Немис жомогу: Кирпи

Кирпи жолдо баратып теңге таап алат. Ошол учурда каретасындагы аттарын алкынтып жанынан бай өтө берген экен. — Байда жок байлык менде бар!- деп кирпи ага угуза кыйкырат. Бай ач көз болчу, андыктан “менде жок ал кандай байлык болду экен?” деген ойдо каретасынан түшүп келип: — Менде жок ал кандай байлык экен?-  дейт. Кирпи унчукпастан бир теңгени көргөзөт. Бай аны көрүп бырс этип күлүп жибергени менен ач көздүгү кармап, кирпинин жалгыз теңгесин тартып алат да кайра жолуна түшкөн кезде кирпи кыйкырат […]

Арабаевдин балдар үчүн ыр-аңгемелеринин адабий жана нравалык-этикалык баалуулуктары

Эшеналы[1] Арабаев «Алиппе» китебинин баш сөзүн жазганда: «Бизде эл адабияты канчалык көп дегенибиз менен, алардын балдарга ылайыктуусун иргеп алуу кыйынга турду…» деп эскерип жатпайбы. Ошондуктан, алгачкы окумуштууларыбыз катары К.Тыныстанов экөө элибиздин адабиятын алгач ирет жыйноого кол кабыш кылуу менен, алардын ичинен балдарга ылайыктууларын алгач ирет иргеп көрүү бактысына ээ болушкан экен. Ошентсе да өзү айтып өткөндөй, «Алиппе» китебин жазган кезде балдарга таанытуучу жана тарбия берүүчү окуу материалдарын эл адабиятынан иргеп алып, анан да ылайыгы келбеген учурда аргасыз өзүлөрү зарыл болгон […]

Булат ОКУДЖАВА: Ченеп- бычып жашоо өнөрү

АҢГЕМЕ Кыштакта окуу жылы башталар алдында, атам замандан бери сүрүлүп сүлдөрү калган ноотудан тигилген студенттик кышкы курткам бар эле. Мындай куртка менен Тбилисиде эптеп- септеп кыштан чыкса болмок, бирок Калуганын кара жанды какшаткан суугу мындай куртканын оңой-олтоң эле жазасын берип коерун октябрда эле билгизип койду. Жаш мугалим эмне кылышы керек эле? Ата-энеси бар, тууган-туушкандары берешен болсо жөнү башка, эгер боорукер болсо андан да жакшы эмеспи. А менин эч кимим жок. Ошондуктан ичпей-жебей алты жүз сом чогултуп (азыркы учур менен алтымыш […]

Нуралы КАПАРОВ: Чүй суусу

Казак менен кыргыздын чегин бөлүп, чек ара болуп аккан Чүй суусун Кордойдун жарандары нечен жылдан бери кордоп келатканына ичим ачышат. Адамдан жол сурабай кудайдан жол сурап ээн-эркин оонап аккан Чүйүмдүн суусун бульдозерун булкунтуп, тракторун жулкунтуп айдап алган, колуна кетмен алган, күрөк алган кордойлуктар нечен кылым жайпап аккан жээгинен кубалап, нугунан кубалап, таш менен, топурак-тос менен тосуп, жаагын айрып, канатын кайрып казакка жер жетпей куурулуп кеткенсип алакандай болсо да жер арттырып, сай арттырып удургуп аккан мөлтүр кашка суумду кара жолдун таманы […]

Топчугүл ШАЙДУЛЛАЕВА: Парз

АҢГЕМЕ Күн тоо артына жашынып, саратандын ысыгы аз да болсо табын тарткан маалда айылдын батыш тарабындагы көрүстөнгө эки аял шашып жөнөдү. Жол ката бет маңдайынан чыга калган эч ким менен сүйлөшпөй, бирөө жарымга көрүнгөндөн да корунуп, жоолуктарын көзүнө түшүрө ылдый байлап, башын эңкейте жерди карап баскан алардын бул түрү өтө купуя, бирок олуттуу бир ишти  моюнуна илгендей таасир калтырат. Жашыраагынын колунда суу толтуруп көтөрүп алган абдестеси бар. Кечке чакчая тийген күн акырын жылып отуруп ушул көрүстөндүү тоого жашынып барып батат. […]

Ысмайыл КАДЫРОВ: Рыспай Абдыкадыровдун таржымалы

Обончу жана ырчы Рыспай Абдыкадыров 1941-жылы 12-январда Ош облусунун Кара-Кулжа районундагы Кызыл-Булак айылында туулган. Сегиз бир туугандын кенжеси болгон. Рыспай 6 айлыгында атасы Абдыкадыр согушка кеткен. Кол арага жарагандан баштап агасына жардам берип, коюн багышкан. Ошол учурда айылдагы Пазыл деген агайынан комуз черткенди, айылына жакын жердеги кенчилерден гармошка, балалайка, мондалин черткенди үйрөнгөн. Айылында 4 жылдык эле мектеп болгондуктан 5 км аралыктагы кошуна айылдан окуусун уланткан. Ал жерден 7 жылдык мектепти бүткөндөн кийин Токтогул атындагы мектеп-интернатка жиберилип, ушул жердеги өздүк көркөм […]

Конкурска: «Өлбөй туруп өлүп көрүү – чоң эрдик!»

№3 Ыр сели каптап турганзаманда жашап туруп,чыныгы поэзиянын үлгүсүндөгү же талабындагы ырларды жолуктуруп калсаң,жан дүйнөңдө кадимкидей майрам болгонсуйт…Анткени,азыркыргыздаыр жазбаган кишини жолуктуруу кыйын болуп калды. Интернеттегиар түрдүүаталыштагы социалдык тармактардан,мезгилдүү басылмалардан,жаңы басылган китептерденбелгилүү жана белгисиз авторлордун ырлары жайнап чыкты,чыгып да жатат. Бул жакшыбы-жаманбы,мезгилөзү таразалап берер деп,өзүбүздүжубататуралы…. Күлкүгө суз,күйүткө суз,жашка суз, Күн өткөрүп сенсиз,ансыз,башкасыз, Жашап келем жашап болбос калаада Кол чатырсыз,үй дарексиз,акчасыз… Китептин баш сөзүнөн кийинки ушул төрт сап ыр автордун өзү жөнүндө кабар берет. Адамдыбирде кубантып,бирде көңүл чөктүргөн күндөлүк нерселерге“күлкүгө суз,күйүткө суз,жашка […]