Янош БОЯИ

БИЛГЕНДЕН БИЛЕЛЕГИҢ КӨП Венгер математиги Янош Бояи 1802-жылы 15-декабрда Колошвар шаарчасында туулган. Анын математикага болгон жөндөмү өтө эрте байкалган. Атасы Фаркаш Бояи (1775-1856) таланттуу математик болгон. Гёттинген университетинин профессору болуп шайланган. Ал Гаусстун досу жана курсташы болгон. Өтө татаал эсептөөлөрдү көңүлүндө эле чыгара алуучу. Ал өмүр бою Евклиддин 5-постулатын далилдөөгө аракеттенип, бирок оң натыйжа ала алган эмес. Ал уулунун 5 жашында геометриялык фигураларды жана топ жылдыздарды айырмалай алгандыгын сыймыктануу менен Гаусска билдирген. Уулуна математика боюнча билим бере баштаган. Янош 12-13 […]

Олжобай ШАКИР: «Төңкөрүш»

АҢГЕМЕ Кулагы чуулдап, көзү тумандап барып кулап жыгылды. Көөдөнүн шамал тешип өткөнүн сезди…Таканчыктап туруп келатып, бирок тулку боюн токтото албай жер сүзүп кайра кулады. Жөрмөлөп алга жылымыш эткенсийт, бирок денеси бир эле жерде жаргылчак таштын үстүндө тегеренип жаткансып туюлду. Же айланасындагы башаламан эл ийиктей чимирилиппи, же жер шары айлан көчөк тегеренгениби… Ажырата албады. Аалам солкулдап турду, ажал алкымдан алды. Мурдуна кандын жыты келди…

Сыйкырлуу кетмен

Уйгур жомогу Качандыр бир заманда жашаган падишахтан эки эгиз уул төрөлүп, экөөнү бапестеп сүйүп өстүрүшөт. Билинбей жылдар өтүп, эгиз уулдар келишимдүү боз улан болуп бойсунушат. Бир күнү падишахтын балдарынын тамакка табиттери тартпай, аш ичип-жегилери да келбей, экөөнө чүчкүрүк-бышкырык деген балээ жабышат.