Юкагир[1] эл жомогу: Ак аюуну кашайткан – кара мурду

Кышкы тундрада ак аюу келе жатса эч байкабайсың. Тимеле ак кар менен бир болуп калат. Бирок бул качан гана анын кара мурду көрүнбөгөндө ушундай. Ушул кара мурдунун айынан көп эле олжолорунан кур калып жүрөт ал. Буга өзү күнөөлүү. Анткени бир кезде анын мурду да териси сыяктуу ак болуптур. Ал кезде ак аюу нерпалар менен морждорго байкалбай бара алганы аз келгенсип, адамдан да коркчу эмес экен. Үй ээси мергендер мындай жылаары менен айылдарга түшүп барып, аялдарды чочутуп, балдарды коркутуп, эт-аштарды көтөрүп […]

Жашоо маңызы жөнүндө уламыштар

МЫК ЖӨНҮНДӨ Чыгыш уламышы Бул окуялар мурда эле айтылса керек эле. Бирок алар өтө кызыктуу! Ошондуктан кайталагандан келме бузулбаган… Илгери-илгери өзүн-өзү кармай албаган, ачуусу чукул жигит жашаптыр. Бир жолу ага атасы бир баштык мык берди. “Ачууңду тыя албай, бирөөгө жаман сөз айткан сайын бир мыкты короодогу устунга кагып тур”, — деди ал. Биринчи күнү устунга кагылган мыктардын саны ондоп саналды. Кийинки жумада жигит жинин тыйып, устунга кагылган мыктардын санын бир топ азайтканга жетишти. Жигит сезимдерин башкаруу, мык каккандан да оңой […]

Сабыр ИПТАРУУЛУ: Кыргыздын байлыгы – Сөз

Сөз баласы адам баласы менен жашташ. Адегенде («А» дегенде) сөз болгон. Бардык нерсенин башаты (баш аты) болгон сыңары, «Өңгөнү коюп, Манасты айт» деп кыргыздар сөз атасы «Манастан» баштайт. Адам урпагы тургузган сөз мунарасы – ошол «Манас» жомогу да «Мурункулардан калган сөз» деп башталат. Сөз өнөрү, рухий башат бардык эле элдерде ар убак бийик, асыл нарк катары кастарланып келет. Асыресе, дүйнөдө сөзгө жардымын деген калк жок. Бирок ага төр берген эл чанда. Кыргыздар – ошолордун бири. «Өнөр алды – кызыл тил», […]

Мигранттардын ырларында “жол” концепти: Гургубаеванын “алыстагы ак жарык” ыр жыйнагынын мисалында

 АННОТАЦИЯ Кыргызстан эгемендик алган 1990-жылдардан баштап чет өлкөлөргө иш издеп чыгып кеткен мигранттардын саны жыл санап көбөйүп келет. Кыргыз мигранттары учурда Россияда, Казакстанда, Түркияда, Түштүк Кореяда жана башка өлкөлөрдө иштешет. Бирок мигранттардын негизги агымы Россия мамлекетине туура келет. Россияда жашап иштеген мигранттардын арасында ыр, кара сөз түрүндөгү чыгармаларды жазып, жарыялагандары аз эмес. Айрымдарынын аттары Кыргызстанга таанымал болуп, чыгармачылыктын үстүндө үзүрлүү иштеп келатканын да көрүүгө болот. Алардын чыгармаларында негизинен мигранттардын тагдыр-турмушу, көргөн кыйынчылыктары, тагдыр тарткысы, көздөн учкан ата журттун кадыры, өмүрдүн […]

Азис НЕСИН: Хирургдардын конгресси

АҢГЕМЕ Хирургдардын кезектеги бүткүл дүйнөлүк конгресси Любликс шаарында өтө турган болуп калды. Өткөндөгүлөргө салыштырганда катышуучулардын абдан басымдуулугу менен айырмаланган скальпель чеберлеринин бул жыйынына бардык өлкөлөрдүн врачтары бөтөнчө маани берип жатышты. Конгресске келгендер дүйнөгө аттын кашкасындай таанымал болгондор эле. Бул футболдук беттешүү же дагы бир кино ханышасы уюштурган ич кийимдердин көргөзмөсүнө арналган пресс-конференция сыяктуу бөтөнчө уу-дуу чыгарган окуя болбосо да, Х конгресстин жүрүшүнө байкоо жүргүзүп туруу үчүн дүйнөдөгү бардык телеграф агенстволорунун кабарчылары топурап Любликске толуп кетти. Конгрессте илимий билдирүүлөрдү жасоого 123 […]