Эргежээл падышанын роза гүлбакчасы

Айтылуу баатырлар жана эр жүрөк кыздар аталган элдик жомоктор жыйнагынан Түзүүчүлөр: Фриди ХОФБАУЕР * Анна МЕЛАХ Немис тилинен түз которгон: Адилет ШАДЫКАНОВА КОРОЛЬ ЛАУРИН Качандыр бир өткөн заманда Түштүк Тироль тоолорунда эргежээлдердин падышасы Лауриндин роза гүлбакчасы дайыма бүрдөп-гүлдөп турчу экен. Кичинекей падышанын бул дүйнөдө бүт баарынан жакшы көргөнү роза гүлдөрү болчу. Ал өзүнүн гүлбакчасындагы миңдеген розалардын ар бир гүл чанагын жана ар бир бүчүрүн жазбай таанычу экен. Кимдир-бирөө анын бир эле розасын үзүп алууга келип калса, анын колун кылычы менен […]

Мурзаш АШИРБЕКОВ: Турмуш кечүүсү

АҢГЕМЕ — Мен көчөдө кайыр сурап калсам да иштебейм! – деди Кыдырбек. Ал биздин ишке кирмек болгонубузду жактырган жок. Балким, көрө албай жаткандыр… — Эмне, шаарда атаңын үйү бар беле? Иштебесең кантип күн көрөсүң? – деди Абды. — Баласың сен! – Кыдырбек кызаңдай түштү. – Күнүнө элүү тыйындык тамак жесең, бир айга он беш сом кетет. Үйдөн ар айда жыйырма сом жиберип турбай өлүппү? — Кеп акчада деле эмес. Иштесең турмуш үйрөнөсүң, наркы-беркини билесиң, – дедим мен. — Болуптур! Иш […]

Карел ЧАПЕК: Эски муун – бул башкаларга куйкасы курушуп уңулдагандар

Марина ЦВЕТАЕВА (1892-1941), орус акыны Аялдар сүйүүсү жөнүндө айтат, ойношу жөнүндө жок. А эркектер тескерисинче. * * * Адам менен тамашалаш, бирок азан чакырып коюлган аты менен эмес. * * * Канат өз жонундагы жүк экенин учкан куш сезбейт, конгон куш сезет. * * * Адамды адам жаратканы үчүн сүйбө, Теңир адамды кандай жаратса, ошондой сүй. * * * Байларга сыйынам, аларды терең урматтаганымды жашырбайм. Себеби, байлардын башкаларга кең пейилдиги өздөрү үчүн сокур тыйынга да турбайт. Алардын жүрүм-туруму, кийингени да […]

Садык АЛАХАН: Ашым Жакыпбековдун “Теңири Манас” романы

(Маселенин хронологиялык жана теориялык аспектиси) Улуу Сөздү прозага айландыруу жумушу ар кайсы багыттарда мээнет эткен чыгармачыл адамдар (адабиятчы-окумуштуулар, жазуучулар, котормочулар) тарабынан ишке ашырылып келди. Алардын эң көрүнүктүүлөрү, албетте, жазуучулар болуп эсептелет. Профессионал адабияттын тарыхы бир кылымга араң аяк баскан улуттук көркөм сөзүбүздүн алдыңкы өкүлдөрү да эртедир-кечтир мухит сындуу эпосубузга кайрылбай койбойт эле. Эгерде 1910-жылдары жазылган Белек Солтоноевдин көркөм туундуларын улуттук профессионал адабиятыбыздын башталышы деп эсептей турган болсок, эгемендикке ээ болгон мезгилден кийинки жарыяланган илимий изилдөөлөр иштин ушундай экендигин айныксыз фактылар […]

Коркут ата дастанындагы баланын ак никеден төрөлүшүн талап эткен элдик сабак

Түрк элдеринде ар кандай коом мүчөсү үй-бүлө күтүп, балалуу болуу үчүн коом тарабынан кабыл алынган эреже-салттардын маани-маңызын терең түшүнүп, аларды тикеден-тике жетекчиликке алышы талап кылынган. Демек, турмуштагы ак менен караны, аруулук менен арамдыктын айырмасын аңдай билүүгө өбөлгө болгон билимдерди өздөштүрүүсү абзел. Огуздар коомунда ак нике гана үй-бүлө куруп, тукум улоонун негизги шарты катары каралган, б.а. бала ак нике аркылуу курулган үй-бүлөдө гана төрөлүшү шарт. Никесиз төрөлгөн балада кут болбойт. Бул идея “Бисаттын Төбөкөздү өлтүргөнү” аттуу аңгемеде ар тараптуу ачыкталат. Адаттагыдай […]

Күндөрдүн бир күндөрүндө байлыгы миллионду чапчыган адамдын сабагы

– Ийгилигиңиздин сыры эмнеде деп? – сурашыптыр. – Сабырдуулукта, – деген экен ал. – Кантип эле бир гана сабырдуулук болсун? Мен сизге бул ыкманын ишке жарабаган жактарын санасам, сан жетпеши мүмкүн… – деп таңкалат обол суроо узаткан адам. – Мисалы үчүн? – Мисал үчүн  кырк тешик калбырга канчалык сабырдуулук менен  суу тосуп турсаң да, толбогонучу… – Жаңыласыз, сабырдуулук менен кышты күтсөңүз, кырк тешик калбырга да сууну оңой олтоң толтурууга болот, – дейт кичи пейил бай. Төмөндө, байгерлик менен жакырчылыктын энергиясынын […]