Жолдош ТУРДУБАЕВ: Бүбү Батманын көз жашы

же АЯЛБАЙ КАЛГАН АСЫЛЗАТ Эзелки мааниси боюнча аяр мамиле менен бапестелүүгө тийиш болгон аялзатын бүгүн кандай карап жатабыз? Эркектердин өзүмчүлдүгү, күйүмсүздүгү улут келечегине балта чаап жаткан жокпу? Эсиргени экиден, кутурганы төрттөн… Азыркы кезде үйдүн да, сырттын да түйшүгүн аркалаган жалгыз бой энелер көп. Акчаны мен ашыкча табам деп эрине үстөмдүк кылгандар бар, алты саны аман туруп бекерчиликке (аракечтикке да) берилген күйөөсүн багып, анын акмакчылыгына чыдаган аялдар да аз эмес. Аялдын эсебинен митедей жан баккандардын арасында ырыскыны кудай берет деп коюп […]

Данияр ИСАНОВ: Сага

ЭССЕ Турмушта сагыныч болбосо, анда адамдар бири-биринин баркын билбей калышмак. Көпчүлүк адамдар: «сагынычтан өткөн азап барбы, адамды санаага салып саргайтып жиберет» – дешет. А мен тескерисинче, сагынычтан жашарам. Жаша, түбөлүк — Сагыныч! * * * «Күтүүдөн өткөн азап барбы?» – дешет айрымдар. Жакын адамыңды сабыркап, санаага малына күткөндүн өзү канчалык рахат экенин айрымдары баамдабай калышат окшобойбу. Күтүү да, сагыныч сыяктуу жакыныңдын караанын алда канча аруу көрсөтө турган көрүнүш экенин эске түйө жүргөн дурус… * * * «Кудай кайда, барбы?» – […]

Коён неге ыйлады?

Бурят жомогу Кар коёнго айтат: — Менин негедир башым ооруп калды да… — Менимче сен бир четиңен эрип жатсаң керек. Ошого башың ооруп аткандыр. – Коён карга ушинтип айтты да, дүмүргө отуруп алып ыйлап кирди: – Сен жок мага кыйын болот, аппак карым. Сенин үстүңө чыгып алып секирип-секирип сыраңдап ойнойт эмес белем. Эми кантем? Эми мени ким сактайт? Түлкү келатса да, карышкыр келатса да, киши келатса да сени оюп, ичиңе кирип кетип кутулчу элем да. Калган күнүм не болот? Эми […]

Жолдошбек ЗАРЛЫКБЕКОВ: Куйручук

«Маскөөдөн да алыс, кайра келбейм» Куйручук карыганда да алдан-күчтөн тайбаптыр. Баскан-турганы кадимки жигиттердей шайдоот, атка мингени чыйрак эле дешет. Ал эми мурдагысындай салмактуу, орундуу, нускалуу жана тамашалуу сөздөрүнөн эч жаңылбаптыр. Кайран кишинин көзү ачыктыгы, керемет-касиети дагы аны өмүр бою коштоп келген тура. Жарыктык, өзүнүн ичээр суусу түгөнүп, көрөр күнү бүткөндүгүн — өлөрүн да алдын ала билген экен. Ооруп-сыркап төшөккө жатпаптыр. Өлөр күнү күндөгүдөн эрте ойгонуп, атын өзү токуп минип, шаштыра бастырып, айыл аралап жөнөйт. Малына чөп салып аткан кошуна чал […]

Кубатбек ЖУСУБАЛИЕВ: Дүйнөнү жек көрүү башкарып калды

ӨНӨРКАНА — Маркестин бир айтканы бар: «Жазуучу көп эле китептерди жазышы мүмкүн, бирок анын бир гана мыкты чыгармасы болот» дейт. Эгер Сизден да ошондой купулуңузга толгон, өзүмдүн мүмкүнчүлүгүм толук ачылды деп эсептеген чыгармаңыз тууралуу сурашса кайсыны атайт элеңиз? — Туруп тур. Сен өзүң кандай деп ойлойсүң? Мен адегенде сенин пикириңди уккум келет. — «Күн автопортретин тартып бүтө элек» повести. Анан «Кар» деп аталган аңгемеңиз. — Менин эң жакшы көргөн аңгемелерим: «Акындардын пири секелек сары кыз шатысы бийик үйдө жашайт», «Шатыдагы […]

Олжобай ШАКИР: Хор

АҢГЕМЕ  — Э кайда жүрөсүң көрүнбөй? Канча болду көрүшө элегибизге? — Кайда жүрмөк элем, көрүнгөн жакта… Көрүнгөн иште… Өзүңчү?.. Дале театрдасыңбы? — Кеткем ал жактан. Баягы кенедейлердин алды үйлөнүп, неберелүү болгом. Ушул жашка чейин жатаканада жашаган уят экен. Театрдан кеткенден бери там-таш кургам өзүнчө. Антпесе куда сөөктөн, элден уялат экен киши. — А-а кеч болсо да туура кылыпсың. Мен го ырас убагында кетиптирмин. — А мага өмүрдүн далайы сая кеткенден кийин акыл кирди да… Бул экөө бир кезде опера-балет театрында […]

ЕВКЛИД

БИЛГЕНДЕН БИЛЕЛЕГИҢ КӨП Байыркы грек илимпозу Евклид болжол менен биздин заманга чейинки III кылымдын башында Александрия шаарында иштеген. Анын өмүрү жөнүндө маалыматтар өтө эле аз. Биз ал Архимедден мурда жашагандыгын, Платондун мектебинен окуганын жана Птолемей биринчинин замандашы болгондугун гана билебиз. Евклиддин негизги эмгеги – “Негиздер” (латынчасы – “Элементтер”). Ал 13 китептен турат. Алар белгилүү бир схема боюнча: адегенде аныктамалар, постулаттар, аксиомалар, анан теоремалар, алардын далилдөөлөрү берилген. 1-4-китептери планиметрияны камтып, тегиздиктеги фигуралардын, көп бурчтуктардын жана айлананын касиеттери каралат; 5-китебинде пропорциялар теориясы […]

Дебора ПОТТЕР: Көзкарандысыз журналистика колдонмосу (2-бөлүм)

<<<<<<<<<<<<Башы Англис тилинен которгон Таалайбек АБДИЕВ 2-бап Материал алуу Мурунку мамлекеттик чиновниктен электрондук почта аркылуу бир кабар келип, ал Вашингтон штатынын паромдордорундагы куткаруучу кайыктарды текшерип көрүүнү сунуш кылган. Ошол кезде «Сиэтл таймс» газетасында иштеген кабарчы Эрик Нейлдер муну текшерип көрүүнү чечкен. Ал адегенде паром системасынын коопсуздук боюнча директоруна телефон чалат. Директор бул кызматка жаӊы эле келгенин айтып, бирок өзүнөн мурунку дироктордун аты-жөнүн жана дарегин берген. Кабарчы кызматтан кеткен директорго телефон чалганда, ал куткаруучу кайыктардын жетишсиз экендигин ырастаган. Нейлдер мунун жакшы […]

Адеп аңгемелери: Устатка мамиле

Абдыкерим МУРАТОВ «Ыйман, адеп жана маданият» жылына карата Байыркы Гират шаарында ошол жердин өкүмдары Хусейин Байгара өз увазири, атактуу акын Алишер Навои менен атчан өтүп бараткан. Бир убакта алар арык боюндагы кумда ойноп жаткан балага кезигет. Баланын булар менен иши жок. Аны көрө калып увазир-акын Алишер атынан ыргып түштү да, эки колун бооруна алып: — Ассалому алайкум, мавлоно теги! — деп учурашып калды. Баланын болсо дале иши жок, оюнун улантып жатат. Анан Навои да атына минип жолун улады. Буга таң […]