ГЛУШКОВ

БИЛГЕНДЕН БИЛЕЛЕГИҢ КӨП Орус математиги, кибернетик, эсептөө техникасы менен башкаруу системасы боюнча илимпоз Виктор Михайлович Глушков 1923-жылы 24-августта Ростов-на-Донуда туулган. Донбасстагы Шахты шаарында чоңойгон. 3-класста окуп жүргөндө жаныбарлар жана өсүмдүктөр дүйнөсүнө өзгөчө кызыккан. 5-класста өз схемасы боюнча радиокабылдагыч, 6-класста электр-магниттик замбирек жасап, кийинки жылы радио менен башкарылуучу автомобиль жана трамвайдын моделдерин ойлоп таап, классташтарын жана мугалимдерин таң калтырган. 8-класста экенинде техникалык жогорку окуу жайында, 10-класста университетте окутулуучу жогорку математиканын курсун үйрөнгөн. Ошол мезгилде Ата Мекендик Улуу согуш башталып, ал артиллерия […]

Бугу эки көзүнөн кантип айрылды?

Бурят жомогу  Илгери бугунун төрт көзү бар экен. Ал ошонусуна сыймыктанып, төрт аяктуулардын ичинен эң эле ыкчам жүргөнү менмин деп мактанчу тура. Бир жолу ошол бугу ат менен кездешип калат да, ага минтет: — Сен жакшы чуркайсың, бирок баары бир мага тең келе албайсың. Миң чуркасың да мага жетпейсиң! — Жок! – дейт ат. – Жетем. — А сен кантип жетем деп атасың? – Бугу таң калат. — Үстүмө кишини мингиземин да, ага мени чап дейм, ал чабат, а мен […]

Роберт РОЖДЕСТВЕНСКИЙ Кожогелди Култегиндин котормосунда

* * * Жаратылыш кайра жакыр, куржалак, кайра маарып – кулпурат бүт чырайы. Таңгалдырбайт кооздугу анын мурдараак, таңгалдырган – чыдам-эрки, чыдамы! Гүлдү кара беш салаадай арбайган, түн ооп барып жарып чыккан асфальтты – жер күчүнө мен кубанбай, ардангам – ал кыйкырып жардам сурап жатпаспы… КАР ЖӨНYНДӨ КАБАР Мындай карды көрбөпмүн го, көрбөпмүн – башкача экен, такыр башка сезимим. Келе жатып уялыңкым, өрнөктүүм келатканга сурап атат кечирим. Кечиргин дейт келатканга калкып жай – түшүнө албас, жерге чоочун телеңгит. Кечир десе сылыктыгы […]

Сабахаттин АЛИ: «Качуу»

АҢГЕМЕ Эки жандарма кызматкери Идиристи колтуктап алышып, дикилдетип жетелеп баратышат. Идирис буттарына таканчыктап, өзү жалгыз басууга мүмкүн эмес абалда. Жандармалар байкушту катуу сабашкан, бирок кантсин, эптеп басууга аракетин жасамыш этти. Майрам намазы окулуп жаткан учурунда Имамкөй мечитине кирип, намаз окуп аткандардын буям-тайымдарын уурдай качканын акырында мойнуна алган болчу. Ал эми ушундай окуя болуп өткөнүнөн өзүнүн деле кабары жок… Эмне айла кылат?… Бул деген токмок да… Баардык нерсени айттырат. Эми жок эле дегенде жети жылга кесилип кетет. Басуу үчүн болгон күчүн […]

Чыңгыз Айтматовдун чыгармачылыгы адабиятчы Кеңешбек Асаналиевдин изилдөөлөрүндө

Улуттук адабий процесстин ХХ кылымдагы өнүгүү багыттарына өз чыгармачылыгы менен ар тараптан кеңири таасир этип, кайсыл бир деңгээлде анын жетишкен чектерин, көркөмдүк бийиктиктерин аныктап келген Чыңгыз Айтматовдун чыгармалары адабият таануу жана адабий сындын алкагында такай кызыгуу туудуруп, ар кандай деңгээлде каралып келди. Ошондон улам, ушул кезге чейин көркөм дүйнөсү дээрлик бардык ракурстардан каралып келген (ал тургай, «Айтматов — «Правдист»» аттуу монографияда анын журналист катары эмгектенген бир нече жылдагы гезит майданындагы чыгармачылыгы да изилденгендиги маалым) атактуу жазуучубуздун кеңири белгилүү чыгармаларынын адабий […]

Салижан Жигитовдун тунук поэзиясы

ЭЛЕГИЯ Уйгу-туйгу шамалдуу күз түнүндө Уктай албай кыйналам чоочун үйдө. Теректери шуулдап шоокум салат Терезеден калдайган тоо түбүндө. Жалбырактар жабыла үн чыгарып, Жаны тынбай күйүттүү күү чыгарып Шуу-шуу этет качырып уйку кушун, Шуу-шуу этет көңүлдүн тынчын алып. Шуулдаба, терегим, теректерим, Шуулдасаң, эсиме келет менин: Өткөн күндүн өчүңкү элестери, Өмүрүмдүн өкүттүү белестери. Шуулдаба, терегим, теректерим, Шуулдасаң, ыйлагым келет менин… Тоо койнуна кысылган кыштагымда, Там-ташы бар түзөңдүн төш жагында Турар эле шуулдап миң түп терек Тигип койгон атакем жаш чагында. Оо, мен […]

Оливер ГЕНРИ: «Жүрөк жана кол»

АҢГЕМЕ Денверден чыгышка кетүүчү Балтимордук экспресс поездге жүргүнчүлөр агылып түшө баштады. Ыңгайлуу жана комфорт вагондордун бирөөсүндө жакшынакай кийинген, отурган орунтугун саякатта керектүү буюмдары менен толтуруп алган жаш, сулуу айым отурат. Жаңы түшкөндөрдүн арасында да эки адам бар, экөө тең жаш жигит, биринчиси – келишимдүү, тайманбас, жарык жүздүү; экинчиси – өзүнө камдуу, түнт, чымыр денелүү, жөнөкөй кийинип алган. Алар бири-бирине кишен менен кошоктолгон. Поезд коридорундагы жалгыз бош орундук сулуу айымдын бет маңдайында эле. Колдору кишенделген экөө айымдын маңдайына көчүк басышты. Жаш […]

Мурзакенин архивден табылган сукбаты

Кириш сөз Өткөн жумада Абдувахаб Мониев чалыптыр. Кыргыздын биринчи генералы, Чыгыш Түркстан деген өлкө түзөбүз деп, анын Аскер министри катары кызмат аткарууга киришип жатып, белгисиз жагдайда учак кырсыгына кабылып каза тапкан атактуу Исакбек Монунун урпагы. Мыкты журналист, мыкты жигит. Тоого кеткенмин, Чөгөмдөмүн дейт. Интернет да жок аскалар ичиндемин, топоздор оттоп жүрөт дейт. Менде болсо ал уюштуруп даярдаган бир материал бар экен. Аны сиздер да окуп коюңуздар. Түз байланыш Мурза ГАПАРОВ: «Маш ботойдун» заманы бүтүп, «Көкөй кестинин» заманы келди Кылым тогошуп […]