Жусуп АБДРАКМАНОВ: Үркүн 

Тарыхый-даректүү очерк  Кыргыздардын 1916-жылдагы көтөрүлүшү жөнүндө автордун баш сөзү Бул китепче кыргыздардын 1916-жылдагы көтөрүлүшүнүн 15 жылдыгына байланыштуу Кыргыз өкмөтүнүн жана Фрунзе шаарынын партиялык, профсоюздук жана комсомолдук уюмдарынын катышуусу менен өткөрүлгөн салтанаттуу чогулушунда өзүм жасаган докладдын стенограммасын кайра иштеп чыгуунун жана “Советская Киргизия”, “Кызыл Кыргызстан” газеталарында жарыяланган “Октябрдын жарчысы” деген макаламдын негизинде жазылды. 1916-жылдагы көтөрүлүштүн мүнөзүн баалоодо “Октябрдын жарчысы” деген макаланын алгачкы текстинде өзүм кетирип койгон жаңылыш пикирлер кайрадан иштелип чыкты. Орто Азиядагы революциячыл кыймылдын тарыхы, айтсак, 1916-жылдагы көтөрүлүштүн тарыхы атайын […]

Латыш жомогу: Каздар менен түлкү

Бир күнү түлкү кыштакка келип, толтура каз багылып жаткан короого түштү. Кароолчулар менен иттер уктап жаткандыктан “өз убагында келген экенмин”,- деп түлкү каздардын чак-челекейин чыгарып кубалады. Жаны чыкчудай каркылдаган каздар ушундай бир жан соога сурашты дейсиң, эгер түлкү казча түшүнгөнүндө  түлкү башы менен аларды аяп, куру кол кайтканына кайыл боло короодон чыгып кетмек. Ошентип жаалданган түлкү калтыраган каздарды бир катарга тизип, бир четинен алкымдарын кыя чайнап, айоосуз кыра баштаганы калганында, бул каркылдаган канаттуулардын арасында түлкүчө билген бир картаң каз бар […]

Курманбек АБАКИРОВ: XXI кылымдын мифтери…

Кийинки 15–20 жыл аралыгында республикабызда өзүлөрүн көзү ачык, парапсихолог, айтымчы, касиет таануучу, манасизилдөөчү, экстрасенс, олуя (!), алдын-ала айтуучу, гипнолог деп аташканы менен ой-максаты окшош, ой жоруулары тектеш «адистердин» жоон тобу пайда болуп, алар улам кеңири кулач жайып, жолдоочуларынын саны арбып, массалык маалымат каражаттарын (теле, радио, гезит-журналдар, интернет) кадимкидей эле ээлеп алышты да, караламан элдин үстүндө турган өзүнчө бир күчкө айланды. Алардын айткан-дегендери адамдын психологиясындагы талуу жерине багытталгандыктан кой-ай деп акаарат айтуу же талаш-тартышка түшүү кыйын иш болуп турат. Анткени алар […]

Айылчы САРЫБАЕВ: Мамлекеттүүлүк тилден башталат

Канчалык миңдеген жылдарды санап каадалансаң дагы, кыргызга мамлекетти да, тилди, жазууну да советтик түзүлүш берген. Болбосо 1916-жылдагы эл үркүнү кыргыздарды тукум курут кыларына аз эле калган. СССРдин кулашы болсо толук саясый көз карандысыздыкка алып келди. Кыргыз мамлекети биринчи жолу эл аралык аренага чыкты. Өз алдынча биринчи президент шайлашты. Бирок Кыргыз мамлекетинин түзүлүшүнө бир дагы кыргыздын салымы болгон жок. Бардыгын даяр түрдө үч славян өлкөсүнүн президенттери – Б. Ельцин, Л. Кравчук, А. Шушкевич союзду ыдыратып, бизге окшогон мамлекеттер менен эсептешпей эле […]

Китепкөйлөргө сүйүнчү: «Кытай цивилизациясынын негизги баалуулуктарын» «Шанс» дүкөнүнөн табасыздар!

Бул аталган китеп кытай элинин салттуу баалуулуктарына арналган эмгек. Эмне болгон баалуулуктар; алардын бизге кандай пайдасы бар; китепте басым коюлган баалуулуктар кандай жол менен өнүккөндүгү кыргыз окурмандары үчүн да чоң мааниге ээ. Алар кытай эли үчүн эмнеси менен маанилүү жана Батыш баалуулуктарынан кандайча айырмаланарын биле аласыздар. Биз үчүн да бул китеп улуттун нарк-насил баалуулуктарын жана рухий маданиятын тереңден таанып-билүүгө ачкыч болуп бермекчи. Автордун киришүү сөзү 2007-жылы жазында Тафтс университетинде (Tufts University) дарс окугам. Уюштуруучулар «Конфуцийчилик жана азыркы Кытайдагы өзгөрүүлөр» деген […]

Абдыжапар ЖАКЫПОВ: Айтөш

АҢГЕМЕ Кобур-собур үндөн улам ойгонуп кеттим. Жадырап тийген күндүн нуру терезеден бөлмөнүн төрүнө төгүлүп туруптур. Магдыратып көшүлткөн таңкы уйкунун туткунунан араң бошондум. Эшикке чыксам, далисте энем олтуруптур, колуна торсойгон боз күчүктү көтөрүп. Жанында алты жашар карындашым Патимат турат, кайнаган чайнектин капкагындай болуп, таманы жерге тийбей туйлап чабалактап. – Кайырбек байкем түндө таякемдикинен алып келди, – деп дароо жарыя салды карындашым мени көрө коюп. – Чоң эне, мага берчи, мен көтөрө турайын, – ал өзүнүн кичинекей колун чоң энеме сунду. – […]

Эрмек ТУРДУБЕКОВ: Лунный пух (рассказ)

(Стихотворение в прозе) …Пух летит к Лунной Деве не спеша. Он обязательно долетит. Дева возьмет в руки пух и услышит голоса обиженных детей. Услышит их надежды, невинные думы и мечты. Она окунется в омут их досады и грез. Детские слезы — только они и волнуют ее. Интернатские девочки стояли во дворе. — У тебя на плече пух. Стой! Не двигайся, — подруга осторожно кончиками пальцев передала девочке нежный белый пух. Держа пух на ладони, девочка растерянно смотрела на него, затем […]

Жаңы дүбүрт: Жаш жазуучу Эрмек Турдубеков Россияда өткөн адабий конкурста 2-орунга илинди

Буга чейин «РухЭш» сайтында «Щелк» жана «Педали Амана» аттуу аңгемелери менен окурмандарыбызга таанылып келген Эрмек Турдубеков 2017-жылдын 20-ноябрында Казань шаарында өткөн 17 жашка чейинки жаш жазуучулардын конкурсуна чакырылып, “Лунный пух” аттуу аңгемеси менен 2-орунду ээлеп отурат. Казань шаарында өткөн “Айтматовские чтения” аттуу илимий-практикалык конференциянын былтыркы жеңүүчүсү катары 27-ноябрь күнү Казань шаарындагы инженердик лицейдин окуучулары менен жолугушуусу өтмөй болууда. Эрмек Турдубеков учурда 10дон ашуун аңгемелердин жана бир нече поэтикалык саптардын автору. Орус акындары И.Бродский менен М.Цветаеванын ырларын которуп, чыгармачылыкта тынымсыз эмгектенип […]