Ислам терроризми КГБ тапшырмасы боюнча түзүлгөн

Өзөктүк куралды колдонуу эскирген ыкма болуп калган азыркы заманда биздин негизги куралыбыз терроризм болууга тийиш. Учактарды басып алуу – жеке менин ойлоп тапканым.    А.М. Сахаровский (1909 – 1983), СССР КГБнын тышкы чалгындоо кызматынын башчысы Батышка качкан советтик блоктун чалгындоо кызматынын жогорку даражадагы офицери Ион Михай Пачепа «Дезинформация» (Disinformation) деп аталган китеп чыгарып, анда ислам терроризминин себептери КГБнын 1970-жылдардагы жашыруун операцияларында катылып жатканын айтат. КГБнын башында 15 жыл турган Юрий Андропов АКШга жана Израилге зыян келтирүү үчүн мусулман өлкөлөрүнө жүздөгөн […]

Африка элдеринин жомогу: Эки жүздүү Нги

Бети-булу уруусунун болмушу Нги-мбаба деген жарганат оозун ачса толгон тиши бар, эки канаты менен жарык дүйнөгө келди. Токойдогулар аны канаттуубу же айбанбы деп көпкө ажырата албай жүрүштү. Куу жарганат бул өзгөчөлүгү менен абдан пайдаланды. Канаттуулар той берсе Нги дайыма ал жерге да зуулдап жетип барат, анын канаты бар эмеспи. Айбандар олжосун бөлүшө баштаса Нги ошол жерде, анын оозу толгон тиштери бар эмеспи! Пайда чыкпай турган жерге ал жолобой калсын. Андайда Нги тиякка да, бул жакка да көрүнчү эмес. Токойдогулар буга […]

Аскарали Ражабалиев: Канча сөздөрүбүз өлүү сөзгө айланып калды

Аскарали Ражабалиев элеттик интеллигенциянын бараандуу өкүлү. Студенттик жылдарын албаганда, жазуучу бар чыгармачыл өмүрүн Баткен районунда жашаган. Жетимиш жаштын кырындагы Аскарали Ражабалиевдин өмүрү жана чыгармачылыгы элет менен тыкыс байланышкан. Кыргыз Эл жазуучусу Султан Раев таамай баамдагандай, жазуучунун “аңгемелери, чакан повесттери Баткендин эч ким байкай албаган жашоосунун ретроспективасы”. Бирок да Аскарали Ражабалиев көркөм табити, жазуучулук чеберчилиги жана дүйнө таанымы жагынан бүгүн динозаврга айланып бараткан улуттук адабий бомонддун үркөрдөй тобуна кирет. Ал бирок улуттук жана дүйнөлүк адабияттын алптарына жетеленип кетпей, өзү билген дүйнөнү […]

Олжобай Шакир: Менин Жаңы жылдык жомогум

Илгери-илгери дегендин көбү жок бүгүн. Илгери дегендин баары сансыз жомокко айланып, ошо илгери болгондун баарына терең акылмандуулук төнүп, бүгүнгө дейре жашайт экен. Жаңы жыл деген майрам да те илгеркиден бүгүнгө чейин бүтпөс жомокко айланыптыр. Ага балдар да, чоңдор да ишенет имиш. Илимдүү-билимдүүсү да, караңгы түркөйү да Жаңы жыл деген жомокко абыдан ишенип алышкандыктан, баарынын ишеничи жылыга таш каап келет экен, бурадар! Ар адам ишеним, үмүт, каалоо, тилегин артып: Жаңы жыл менен кошо жаңырам; жаңы ийгиликтерди жаратам; жаңы досторду күтөм; жаңы […]

Абдмиталип Мурзакметов: Сүйүү магиясы

Бештеби, же алтынчы класстабы, бир кызык көрүнүшкө күбө  болгон жайым бар. Жогорку класстарда окуган бир көчөлүк коңшу балдар үпүп кушту кармап алышыптыр. Кимиси кайдан укканын билбейм, айтор, сасык үпүптүн бир тал канатын отко күйгүзсө, жактырган кызы интимдик катнашка макул болот экен деп, үпүптүн канат-куйругунан бир нече тал үзүп алышат. Анан бир көчөнүн 7-8дей балдары арыктын боюна кыркалай отуруп алып, канаттарды күйгүзгөнбүз. Кезек келгенде али кыздар менен сүйлөшүп, достошо элек, жыныстык катнаш тууралуу түзүгүрөөк түшүнүгү жок мен да күйгүзгөм. Ошол күнү […]

Саул Абрамзон: Кыргыз элинин аңчылыгы

Байыркы мезгилдерде эле кыргыздардын ата-бабаларынын негизги кесиптеринин бири болуп келген аңчылык XIX кылымдын башталышында деле кыргыздардын эмгекчи чарбаларында кыйла жөлөк-таяк болгон тармак бойдон кала берген. Элдик оозеки чыгармаларда жана аңыз кептерде мергенчилер айрым учурларда кедей айылдарды жана чакан жамааттарды эт менен жан сактатып келишкендиги жөнүндөгү эскерүүлөр сакталып калган. Алгыр куштардын жана куралдардын жардамы менен аңчылык кылышкан, тегерек темир капкандар салышкан жана тузак, кылтак тартышкан, буктурмалар жасашкан. Октябрь революциясына чейин милтелүү мылтык, кара мылтык жана алтайдын таш мылтыгы (буттары жыгачтан жасалган) […]

Гүлүмкан Исаева: Такыр эркин абалда ачылат күн (конкурска)

ЖАМГЫРДА Жөө жүгүрөт көктүн өжөр туманы, Жөөлөй козгоп менин эски ылаңым. Жогорудан бийлеп түшкөн тамчынын, (Көрбөй бирок) Жөн жай гана кереметин угаарым Сезип турам. Албайм деген кол чатыр да колумда. Ансыз болбос, алуу абзел моюнга. Аркы-берки эшиктерин каккылап (Мезгилдердин) Кимди издеп баратамын июнда кезигүүгө? Бир күн чачып асманга чачыласын, Такыр эркин абалда ачылат күн. А ошондо эч нерсе болбогондой (биз экөөбүз) Кейпин кийип бекерчи тааныштардын көрүшөрбүз… 14-ТРОЛЛЕЙБУС Омкоро салып тоону, Окуудан кайткан учур. Мен жана баратабыз, Троллейбус Он төртүнчү. Мен […]

Ɵмер Сейфеттин: Күлгүн бермет менен кооздолгон чапан (конкурска №6)

АҢГЕМЕ Төбөсү бийик, салкын жыйын ɵтчү бөлмөнүн ичи күндɵгүгɵ караганда бүгүн жымжырт, кɵлɵкɵлүү да болуп турду.  Терезелеринен көк, сыя, кызгылт өң болуп кубулуп  түшкɵн жаздын нуру дубалдагы сүрөттөргө тийип, жашыл түс болуп чагылып, коюлашып кетет. Жибектен жасалган төшөктөргө тизе бүгүп отурган чарчаңкы вазирлер жерге төшөлгөн килемдин түстүү кооз оюларын тиктеп отурушат, узун ак сакалын арык колдору менен сылап отурган кары садразамдын[1] оту ɵчкɵн кɵздɵрү  бир жамандыкты ойлоп жаткандай, узакты, белгисиз бир жактарды тиктейт. – Пашалар[2], бизге эр жүрөк адам керек, […]

Бекташ Шамшиев: «Көпкөн жигиттин» тагдыры

Асанбек Стамовдун “Көпкөн жигит” аттуу аңгемеси 1976-жылы жазылып, алгач “Кыргызстан маданияты” жумалыгында жарыяланган. Аңгемеде турмуштун капыс соккусуна кабылган жигиттин арман—күйүтү, айтпай—дебей келип алган мүшкүлдөн кантип кутулганы көрсөтүлгөн. Ынтымактуу жашап жаткан үй-бүлөнүн ойдо жок жерден ыдырап кетиши, ага себепкер болгон окуялар чыгармада турмуштук ыктуу деталдар аркылуу ишенимдүү баяндалат. Отун жарчу, суу апкелчү Асанбек Стамовдун калеминен чыккан көркөм туундулардын эң кыскасы, бирок көркөм мазмуну, формасы жагынан бар тарабы келишкен нукура туундусу, чебер устанын колунан чыккандай таасир калтырчу керемет чыгармасы ушул. Аңгемедеги ар […]

Өтүп бараткан жылдагы биз тандаган мыкты эмгектер

«РухЭш» сайты белгилүү публицист жана адабиятчы Эсенбай Нурушевдин «Айтматология: «Жамийла» жана улуттук эрос» аттуу китебин (Б.; “Турар.”, 2018) 2018-жылдын мыкты китеби катары окурмандардын кеңири чөйрөсүнө таанытууну көздөйт. Арийне, аталган китеп туурасында айтыла турган, жазыла турган эмгектер али алдыда. Чыңгыз Айтматовдун айрым романдары менен повесттерин байыркы мифтик жана азыркы философиянын эң соңку агымдары жана багыттарында кеңири талдап, көркөм концепциялардын өңүтүнө токтолгон Эсенбай Нурушевдин «Айтматология: «Жамийла» жана улуттук эрос» аттуу эмгеги туурасында адабиятчы Жолдош Турдубаевдин адабий рецензиясы менен береги шилтемеден>>Жамийланын жамалы же көркөм текстти талдоонун жаңы […]

Португал эл жомогу: Ашкабак менен эмен жаӊгагы

Илгери бир киши болуптур. Кетип баратып ичке өсүмдүктүн сабагын көрөт. Ал жерге төшөлүп, сойлоп өсөр жана чоң-чоң ашкабактары бышып турганын байкады. Ал эми огороддун четиндеги калдайган күчтүү эмен дарагы болсо бутактарын жайып, туш тарапка керилип өсүп турганын, бирок анын үрөндөрү кипкичинекей тоголок экенин көрөт. Эмендин түбүндө отуруп ойлонду да баарынан кудуреттүү, жараткан кудайды жамандап кирди: — Мен анын ордунда болсом, — деди, — такыр башкача кылмакмын. Эмендин тобурчактары ашкабактай чоӊ болмок да, ашкабактын сабагындагы мөмөлөрүн эмендикиндей кичине кылмакмын, ошондо туура […]

Олжобай Шакир: Ит жылындагы итибиз чөп жээр ийгилик

Ушул тапта уюмдаша койгондун көбү “Жыл мыктылары” номинациясын удургуп белгилешүүдө. Белгилешсин. Алар кандай критерийдин негизинде “мыктыларды” аныкташарын билбейбиз. Биз тек гана быйылкы жылдагы улуттук сыймык жарата турган бир-эки жагдайга басым коюуну эп көрүп турабыз. Алар ансыз да саналуу, ансыз да бааланбай келет. Ал ийгиликтердин бири – мындан бир аз, саналуу күндөр мурда эле болду. Андай ийгиликти жаратуу кыргыз тарыхында дегеле биринчи окуя, бирок жулунган журналисттер да, коомчулук да ага маани берген жок. Демейде болор болбоско тебетейди көккө ыргытып кубанган улутчул […]

Калил Жибран: Падышанын падышасы – кедейдин сүйүүсүнө ээ боло алуу

Жакшы адам тикенди көрбөйт, гүлүн көрөт, жаман адам гүлдөн кабары жок, тикендерин көрөт. *     *     * Тилек жана каалоо жашоонун жоопкерчилиги. Жашоонун жоопкерчилигин ажырата билүүгө жана каалоолорду орундатууга аракет кылышыбыз керек. *     *     * Адам бир машинаны ойлоп тапканда аны иштете баштайт, кийин ошол машина адамдын өзүн иштетет. Ошентип  адам өз кулунун кулуна айланат. *     *     * Адам топуракка эгин эгип, күндүн сүйүүсүн көрө баштаганда дин пайда болду. *     *     * Адам алгач топуракты казып эгин эге баштаганда – маданият […]