Акылман абышка

Бурят жомогу Ал мезгилде сараң, кекирейген, жалкоо ламалар көп болчу экен. Алар жыргап-куунап өмүр өткөрүшчү. Бир улуста ошондойлордон үч семиз лама өзгөчө билинип турчу. Алар башкаларга өздөрүн акылдуубуз дешип, ар кандай сырлардын түйүнүн чечип беребиз деп мактанчу… Мына ушундай үч эткээл, чиренген лама жашаптыр… Кошуна айылда чын эле абдан көптү билип, көптү көргөн акылдуу абышка да жашаган. Ал өз өмүрүн көз жеткис мейкин талаа сыңары узак да, тоо дайрасындай буркан-шаркан түшүп да, көк асмандай таза да жашап аткан. Бул абышка […]

Кытайлык кыргыздар казынасынан: Асан кайгы

Элдик казына Кийинки жылдары кытайлык кыргыздар оозеки адабияттарды чогултуу ишине өтө көңүл бөлүүдө. Натыйжасында терең маанилүү, өтө кымбат бир топ элдик казына байлыктары чогулган өңдүү. Буга мисал катары калемгер Асанбай Матилинин Төлөк Туркандан жазып алган «Асан кайгысын» айтсак болот. Чу дегенде эле: Адам ата, Шиш, Анан, Кынан, Милайл, Ыдырыс, Мутабаша, Хинуш, Хинуштан Ламек, Ламектин үч баласы Ноо пайгамбар, Ноо пайгамбардан Запас, Туран, Аран, Түтүк, Ыстам деген урпактары болуп, Ыстамдын баласы Кыркез, Кыркездин балдары: Акылбек, Асан кайгы, Озот, Казат, Басат, Кане, […]

Советтик идеологияга аң-сезими уугуп калган элди селт эттирген фигура

Кырк чороң барбы, кыргыз? Ооба, ал карапайым мектеп мугалими болсо да түштүктөгү пахта менен тамеки эгүү түйшүгүнөн башы көтөрүлбөгөн мектеп окуучуларынын билим алуу укугун коргоп чыкканы эле тоталитардык режимге баш ийген элдин акыл аңына дүрбөлөң салган. Коомдук аң-сезимди жаңы баскычта өзгөртүү мезгили келгенин эрте туюп, эркиндикке умтулууга ал кезде айылдык мектептин мугалими тургай жогорку окуу жайдын мугалимдеринин да эрки жеткен эмес. Жалпы эле интеллигенция өкүлдөрү совет бийлиги орноткон капастан бошоно элек кезеңде Өмүрбек Текебаев аттуу элеттик мугалим жигит мектеп окуучуларынын […]

Топчугүл ШАЙДУЛЛАЕВА: Бригаттын аты

АҢГЕМЕ Таң атпай өйүздөгү чоң бакка айылдагы колхозчуларды үймө-үй кирип жапырт тамак ичкенге чакырышты. Адатта таң атпай колхозчуларды чөпкө же дагы башка колхоздун бир “күйүп” бараткан ишине чакырышчу. Бу эртелеп чакырган кандай тамак дешип, колхозчулар көбү ишенип ишенишпейт. Түнүчүндө бригаттин аты кокус өлүп, анын этин эмне кыларын билишпей, колхозчуларга бышырып бермей болушканын алар тамак жеп атканда туюшту. Кийин тамактын пулун алардын эмгек күнүнөн (иштеп тапканынан) кармап калабыз дешкенин да билишти. Миниле берип, арыктап, арып-карып калган аттын эти да катуу. Бир […]

Паскаль – адамзат тарыхындагы эң көрүнүктүү адамдардын бири

БИЛГЕНДЕН БИЛЕЛЕГИҢ КӨП Француз философу, жазуучу, математик жана физик Блез Паскаль 1623-жылы 19-июнда Франциянын Клермон-Феррон шаарында туулган. Атасы Этьен Паскаль белгилүү математик болгон. Блез үчкө чыкканда энесинен ажыраган. Ошол мезгилде Блез өзү да ооруп араң айыккан, аны көз тийгенден деп эсептешкен жана кийин да оорулуу болуп чоңойгон. 1631-жылы Блез атасы жана эки эжеси менен Парижге көчүшкөн. Атасы ошол мезгилдеги салт боюнча өз кызматын сатып, балдарын тарбиялоого өткөн. Уулуна латын тилин, математиканы үйрөткөн. Бир жолу түшкү тамак маалында кимдир бирөө фаянс […]

Амирбек АЗАМ уулу: Жалтак интеллигенттердин катары оңой менен суюлбайт (2-маек)

1-маек ушул шилтемеде «Улуттук сыймыктан өткөн куру сыймык жок». Артур ШОПЕНГАУЭР Элибизде бир уйдун мүйүзү сынса миң уйдун сөөгү зыркырагандай болсочу аттиң. Кыргыз коомунда бүгүн болуп жаткан терс көрүнүштөргө бу жакта көбүбүз кайдыгербиз. Ал эми сыртта жүрүп Кыргызстандын аянычтуу абалына каңырыгы түтөгөн мекендешибиз, учурда Прага шаарында жашаган көрүнүктүү кесиптешибиз Амирбек Азам уулу (Усманов) «РухЭш» сайты менен да тыгыз байланыштагы авторлорубуздун бири. Убакыт-сааты аз болсо да биз Амирбек агабызга атайы чоң өтүнүч менен кайрылып, окурмандардын кеңири катмарын ойго салар маек курсак […]