Кыргыз эл жомогу: Жез кемпир

Илгери-илгери эки кыздуу жесир аял болгон экен. Күндөн күнгө оокаты начарлап, бир күнү аял бир кызын оң колуна, бир кызын сол колуна жетелеп, оокат издеп жөнөйт. Жүрүп олтуруп, жүрүп олтуруп бир алачыкка туш келишет. Киришсе, төрдө бир териге оронгон кемпир жатат. Аял ал-абалын түшүндүрүп: —  Багар көрөрүбүз, барар жерибиз жок, бир жүргөн жанбыз. Түнөп кетүүтө уруксат берер бекенсиз,- дейт. —  Менин эле үйүмдө жүрө бергиле,- дейт кемпир. Ошондон кийин алар кемпирдин үйүндө жашап калышат. Кемпир керээли кечке тери жамынып жата […]

Сардарбек РЫСКУЛОВ: Сары-барчын

ПОВЕСТЬ Суранчы менен Кудайберген ага-ининин балдары. Суранчы да мүнүшкөр, Кудайберген да мүнүшкөр. Кочкор ичиндеги атактуу мүнүшкөрлөрдүн ичинен Суранчыны Кудайберген жогору баалаган. – Суранчынын башка мүнүшкөрлөргө караганда өзгөчөлүгү, — дечи Кудайберген, — ал куштун канат-куйругун кыйганда өзүнөн башка эч бир мүнүшкөр тиктеп олтуруп, ажыратып таба албайт. Анын ошондой кылдат чеберчилиги бар. Биз бала кезибизде мындай сөздү көп жакшы түшүнө алчу эмеспис. «Куштун канат-куйругун кыят деген эмнеси? Сопсоо, бүп-бүтүн турган канат-куйруктарды жарашыктуу көркөмдөш үчүн атайылап тегиздеп коёт ко? Болбосо кандай?» деп таң […]

Гүлзада СТАНАЛИЕВА: Батыш менен чыгыш адабиятын ширелештирген Мурза Гапаров

Мурза Гапаров – кыргыз адабиятында бөтөнчө стили бар жазуучу. Аны көп окуп, аз жазган деп айтышат. Мунун чындыгы бар. Мурза Гапаров чын эле батыш адабияты менен чыгыш адабиятынын синтезинен өзүн жараткан, ошонусу менен башкалардан кескин түрдө өзгөчөлөнүп, өз стилин таба алган жазуучу. Табиятынан сезимтал Мурза Гапаров батыш жана америкалык улуу сүрөткерлер Кафка менен Хемингуэйди, Фолкнер менен Маркести казып окуган. Ал эми чыгыш адабиятынан жапон адабияты менен кытай адабиятына өтө жакын болгон. Адабиятчылар анын жапон адабиятынын өкүлү, Нобель сыйлыгынын лауреаты Ясунари […]

Жоржи Амаду: Элдик майдан жана майрам

Амаду Жоржи (1912-2001) – Бразилия жазуучусу, академик. “Какао”, “Тер”, “Жансыз деңиз”, “Учу-кыйырсыз жер”, “Кызыл тандар” ж.б. ондогон романдардын автору. Чыгармалары дүйнөнүн элүүдөн ашуун тилдерине которулган. Бир катар эл аралык сыйлыктардын лауреаты. — Кырк беш жыл жазуучулук менен шугулданып, жыйырма роман жазыпсыз. Эмне үчүн жана кимдер үчүн?… — Менин өмүрүмдүн да, чыгармаларымдын да өзөгү эл турмушунда. Колумдан эмне келсе, ошонун баарын эл турмушу үйрөттү, мен дагы бүт чыгармачылыгымды ошого арнадым. 1931-жылы жарык көргөн “Карнавалдар өлкөсү” романымдан баштап, “Күрөшө берип, күчтөн тайган […]

Нуриз ӨМҮРБАЕВА: Бакыт мага жарашпаган көйнөктөй

БИР ЫРДЫН УЛАНДЫСЫ Турмушуңдан өзүңө алган жазаң бул — Туура чыкпайт кадамыңдын бардыгы. Азыр мени көп ойлонтот качандыр Мен жаңылткан адамдардын тагдыры. Өткөнүмдөн өчпөй турган сөз калды… Өрткө айлантты түшүнбөстөр ойнумду. Аял болуп бул дүйнөгө көз ачып, Аялдарга азап берип койдумбу?.. Өлчөп көрүп таразамда өзүмдү, Өзүм неге актап кетер сөз таппайм?! Бирде күлүп, бирде жаштап көзүмдү, Бир билгеним: ушул жолдон көп каттайм. Азгырыгы, түйшүгү көп бул жолдун, Аягына кандай күндү жазды экен? Мээримсиздик көп ыйлатты… Соорондум. Мен кылчайбай койгон жандар […]

Александр Солженицындын алакандай аңгемелери

Илээшчээк дөӊгөч Кыштын камын жайда көр болуп, отун араалап жатып өӊгөчүбүз үзүлгүдөй болду. Сөӊгөгүн былтыр кескенден бери эмнени гана кылган жокпуз. Трактор менен тартып да көрдүк, өйдө-ылдый ыргыттык, тоголотуп үстүнөн бастырып, жерге уруп да көрдүк. Илээшчээк дөӊгөч моюн сунгудай эмес! Анткен сайын сөӊгөгүнөн илээшкен көгөргөн өсүндү чыгат. Ал кийин дүмүр илээшкекке айланат же коюу шак болот. Акырында дөӊгөчтү жыгач эшекке коюп, араалап көрдүк. Бирок тоӊ моюнга араанын тиши өтчүдөй эмес. Кантип таарыса болот, ыя? Шумдугуӊ кур, көрсө ал дагы жашагысы […]