Алча түстүү мышык

Америка жомогу Өткөн кылымдын сексенинчи жылдарынын башында  Нью-Йорктун сейректиктер Музейинин кожоюну Барнемдин кабинетинин каалгасын кимдир бирөө какты. — Кириңиз! — деп кыйкырды ал. Эшик кең ачылып, бөлмөнүн босогосун калбаат аттап, кадимки  америкалыктардын көзүнө көнүмүш  янки өз үйүнө киргендей шыдыр баш бакты. Ал өзүнө көрсөтүлгөн орундукка жайланыша отуруп, сунушталган кызгылт түстүү шарапты серпип жиберип,  музей кожоюнуна мылжыя жылмайып үн катты: — Сиз мистер Барнем болосузбу? — Дал үстүнөн түштүңүз! — дилгирлик менен жооп берди мистер Барнем. — Андай болсо мындай! — […]

Ги де МОПАССАН: Кайырчы

Французчадан которгон Турусбек МАДЫЛБАЙ НОВЕЛЛА Бул байкуш кайырчы майып болгону менен бир убактарда ал деле жакшылык көргөн. Он беш жашында Варвиллдин чоң жолунда анын эки бутун араба тепсеп кетип, ошондон бери ал тилемчилик менен оокат кылат; кулагына чейин жеткен балдактарына таянып алып, күнүгө короодон-короого өтүп кыдырып жүрөт. Анын башы балдактарынын ортосунда эки тоого таянгансып калчы. Наристе кезинде аны Бийеттин диний кызматкери арыктан таап алып, ошол күнү маркумдарды эскерүү болгондуктан аны Никола Туссен[1] деп атап койгон; элдин боорукерлигинен тирүү калып, эч нерсе […]

Эрнис АСЕК уулу: Жолбүгүндө карааны көрүнбөй… (устатты эскерүү)

Майдын башында Алыке чалып калды: «Кандайсың, балам? (соңку учурда мени «балам» деп чакырып калды эле…) Гезитиңди окуп жатам. Жаман эмес. Мелистин авантюристтиги гана жетишпей турат. Бирок сен өзүң ушундай гезит каалачу эмес белең. Ушунуңан жазба» деди. Акыркы жолу кышында жолуктук элек. Сыртта суук. Көкдүкөнгө кирдик. «Эрнис, эсиңдеби, Мелиске: «Мени гезитчи кылып салдың, үй алып бердиң, эми Байтиктен жай таап бер, өзүң ээсине тапшыр» деп калчу эмес белем. Мелис да кебелбей: «Ой, сизди көмалбай эмне болуптурмун, ага баш оорутпаңыз, андан көрө […]

Сергей ЕСЕНИН: Фарсы кайрыктары

Кожогелди Култегиндин котормосунда * * * Мазем кетип, зорго келдим өзүмө, Масчылыктын калжырагы арылап. Тегерандын гүлүн тиктеп көшүлө, Чайканада жатам башты дарылап. Далдайган бу кожойуну чарк уруп, Даңазалайт чайканасын оруска. Утур-утур койуу памил чай сунуп, Ушуну ич дейт арак-шарап оорутса. Чайга кысташ милдетиң го, милдетиң, Чарбагыңда розалардын көптүгү-аа! Ары жактан ача койуп чүмбөтүн, Азыр бирөө көзүн кысып өттү маа. Биз, орустар жаздай жаркын кыздарды Ит сыйактуу байлабайбыз чынжырлап. Акысы жок өбүшүүнүн – жыргалдын, Адат эмес канжар сууруп… чыр кылмак. Ал […]

Олжобай ШАКИР: Жинди коомдун эгемендиги

Эгер эсти калчасак: Эгемендик эркиндигин алдык деп неге келдик? Эгемендик жылдары элди турмуш эзди канча! Эх кандай тебелендик! Шар көтөрүп тарсайып үйлөтүлгөн, шаңдуу ураан жаңырттык үйрөтүлгөн. Шардай жеңил, шардай бош курган элди шамал-куюн айдады Чүй бетине. Чүй, Бишкекте тирилик таппаганы тентти туш-туш: жанды эптеп сактаганы. Айран, кымыз соодалап көнбөгөн эл абийир, намыс не калды сатпаганы! Тарыхтагы тукуму кыраандардын, так талашы токтобой «чыгаандардын» талап-тоноп кайран эл ырыскыңды тагдырына туш кылды цыгандардын. Туулган жерге кул болуп көбү келбей, туш-туш жакта кыргыздар өлүп-өлбөй, […]

Иван БУНИН: Күзүндө

АҢГЕМЕ I Мейманканада бир саамга жымжырттык өкүм сүрдү, мындан пайдаланган ал ордунан туруп мага чала-була көз чаптырды. — Анда, мен кетейин, — деди кыз жеңил күрсүнүп, ошондо жүрөгүм экөөбүздүн ортобуздагы кандайдыр бир чоң кубаныч менен жашыруун сырды алдын ала сезүүдөн улам дирилдеп кетти. Мен ошол кечте кыздын жанынан түк жылбадым жана күн бою анын көздөрүнөн чагылган жашыруун жаркырак менен элегейликти, араң билинген, бирок кандайдыр бир аруу мээримди байкадым. Эми болсо кыздын өкүнгөндөй түр менен кетээр убактысы болгонун айткан сөзүнүн кыраатынан […]

Дилазык: Оюнчук чебери

ПРИТЧА Алыскы өлкөлөрдүн биринде балдарды сүйгөн аксакал жашаптыр. Ал дайыма балдарга оюнчуктарды жасачу экен. Оюнчуктары абдан ичке болгондуктан, балдар ойногуча эле сынып калчу экен. Оюнчугу сынган бөбөктөр кайрадан башкасын берүүнү сурап келишчү. Аксакал камсанабай башкасын берет, бирок ал оюнчук андан да ичке экен. Акырында буга ата-энелер да кийлигишчү болду. Алар аксакалга келип: — Сиз эмнеге балдарга дайыма бат сына турган ничке оюнчуктарды бересиз? Сындырып алып басылбай ыйлашчу болду, — дешет. Анда акылман карыя: — Бир аз жылдар өткөндө кимдир-бирөө бу […]