АҢГЕМЕ

Кыз кылыгындай наздуу, кулпурган жайык жайлоо. Жумшак жел жортот. Буралып, шыңкылдай күлгөн эрке булак… Көрүнгөндүн жугундусун ичип жүрүп күлтүйө семирген дөбөттү ала канчык куйругун шыйпаңдатып, улам жыттатып жатып шаң-салтанат менен айылга ээрчите келген. Экөө үйүгүшүп, көлөкөдөн көлөкө издеп жүрүшчү.

Курсагы челкейип, жер чие баштаганда канчык жоголду. Ээси аны “уурулардан” көрдү. Дөбөт болсо күн бою көлөкөдө жаткандан башканы билбейт. Жаш токол жугундуну бир табак кылып алдына коёт. Ит көздөрүн алайтып, кошкөңүл, идишти жалап-жуктап тазартып туруп кайрадан көлөкөсүнө жатат.

Айыл балдары күнү бою ал, “жайтабардын” сазайын беришет.

— Мунун аты – Арыстан,- дейт бири.

— Жок, Жолборс,-  деп тапанданат экинчиси.

Тентектер кээде дөбөткө минип да алышат. Дөбөт болсо былк этпейт…

Тек, малчы жигиттин: “Мынабул тексиз ит көрүнгөндүн жугундусун ичип, жайтабарлык кылгандан башка эчтемеге жарабайт” деген  сөзүнө айыл ээси катуу чычалаган.

— Сен эмне деп оттоп турасың? Ала канчыкты уурдаткан сенсиң, балээнин баары сенден. Эми бул дөбөттү сенин сөзүң деп каңгытып жиберейинби,- дегенине малчы жигит бырс күлүп, бурулуп алып, өрүшүн беттей кете берген.

Ошол күнү айылга карышкыр тийди.

Малчы ач айкырык салып, түнү бою айгайлады.

— Айдак-айдак!

Айбарлуу карышкырдын жытын сезген дөбөт куйругун аласына кыпчып, жаш токолдун үстүнө чыга калып кыңшылаган…

— Айдак, айдак, Арыстан!

— Айдак, айдак, Жолборс!

Кожоюн токолунун үстүндө кыңшылап олтурган дөбөткө карап койбостон мылтыгын ала сыртка умтулду.

Ал, кашарга жакындап калган жырткычты ай жарыгында байкай койду. Дароо “тарс!” этип мылтык атылды.

Карышкыр арманда кетти.

Мүрт өлдү…

Таң ата дөбөт жырткычтын өлүгүн баатырсына быт-чытын чыгара жулмалады.

Эртеси дөбөттүн эрдиги айылдан айылга тарады.

Күздүн бир салкын күнүндө бөлтүрүк келип дөбөттүн кардын жарып кетти…

Дөбөттүн “эрдиги” болсо али күнгө чейин айыл-айылды аралап жүрөт…

Казакчадан которулду

Улуттук адабиятты байытуу багытындагы котормолор конкурсу

 

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован.

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте как обрабатываются ваши данные комментариев.