Эсенбай НУРУШЕВ: Необразованная фемида

Есть бородатая шутка-прибаутка. В ней говорится, что нормально образованный человек обязан отличать Гоголя от Гегеля, Гегеля от Бебеля, Бебеля от Бабеля, Бабеля от кабеля, кабель от кобеля…  Однако что такое образованность? Во времена Унсура аль-Маали, автора знаменитого «Кабус-Наме», образованный человек считался «лицом разума и совести». Сто лет назад быть образованным означало «знание не фактов, а смыслов», как говорил один религиозный мыслитель. А в наши дни образованность становится вторичной неграмотностью (secondary illiteracy), когда человек умеет читать и писать, но не совсем […]

Корей эл жомогу: Сыйкырлуу жаздык

Илгери-илгери Пхеньянда бир абдан ак көңүл адам жашаптыр. Ал кичинекей дүкөн кармап, ошонун соодасы менен жан бакчу экен. Сооданы ал чынчылдык менен жасап, эч кимди алдабастан, тетирисинче, бей-бечараларга аянбай жардам берип, карыз сурагандардын ак көңүлдүк менен ажаатын аччу экен. Бир жолу анын дүкөнчөсүнө коколой жалгыз башы калган, үй-жайсыз тентиреген абышка жаман жаздыгын көтөрүп баш багат. Ал кожоюн менен аркы-беркини сүйлөшүп отуруп, сүрүштүрө келишсе, экөө уруулаш жакын тууган болуп чыгат. – Менин аз эле өмүрүм калды. Балким башпаанек берерсиң,- деп жалооруду […]

Роза ОТУНБАЕВА: Атамбаев Келдибековду кучактап, бетинен өөп, өмүр бою жакшылыгыңды унутпайм дептир

— Жакында эле Өмүрбек Текебаев “менин катачылыгым — Роза Исаковна 2010-жылы парламенттик шайлоодон кийин парламенттеги коалициялык көпчүлүктү түзүү укугун мага тапшырганда, макул болбой койгонум…” деп өзүнүн катачылыгын билдирбедиби… — Ооба, ошондой иш болгон. Чаң-тополоңдор тыйылып, парламенттик шайлоо бүтүп, жеңишке жетишкен партиялар парламенттик көпчүлүк коалициясын курардын алдында турушкан, бул көпчүлүк жаңы өкмөттүн структурасын, курамын аныктамак. “Ата-Журт” фракциясынын саны боюнча биринчи болуп турганына карабай, мандатты КСДП фракциясына бердим, албетте бул жерде моралдык да, саясий да артыкчылыгы бар деп эске алдым, мүмкүнчүлүктү Атамбаевдин […]

Жамалбек ЫРСАЛИЕВ: Бектур байкем

АҢГЕМЕ Айылда Бектур деген байкем бар. Бозо менен кымызды чакалап ичет. Туруп да ичет, жатып да ичет. Анан ашказанынан операция болуп калды. Элдин баары бир ооздон: “Мына, ачкылды чакалап ичип жүрүп ушуну көрмөк» деди. Бектур байкем мурда бир чака ичсе, операциядан кийин эки чака ичип калды. “Ой, мунун ашказанын чоңойтуп берген го доктурлар” дешти. Жаш кезинде жылкычы болчу. Колхоздун контрактка төккөн тайларын бакчу. Менин болсо төрт буту ала-аяк аябай кооз тайым бар эле, ошону минип алып акырын сарайга барып колхоздун […]

Пери АЛМАЗОВА: Көк асманды өпкүлө

О ЖАРЫКТЫК ЖЕРГЕ ЧАЧЫП ЖАЗ КУТУН …Чаң, Чаң чыгарып чар тарапка Тай кулун!.. Таң атканда Тулпар салат ай нурун, Нурдан ууртап Шумкар сызат ак кушум! О,   жарыктык! Жерге чачып жаз кутун, Уртап, Жуттум Жаз өмүрдүн май,   тузун!   Толкуп, Ташып Көл бийлетип аккуусун… Желбиретип жетигенге ак туусун, Ой,   карачы табиятка адамзат! Ыр ырдашып тал-теректер ал турсун. Ала-Тоомдун этегинен Бал суздум… Балкып барып, Балкып барып бир жуттум!   Пир тутум! Мен өмүрдү, Өмүр мени учурсун… Тагып берсин Таажы кылып шурусун! Алып […]

Кубанычбек АРКАБАЕВ: Бакеңдин башкармалыгында

Бармак: — Манжала-ар, бой боюнча тизилгиле! Манжалар: — Тизилдик, Бармак аке. Бармак: — Тизилсеңер катар боюнча санагыла. Манжалар: (санашат) — Бир, эки, үч, төрт. Бармак: — Төрт? Бешөөбүз болушубуз керек эле. Ким жок? Манжалар: — Билбейбиз. Бармак: — Жана пиларамада болдук эле, жан-жагыңарды карагылачы бош орун жокпу? Манжалар: — Жок. Бармак: — Анда ким жок? Таак, тизме боюнча түгөлдөйм. (Бармак окуйт, манжалар жооп берет) – Сөөмөй – Мен, Ортон – Мен, Аты жок – Мен, — Чыпалак – Мен, Бармак… […]

Франц КАФКА: Жаңы адвокат

АҢГЕМЕ Биздин катарыбызга жаңы адвокат кошулду — д-р Буцефал. Анын сырт келбетинен алдыңда бир кездерде Александр Макендонскийдин согушка минген аты турат деп айтыш кыйын эле. Баары бир билген адамдардан эч нерсе жашыра албайсың да. Жакында эле бир көрпенде кызматкердин ат чабыштарды калтырбай көрүп каныккан көздөрү кызаргыча,  соттун кире беришиндеги мрамор тепкичте жоон сандарын бултаңдатып секирип чыгып келаткан адвокатты суктана карап турганын көзүм чалды. Анткен менен адвокаттар коллегиясы Буцефалды биздин катарыбызга кошуп алууга эч тоскоолдуксуз макулдугун берди. Адамдар Буцефалга анын дүйнө […]

Абдыкерим МУРАТОВ: Токтогул абактан качканбы же бошотулганбы?

Бул маселе көптөгөн изилдөөчүлөрдүн башын катырып келет, 1988-жылы Ж.Таштемиров «Током Сибирден качан качкан» деген макаласын жазат[1]. «Баскан жол» деген эскерүүсүндө Калык Акиев Тытты-Сай деген жердеги Ыса болуштун үйүндө Токтогулдун: Капыстан чыкса душманым, Кабынан таят жүрөгүм. Бул коркунуч башымда, Бүтпөй келгем сүрөгүм, — ырдаганын айтат[2]. Демек, акын качып келгени ырастайт. Ал кантип качкан, аны ким качырган? О.Сооронов макаласында[3] мисал кылган Ж.Жылкыбаевдин эскерүүсүндө Токтогул менен бирге он бир киши качып чыгат, жолдо тогуз казак өздөрү бара турган жакка бөлүнүп, Токтогул дагы бир […]

Капар ТОКТОШЕВ: Башкы маселе

АҢГЕМЕ — Жылкы чарбасынын эмнеси жок дейсиң?-  Байкем мени таң кала карап калды. Кызыл жүздүү, элүүлөрдөгү балжагай толук киши. Мен эс тартканы мал артында: кайсы бир жылдары чабан болчу, анан уй кайтарды, азыр жылкычы. — Перспективасы. — Ал не дегени? — Келечеги жок дегени да. Байкем менден муну күтпөгөнбү же чала угуп калдыбы, «түшүнбөдүм» дегендей элтейет. Сөзүмдү кайталадым: — Келечеги жок дегени. — Ким айтат? — Элдин баары эле айтып жатат. — Бейчеки кеп,-  деди байкем кайдыгер. — Эл да […]

Габриэла Мистральдын поэзиясы Назгүл Осмонованын котормосунда

Чили акыны Габриэла Мистраль 1889-жылы төрөлүп, 1957-жылы көз жумган. 1914-жылы ошол кезде аты-жөнү эч кимге белгисиз болуп, кичинекей Лос Андес шаарында мектепте мугалим болуп иштеген Габриэла Мистраль борбор шаардагы “Гүл оюндары” аталган адабий сынакка “Өлүм сонеттери” деген чыгармаларын жиберет. Башында атактуу Чили акыны Манэль Магаляненос Моуре турган абройлуу конкурстун калыстар тобу (сынакка төрт жүздөн ашуун чыгарма келип түшкөн) Габриэлага башбайгени ыйгарып, ага орхидея гүлүн, алтын медаль жана лавр гүлчамбары менен диплом берилет. Сыйлык тапшыруу аземинде белгисиз бойдон калууну чечкен Габриэла […]