Дени Дидро – философ-агартуучу

Улуу ойчул жана жазуучу, философ-агартуучу, искусство теориячысы, драматург жана беллетрист, энциклопедиячы Дени Дидронун ысымы адамзаттын эсинде француз кылымы катары калган 18-кылым менен тыгыз байланыштуу. Дени Дидро 1713-ж. 5-октябрда Франциянын Шампань провинциясындагы Лангре шаарында төрөлгөн. Ал үй-бүлөнүн улуу баласы болгондуктан, аны мурас катары чиркөө канониги деген орун күтүп турган эле. Ошондуктан атасы 8 жашында Лангре иезуит коллежине берген. 12 жашында Париждеги д’Арктур иезуит коллежине жөнөткөн. Дени диний сабактарга караганда математика, физика, химия, физиологияга көбүрөк шыктуу болгон. Бара-бара диний карьерадан караманча баш […]

Сабахаттин АЛИ: Хасан чөктү

Сабахаттин АЛИ – 1907-жылы Болгариянын Гүмилжине аймагындагы Эгридере кыштагында туулган түрк. 1927-жылы Стамбулдагы мугалимдер мектебин аяктап, кесиби боюнча иштеп, Германиянын Потсдам, Берлин шаарларында билимин тереңдеткен. «Бузуку үгүт» деген айып менен кесилип, мугалимдиктен четтетилген. 1932-жылы Мустафа Кемалды ырында сындагандыгы үчүн Синоп, Конийа шаарларынын түрмөлөрүндө жаткан. Республиканын 10 жылдыгына карата амнистия менен акталган. Мектептерде, Анкара консерваториясында мугалимдик кылган. 1946-жылы ишсиз калып, «Марко Паша» журналын ачып, анда бийликке акаарат айтканы үчүн камалган. Тынымсыз аңдуу, куугунтуктун айынан 1948-жылы Болгарияга өтүп бараткан жеринен, жол көрсөткүчү […]

Отто ЛИНХАРТ: Эшек гамбургер жөнүндө аңыз

Чехчеден которгон Амирбек АЗАМ уулу ЖОМОК 1 Чехиянын түштүгүндө бир жарды дыйкан жашайт. Анын бар ишенген дүйнөсү — жалгыз эшеги. Бир нече жыл илгери дыйкан чоң сарай куруп, бала-чакамдын керегине жарайт деп уй, кой жана эчки багат. Коён да өстүрөт. Айылдын балдары коёндор менен ойногону күн сайын келчү. Дыйкан коёндорду сатуу үчүн эмес, балдарга кубаныч болсун деп  өстүрөт. Анын даны алтындай сары жүгөрү өскөн талаасы жана алма багы да болот. Жумуш аябай көп болгондуктан, дыйкандын үй-бүлөсү таң эртеден көз байланганга чейине […]

Михаил ЗАДОРНОВ: Мүнөздөмө

Михаил Николаевич Задорнов 1948-жылдын 21-июлунда Латвия ССРинин Юрмала шаарында туулган. Советтик жана орус жазуучусу. Сатирик, драматург, юморист-актёр. Ондогон китептердин автору. Орусия Жазуучулар союзунун мүчөсү. АҢГЕМЕ — Сиздин менде жумушуңуз барбы? — деп сурады лабораториянын башчысы. — Көрүп турасыз… Башка бөлүмгө өтүп атам. — дедим бир аз чайналып, — Мага мүнөздөмө керек. — Анын эмнеси бар экен? — таңдана сурады башчы. — Жазыңыз, мен кол коюп берем! — Кандайча? — деп түшүнбөй сурадым, — Өзүмө өзүмбү? — Бул мүнөздөмө кимге керек? […]

Мукаррам ИСАКОВА: Жөжө жана кузгун

ЖОМОК Илгери-илгери өткөн заманда бир Дыйкан баба болгон экен. Анын жери чоң болгондуктан, ар жылы жеринин көп бөлүгүнө буудай эгиптир. Буудайдын башы сеңселип данга толуп бышканда, дыйкан эгинди оруп-жыйнап, жанчып алчу. Эгин талаасындагы кырманда калган данды ар тараптан келген куштар терип жеп кетишчү. Дыйкан бабанын жалгыз Эне тоогу болуптур, ал болгону алты жөжө чыгарат. Дыйкан баба тооккананын ичин кургактап, жем-суу койгонду унутпай, кокус кузгун келип жөжөлөрдү алып качышы мүмкүн деп, этияттап караган. Ошону билген Эне тоок да жөжөлөрү менен ээсинин […]

Будда: Миңдеген шамдарды бир гана шам менен күйгүзүүгө болот…

Будда (Сиддхартха Гаутама) – рухий устат, диний-философиялык «буддизм» окуусунун жол салуучусу. Анын учкул ойлору, окуучулары менен болгон сукбаттары, жашоосу жөнүндөгү икаялар менен осуяттары Будда өлгөндөн кийин жолун жолдоочулар тарабынан жыйналып, ал жазмалар «Трипитаки» (буддизмдин ыйык китеби) деп аталып калат. Будданын туулган күнү Калмыкия республикасынын улуттук майрамы катары белгиленет. Бүгүнкү күндөгү биз – бул биздин кечээки ойлорубуздун натыйжасы, ал эми бүгүнкү ойлорубуз эртеңки күнүбүздү жаратат. Жашоо бул – биздин акылдын туундусу. * * * Жек көрүү менен жек көрүүнү жеңе албайсың. […]