Асаналиев Майрамкул Мусабай уулунун чыгармачылыгына кыял чабыт.

Бул ажайып кереметтүү Жаратылыш, анын түпсүз тереңдиги, жайкалган кенендиги, көз жеткис бийиктиги, ичине каткан түйшүктөткөн сырдуулугу менен анын өнүгүүсүндөгү туу чокусу катары саналган адам баласын да так өзүнүн кудурет-касиеттүүлүгүнө жараша кудуреттүү кылып жаратып койгон турбайбы.

Адам баласы ошол тышкы Сырды улуу Жаратылыш ага берген өзүнүн ички кудурети менен ачканга аракет кылат. Бирөө ыр менен, бирөө сөз менен, бирөө бий менен, бирөө сүрөт менен, бирөө музыка менен, бирөө кол ишмердүүлүгү менен, бирөө илимий формулалары менен… Дүйнөнүн ички мыйзамдарын таанып билүү, аларды чагылдыруунун формалары да чексиз…

Ар бир адам өзүнүн чектүү индивидуалдуу турмушунда Чындыкты билгенге аракет кылат… Жараткан берген кудуреттер ачылбай, пайдаланбай да, элге билинбей да калганы канча… Жарк этип, асмандагы учкан жылдыз сымал, көздөн кайым болуп, унутта калгандар канча…  Адам да ошондой, эл да ошондой. Канчалаган адам өттү, канчалаган эл өттү. Элин айткан адам жөнүндө айтыш милдетибиздин эң зору. Ошонусу менен ал адамдын да, айтылган элдин да өмүрүн узарткан болобуз. Турмушта да, эс тутумда да.

Кыргыз элинин тамырынан кармап, ошол тамырынан чыккан улуу демди, адамдын акылы жеткис болгон кыргызды кыргыз кылган  түпкү кудуретин жан дили менен сезип, аны менен кошо жуурулуп, чексиз айлампасында айланып, ошол улуу күчтүн ачкычын, кодун сөз жеткис тээ байыркы жаратылыштын мыйзам ченемдүүлүгүн чагылдырган Оймо, Орнамент тили менен берген өнөрүн дагы тереңдетип, дагы байытып, дагы салабаттандырып тартуулап жаткан Майрамкул Мусабай уулу. Анын Оймо ааламы сөздүн кудурети жетип чагылдырууга мүмкүн эмес болгон дүйнөнүн татаалдыгын, анын бүт мүчөлөрү, бөлүкчөлөрү, атом, молекула, клеткалары ич ара ажырагыс байланышта экендигин, ажайып сулуулугун, гармониялык турумунда экендигин  айгинелейт.

Дүйнөнүн ар секундда өкүм сүргөн чексиз кыймылынын негизинде жаткан карама-каршылыктардын биримдигин оймо түрүндө кыргыз адамы гана бере алган десек адашпайбыз го… Боз үйү, анын жасалгасы, шырдагы, ала кийизи, туш кийизи, төшөк-жууркандары, бешик жапкычы, ат жабуусу, уул-кыз, эркек-аял, жаш-карыялардын кийимдери, баш кийимдери, маасылары, идиш-аяктары, аялдар үчүн асыл таш жасалгалары, курлары, кемерлери, деги койчу – бул кандай ажайып эстетикалык дүйнө!

Ааламдын татаалдыгын, ошол эле учурда жөнөкөйлүгүн манифестациялаган  кыргыздын Оймо дүйнөсүнүн негиздери булар: тегерек – ар дайым өкүм сүргөн кыймылдын, свастика — бакубаттыктын, үч бурчтук — сүйүү, туруктуулуктун, төрт бурчтук – жаратылыштын табигый төрт элементин, кытайдыкы деп аталган, бирок кыргыздын оймо табиятынын пайдубалын түзгөн, жашоонун кыймылдаткыч күчтөрү катары саналган, бири бирине өтүп, тең салмактуулукту жараткан карама-каршылыктын символдору болгон  инь-янь белгилери.

Майрамкулдун Оймо ааламы  – ошол кыргыздын оймо эстетикасын жаңылантып, байытуу менен бирге кыргыздын үрп-адаттарын, канга сиңип калган салт-санааларын, жашоого күч берген ишенимдерин бизге тартуулайт. Жаратылыштын мыйзамдарына жараша жашагандыгы, аларга баш ийгендиги, жаратылыштын күчтөрүнө сыйынып, ар бир улуу көрүнүшү Теңир (Күн Теңир, Ай Теңир), Ата (Камбар Ата, Чолпон Ата, Ойсул Ата), Баба (Зеңги Баба, Дыйкан Баба) деп аталгандыгы кыргыздын экологиялык аң-сезиминин, ага пайдубалданган маданиятынын улуулугун Майрамкул даңазалайт.

Таланттуу сүрөткер тартуулаган Оймо Ааламынын ажайып симметриялуулугуна, түстөрдүн айкалышкандыгына, салттуулук жана учурдун талабына ылайыктуулугуна  таң беребиз… Таазим этебиз.  Сырдуу дүйнө ажайып сырдуу формалар менен чагылдырганын түшүнөлүк дегенибиз — акыл жеткис сырды ачууга болгон жаныбыздын капилет умтулуусу гана экенин түшүнүп, үнсүз, алсыз, бирок жүрөгүбүздө не бир керемет дүйнө ачылып жатканына акырындан ыраазы болуп турабыз…

Аалам сырын Оймолоштурулган графика дүйнөсү менен ачам деген баатырлык улуу Сапарың байсалдуу болсун, Майрамкул!

Үмүт Асанова, философия илимдеринин доктору

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте как обрабатываются ваши данные комментариев.