Владимир ДАЛЬ: Шум түлкү (Устатыбыздын архивинен)

ЖОМОК Которгон Алым ТОКТОМУШЕВ Кышкы түндө жол бойлоп, ачка түлкү келатты; асман бетин булут каптап, кар жаап турат шыбыргактап. “Өзөк жалгаар бирдеме табылса”,- деп түлкүнүн тилегени жем. Ошентип желип-жортуп кете берди, акыры көзүнө бирдеме илинди. Караса, бутка кийе турган чарык экен. “Бул да болсо пайда, мунун түбү кайда”. Түлкү чарыкты оозуна тиштеп алып, андан ары жүрүп, жүрүп бир айылга туш келди да, биринчи эле үйдүн терезесин такылдатып кагып кирди. — Бул ким?- деген үн чыкты ичтен. — Бул менмин, мээрбан […]

Рухий дөө-шаалардын ишеним жөнүндө экметтери

Ыйман сезиминин айныгыс өкүм талабы бардык адамдарга мүнөздүү. Адам дайым эле бул сезимдин жетегинде болуп, пайдалуу иштерди жасай бербегенден улам, ыймандуу жүрүм-турумга шыктандырып турган, бул дүйнөдөн тышкаркы кандайдыр бир негиз болушу керек. Ушунун бардыгы өлбөстүктүн, жогорку соттун жана Кудайдын болушунун зарылчылыгын талап кылат… * * * Үстүмдөгү жылдыздуу асман – ичимдеги ыйман мыйзамы. Ушул эки нерсе мен аларга канчалык үңүлүп, ой чабытымды жайган сайын, ошончолук жан дүйнөмдү утур жаңы, өрчүп турган таңданууга, терең аздектөөгө толтурат. Түпсүздүк жана туңгуюк чулгангансыган, менин […]

Топчугүл ШАЙДУЛЛАЕВА: Долу (Кыргыз аңгемелеринин шедеври)

АҢГЕМЕ  Дайранын боюндагы кыштакта  жайгашкан элдин турмушу ушу көбүрүп-ташып аккан сууга байланышкан. Ата-бабалары да илгери ушул суу жээгин пааналап отурукташып, шалы эгип тиричилик өткөрүшкөн экен. Шалы суу боюнан башка жакка өспөй турган өсүмдүк эмеспи. Жай ортологон кезде дарыя ашып-ташып, суу боюндагы шалыларды айосуз жутуп, жалмап, ээ жаа бербей, аны эч кандай күч башкара албай калчу. Дарыяга жакын кыштактагы кээ бир адамдардын пейили, мүнөзү да ушул сууга окшоп кетер эле. Суу ашып-ташкан маалда  алтымышка таяп калган Азимкан абышканын байбичеси да «толкуй» […]

Академиялык китептер дүкөнүнө кирген биринчи кыргыз жазуучу

(«Чыңгыз Айтматовду көргөнсүзбү?» китебинен үзүндү) Ушул окуяны эстеген сайын, “Кылым карытар бир күн” романына эпиграф кылып алынган Х кылымдагы грузин ойчулу Григор Нарекацинин “Аза китебиндеги”: Бул китеп менин деним деп бил, Бул сөз менин жаным деп бил, — деген укмуштуудай терең маанилүү саптары эсиме келе берет. Эсиме келет да, балким, Чыңгыз ага ошол өзү жактырган Г.Нарекацинин китебин же ал жөнүндө жазылган кайсы бир илимий эмгектер жыйнагын ушул Бишкектин эле өзүнөн, өзүнөн болгондо да, биздей студенттер үчүн унутулгус саналган декабрь күнүндө […]

Тахир МАЛИК: Шайтанат

Повесть Биринчи китеп Киришүү Бисмиллахир Рахмаанир Рахим. «Бул иштердин баары бүтүп (бейиш ээлери бейишке ээ болуп, тозоокулар тозокко түшкөн соң), шайтан айтты: «Албетте, Алла силерге ак убада берди эле, мен болсо (жалган) убадаларды берип силерди алдаган элем. (Бирок) мен үчүн силердин үстүңөрдөн эч кандай өкүмдарлык жок эле. Мен силерди (күфр жолуна чакырышым менен) өзүңөр мага моюн сундуңар. Эми мени эмес, өзүңөрдү айыптагыла. Мен силерге жардам бералбайм. Силер да мага жардам берүүчү эмессиңер. Албетте, мен силер мени илгери Аллага шерик кылганыңарды […]

Жамалбек ЫРСАЛИЕВ: “Эр жакшысы таз болот”

АҢГЕМЕ Ичиркенген наристенин башындай калтырак баскан башынан ак жоолугун түшүрбөгөн апам байкуш мени жетелеп алып, айылдын аягынан өйдө кыдырып жөнөр эле. Менин чачыма колу тийбеген аял аттуу калбаса керек биздин айылда. — Кайратынын баары чачына чыгып кеткен, кирпинин ийнесиндей болуп катуулугун айт, — деп күңгүрөнүп, кээде ачууланып, бирде мени алдап-соолап жетелешип кете берчүбүз. “Бурул апанын колу катуу, Аниса апа буту чолок, Курманбүбү апанын бою кичинекей, Арсар апанын колу катуу…” – деп кыскасы жолдо карай шылтоом даяр. Байкуш апам, оюм менен […]

Сабир ДОСБАЕВ: Адамды адам кылып турган эмне? (Уландысы)

Мурда жарыяланган бөлүгү Анда баштаган ой учугун улайлыбы? Анда кеттик. Ай-ааламга үстүртөн болсо да көз чаптырып, назар салдык. Адамга, анын дене мүчөлөрүнө, ал мүчөлөрдү түзүп турган клеткаларга да байкоо салымыш болдук. Алардын кичинекей болсо да өзүнчө жашоолору бар экенине көңүл бурдук. Эми ошол клеткаларды, биздин имаратыбыздын кыштарын түзүп турган нерселер жөнүндө кыскача сөз. Курулушта колдонулган кышты топурак, суу, кум, цемент сыяктуу заттар түзсө, биздин денебиздин кыштарын минералдар менен витаминдер түзөт дедик. Ошолор кайдан пайда болот? Организм ошол заттарды кайдан алат? […]