Алмашуу

Белорус жомогу Чал-кемпир жашаптыр. Экөөнүн тирлиги кепедей үйдө өтчү экен. Жерлери да кенедей, короолорунда кирип-чыгар чычкак улак болбоптур. Анык итке минген муңдуу турмуш ушу эмеспи. Экөө эптеп акча топтойт. Чал анан базарга жөнөйт. Ак кула ат сатып алып, үйүнө кайтат. Жолдон өгүз кайтарган бадачыларга кезигет. – Арыбаңыз, аксакал! Кайдан келатасыз? – дешет.

Таалайбек АБДИЕВ: «Котормотаануу илимине киришүү…» (4-БӨЛҮК)

1-БӨЛҮК, 2-БӨЛҮК, 3-БӨЛҮК (ушул шилтемелерден ачылат) Фразеологизмдер жана аларды которуунун ыкмалары Сөз айкаштарынын эки түрү бар: эркин сөз айкаштары жана туруктуу сөз  айкаштары.  Эркин  сөз  айкаштары  синтаксисте,  ал эми  туруктуу  сөз айкаштары  фразеологияда  изилденет.  Эркин  сөз  айкаштарынын курамындагы сөздөр маани жана форма жагынан ылайык келген ар кандай сөздөр  менен  айкаша  берет  жана  алар  туруктуу  мүнөзгө  ээ  эмес.  Ал  эми туруктуу  сөз  айкаштары  фразеологизмдер  деп  аталат  жана  алардын төмөнкүдөй бөтөнчөлүктөрү бар:

Алексей ЛОСЕВ: «Интеллигентүүлүк жана маданият»

ГАЛСТУК ТАГЫНСА ЭЛЕ… Алексей Федорович ЛОСЕВ – (1893–1988) 400гө жакын илимий эмгектин автору. Алардын ичинен «Ысымдар философиясы» (1927), «Тарых өнүгүшүндөгү антика философиясы» (1957), айрыкча кайра жаралуу доорун бүт камтыган «Кайра жаралуу эстетикасы» (1977) аттуу китептери дүйнөгө белгилүү. Ал «Антика эстетикасынын тарыхы» аттуу 6 томдугу үчүн 1986-жылы СССР мамлекеттик сыйлыгын алган. А.Ф. Лосев 1921–1930-жылдар аралыгында 8 диний-философиялык китеп чыгарганы үчүн 1931-жылы Беломор лагерине кесилип, жаза өтөгөн. Өмүрүнүн акыркы жылдары Москвадагы Ленин атындагы педагогикалык институтунда профессор болуп иштеген. («Дерзание духа» китебинен)

Пабло НЕРУДА: «Караңгыдагы монолог»

П.Неруда 1904-жылы Чилинин Парраль шаарчасында туулган. Акын, дипломат жана саясый ишмер болгон. «Элдердин ортосунда  тынчтыкты чыңдоо» боюнча  Сталиндик  сыйлыктын  (1953),  адабият боюнча Нобель сыйлыгынын (1971) лауреаты. Экөөбүздөн башка эч ким жок деп койчу. Мен эми болбогон бир суроолорду бере берем, анан биз адамдарча сүйлөшөбүз. Сени менен жолдо өтүп бараткан жолоочу жан, кечээ гана көз жарган ымыркай, сени менен, каза тапкан пенделер, сени менен, жана да төрөлө элек бөбөктөр менен дагы эч бир жанга угузбай сөздөрүмдү – сүйлөшкүм келет менин.

Аким КОЖОЕВ: «Күзгү»

АҢГЕМЕ Анын сүйүүдөн өмүрү жолу болбоду. Ал жаралганда эле жылдызы ошондой таалайсыз жанган окшойт. Анын шору, өзү ашкере ырайсыз экендигине карабастан, аял затын өзгөчө аздектегенинде (кыялында, ой-сезиминде болсо да), аялга бүт туруш-турпаты, жан дүйнөсү менен берилип сүйгөнүндө эле. Ургаачыга болгон эркектик сезими ойгонгон күндөн баштап, тагыраак айтканда, көкүрөгү төмпөйүп, көздөрү ойноктогон өзү кырдуу кыздарды көргөндө делебеси козголуп, башына кан тээп, жүрөгү элеп-желеп болуп соккон учурдан баштап, анын өмүрүнүн көбү аялды ойлоо менен өтө турган болду. Ойлогондо да аялды дүйнөдөгү эң […]

Рамис РЫСКУЛОВ: «Сайрана»

ЭССЕ Күн сайраган тышта ак көйнөкчөн бакыт барат. Эркетай кыздар өздөрүнчө ашыгышат. Не бир жетим, жесирди алпештеген замана оңой эмес. Көп  жоолашкан  эл  бирин  бири  кечирди,  көп  маселелер  чечилди. Эмки жаштар жаралгансыйт көбүктөн. Дүрбөгөн көп аянтта эл быкпыр. Кабинетте отурган кызматчылар оңдолгон сааттай чыкыяшат. Не бир мыкчегер өзүнчө мыкчыят.