Украин эл жомогу: Боорукер канзаада

Илгери-илгери бир падыша жашаптыр. Анын ай десе айдай, күн десе күндөй сулуу кызы бар экен. Анын даңкын уккан падышалар туш-тараптан далай ирет жуучу түшүп келишсе да, атасы аларга адам аткара алгыс тапшырмаларды берип, андан шылтоо таап кызын эч кимге бербей жүрүптүр. Бир күнү алыскы өлкөдө жашаган бир эр жүрөк канзаада падышага жагып, кызын алыш үчүн аттанып чыгат. Ошентип ал сапар тартып келатып жол боюнда жаткан кызыктай кишини көрүп туруп калды. Кызыктайлыгы менен таңгалдырганы ушу — күн куйкалап тийип турса да […]

Чынгыз Айтматовдун дүйнөсү: трагедиядан катарсиске

Совет өлкөсү болбосо, ким билет, Айтматов феномени чыгаар беле? Фридрих Ницше кайсы бир байыркы мифти «Заратустра ушинтип айткан» аттуу чыгармасында келтирип, «Супермен (Ашкан адам)» үч этаптуу трансформациядан өтүп, эң башында төө болуп, бүт кыйынчылык, бүт жоопкерчилик, бүт жүктүн баарын көтөрүп, анан эр жүрөк, тайманбаган, жоокер арстанга айланып, акырында – эч нерседен коркпогон, таза, ачык, ишенген наристеге айланат деп жазгандай, Чынгыз Айтматов да рухий дүйнөсүндө айтылуу этаптардан өтүп «Ашкан адам, супермен» деңгээлге жеткен десек чындык болбой калбастыр… Ошондой касиетке жетүү, албетте, […]

Мамасалы АПЫШЕВ: Чоңдордун оюну

АҢГЕМЕ Бала бул күндү көптөн бери чыдамсыздык менен күтүп жүргөн,— өзүнө теңдүү, улак тартышка барууга үлгүрүшкөн балдардан уккандан бери,— ар күнү жатарында чоң атасынан: «Качан барабыз?» — деп сурап жүрдү. А кээде ушул өзү али көрө элек оюнду түшүндө да көрүп. Бүгүн бала баары жокту унутуп, короо ичинде өзүнчө ойноп жаткан; анан ал кокусунан башын көтөрүп, чоң атасы атын токуп, кайдадыр камынып жатканын байкап калды. Бала кыйлага андан көзүн албай тиктеп турду да, анан күтүүсүздөн оюна келе калган чечимден улам, […]

Капар ТОКТОШОВ: Атанын уулу

АҢГЕМЕ Кеч күүгүм. Жалгыз ат чегилген арабада эки караан кетип барат, Ара-Талааны аралап. Абышка эски чөмөлөдөй үңкүйүп бүт дитин жолго койгон. Бала болсо жаңыдан чыга баштаган жылдыздарды санап убара. Эшпай-Коонун ичинен чаап-жыйнаган чөмөлөнүн улам бирине арабаны токтотуп, атасы ыргыткан чөптү тебелеп чоң ишке жарады бала. Ошого жетине албай кудуңдап келаткан кербези… Кайтып келатканда керкашка сый бастыбы же арабанын дөңгөлөгү арыкка кирип чыктыбы, чөп ооп барып оңолду. Аркандын учун кармоого үлгүрүп жыгылбай калды бала. Жүрөгү оозуна кептеле түштү. Көздөрү чанагынан чыкчудай […]

Кантип туура чечим кабыл алыш керек: Даанышмандын өзгөчө ыкмасы

Чечим кабыл алуунун кызык ыкмасын улуту англис — көптөгөн илимий ачылыштарды, анын ичинен кислородду, көмүр кычкычкыл газын, аммиакты баш кылган 10 газды, биз ичип жүргөн газдалган сууну ачкан белгилүү окумуштуу-химик Жозеф Пристли көрсөтүптүр. 1772-жылдын күз айларында ага лорд Шелбурндан сунуш түшөт. Ал Пристлиден жылына 250 фунт акча алып, балдарына үй-бүлөлүк мугалим болуп берүүсүн жана өзүнө саясый кеңешчи болуп берүүсүн өтүнөт. Ал кезде Пристлинин үй-бүлөсү дин кызматкеринин ( жылына 100 фунт) айлыгы менен жашап жатышкан, алибетте ал сегиз баланы окутканга жетишсиз […]