Украин эл жомогу: Меймандостук сыйы

Жанагыл токойлордо “чырлыйт-чырлыйт” этип учкан кызыл төштүү бачайы чымчык бир кезде мынчалык кооз эмес, бозоргон эле көрксүз канаттуу болуптур. Андай болгону менен ал абдан меймандос экен. Ал тургай бул боз чымчык жумуртка же балапан издеген жылан уясына сойлоп келсе да сыйлаганга аракет кылчу имиш. Ошондуктан ал меймандостугу менен абдан даңкталыптыр. Бир жолу анын үйүнө алыскы туугандарынан болгон короолу чымчык менен таранчы күтүүсүздөн келип калышат. Үй ээси канчалык меймандос болсо да аларды кантип сыйлаарды билбейт. Анткени ошол күнү кара басып, анын […]

Владимир КОРОЛЕНКО: Үзүм

АҢГЕМЕ I Чай үстүндө отурган чакан топто сөз нугу турмуштагы сырдуу, табышмактуу нерселер жөнүндө кетти. Арабызда отурган сезимтал жаш жигит бир жерде отуралбай ары-бери басып,  биздин аңгемени унчукпай көңүл коюп угат да,  чөнтөгүнөн улам-улам папиросун сууруп чыгып тартып коёт. Анын толкунданып турганын байкаган кожойке: — Эгерде NN башынан өткөзкөн кызыктуу окуяны айтып бербесе мурдумду туурасынан кесип берейин, — деген кожейке — сиз тынч алалбай жатканыңыздан ошентип ойлоп койдум, — деп койду тиги жигит таң кала карап калганда. Ал тамекисинин күлүн […]

Капар ТОКТОШОВ: Дарактын өлүмү

АҢГЕМЕ Жайдын толук кези. Асман көп-көк, томуктай булуту жок. Аптап. Too да, түз да, талаа да, жадесе жалпак тамдарынын апакай чатырларын аптапка тосуп айыл да ысып-күйүп чыккан. Каякка көз чаптырба аптап ойнойт: акактай тунук күн нуруна шоокумдана, миң түркүн түскө кубулуп оболоп жатты. Жөн оболобой, толкун болуп оболойт. Толкуп Ара-Талааны, Ак-Кудук айылын, аркы Баба-Атаны, бүт айлананы ээлеп турат дым чыгарбай. Теребел тынч. Жок, тынч деле эмес: Орто-Алыштын көк-кашка суусу санжыра кеп баштап, сөзүнүн аягына чыга албай чулдурайт. Чегирткелердин безелене чырылдаганын […]

Немис офицери болуп турган Кожоке жердештерин концлагерден куткарганы

Жүз жашка чукулдап калса да акылы тунук, сөзгө чебер, орусча, немисче, полякча эркин сүйлөй алган Кожоке Мамбеталиев аттуу бу ата менин айылдашым. Убагында согушка16 жашында кетип, немистерге колго түшүп, андан кийин тагдырдын тамашасы менен немистердин офицери болуп, жүздөгөн айылдаштарын,  жердештерин туткундан качырган. Казак туугандар Кожоке ата менен бирге болгон Мустафа Чокаевди элдик баатыр кылып, ардактап алышты. А биздикилердин айткан жылуу сөзү жок. Жанын оозуна тиштеп жүрүп, качырып жиберген жердештери түтүн булатып, азыр өзүнчө бир айыл эл болгон. Документалдуу тасма тартып […]

Жакында Кытай жазуучусу Лао Ма Кыргызстанга келет

«Адабият достугу – эл достугу« деген алака бар эле кезегинде. Бул алака саясат болгон күндө да көбүнчө өз кызыкчылыгына тарткан саясый достукка караганда адабият аралык мамилелер, башка элдин адабияты, маданияты менен таанышуу жакшылык үрөнүн сээп, башка элдин жашоосун, кулк-мүнөзүн, алардын кылымдар бою сактап келген рухий дөөлөттөрүн тереңирээк билүүгө шарт түзөт. Мына ошондой алакалардын учугу үзүлбөй жакында Кыргызстанга Кытай Эл Республикасынан кытай элинин чакан проза жаатындагы атактуу жазуучусу Лао Ма келмекчи. Биздин “Чыгыш адабияты жана искусствосу” Басма компаниясынан Лао Манын “Апенди […]

Атантай АКБАРТЕГИН: Суу ордуна күлкүң сурайм өлөрдө

АРГЫМАК Ажалдан нечен куткарып, Бешик да болгон сынаакы, Аргымак бизде – кыргызда Кичи – Ата Мекен сыяктуу. Көк чапчып, жаны октолуп, Комуздай үнү шаңгырап, Өң түгүл мени түштө да, Азгырат ошол аргымак. Келет да окуранып ал, Ийниме жалы төгүлө, Колумду жыттайт жаныбар, Кадалып көзү көзүмө. Тизгинди каксам шарт анан, Титирей түшүп аргымак, Турнадай тизип мезгилди, Туяктан ала салдырат. Көгүчкөн болуп күлүктүн Көкүлү көккө талпынат. Ээрден жулуп кетчүдөй, Этектен шамал тарткылайт. Утурлай чуркап узун жол, Шилтенет буттар кылычтай, Түйүлүп күлүк муштумдай, […]

Күркүрөө суусун жээктеп баскан кезде…

Шекерге жакындаарда ар качан жүрөк толкуйт. Чиркин, ак мөңгүсү асмандын көгүнө чагылышып Манас-Ата алда кайдан көрүнөт. Чокусу кылтыйып көрүнгөндөн ошол мөңгүлөргө көз чаптырам, өзүмчө ойго батам. Тигилип турсаң мезгилдин агымы токтоп калгансыйт. Кечээги кайсы, бүгүнкү кайсы – унутулат. Манас-Атанын ак кар-көк музу Адам э-эй десең, ырасында эле, Шекерге катар турган Көк-Сай айылынын чоң көчөсүнөн таң эрте туруп карасаң, күн жүрүш жактагы Манас тоосунун асманга жанашкан ак кар, көк муздуу чокусу уктап ойгонгон баланын көзүндөй нурланып көрүнөт экен. “Нурланып” деген сөз […]