Махабат КАСЕИНОВА: Сен башкысы – барчу жолду унутпа (конкурска)

*     *     * Сен деңизге барчу жолду билесиң, Сезимдерим селдей ташып баштаса, Көкүрөккө көп ойлорум батпаса, Дал ошондо барчу жолду сурармын. А чынында кереги эмне булардын?.. Азыр деле айтчу сөзүм көбөйдү, Бирок бүгүн айтпаганым жөн өңдүү… Күндөр өттү жалбырактар саргайды, Күндөр келди дарак бүрдөп көгөрдү. Миң бир күндүн жылуулугун сездирип, Кыял жашайт тамырымда, канымда. Азырынча баарын таасын белгилеп Айтып турам сырларымды жаңы ырда. Билбейм бүгүн мен эмнеге кубандым? Кереги бар деги кимге булардын? Сен башкысы – барчу жолду унутпа, Мен […]

Саясый төңкөрүштөрдөн кийинки маданий төңкөрүштүн максаты…

“Маданият төңкөрүшү” жалпы өлкө боюнча 2019-жылдын 24-мартынан 7-апрелине чейин болуп өтөт. Долбоордун миссиясы – келечекте Кыргызстанды дүйнөлүк рынокко алып чыга турган креативдүү экономиканы өнүктүрүү болуп саналат. Биздин өлкөнүн материалдык ресурстарды экспорттоо үчүн мүмкүнчүлүктөрү абдан чектелүү, бирок биз өзүбүздү жогорку кирешелүү болгон интеллектуалдык прордукттар менен тааныта алабыз. Ал үчүн биз өзүбүзгө ишенип, билимибизди жана табышкерлик жөндөмүбүздү өркүндөтүүбүз зарыл. Бул долбоордун өзгөчөлүгү – анын демөөрчүлүрү жана бирдиктүү уюштуруучу борборунун жоктугунда. Бүт долбоор демилгелүү жана активдүү жарандардын аракеттери менен ишке ашат. Негизги максат […]

Якут эл жомогу: Каз менен турна

Бир курдай көл жээгинде жүндөрү түлөгөн семиз каз отурган экен. Күтүүсүздөн турна келип жанына конот. Сезим каздын жанында ыркыйып арык көрүнөт турна. Аны көргөн каз каадалана мыскылдайт: — Атанын кургурум ай-йе, аркайып сөөгүң эле калган го! Жайлы жайлай өзөк жалгадың беле деги… Ошол замат экөө тең көл жээгинде колундагы куралын шыкаалаган мергенчини көрүп калышты. Турна көз ачып жумганча ордунан уча качты. Ал эми көчүгү көйкөлүп май баскан каз болсо канатын каккыча эле мылтыктын “тарс” эткен үнү жаңырып калды. Ошентип күлтүйүп […]

Ги де Мопассан: Коко (конкурска №32)

АҢГЕМЕ Чөлкөмдөгүлөрдүн баарысы Лукастын чарбасын “хутор” деп аташчу. Неге экенин эч ким айта албайт. Ырас, дыйкандарга “хутор” деген сөз байлык жана дөөлөттү түшүндүрчү. Бул чарба чөлкөмдүн эң чоң, эң бай жана эң ыңгайлуу отурукташкан турагы эле. Жапыз жана назик алма бактарды катуу шамалдан коргоо үчүн далдайган бийик беш катар чынар теректер менен курчалган кең короо, жем жана дан сактоочу тосулган имараттар черепица менен тамы жабылып, оттуктан курулган оттуз аттык зыңкыйган атканалар жана кызыл кыштан салынган хан сарайдай үй көз жоосун […]

Аскаралы РАЖАБАЛИЕВ: Айгүл Тоого зыярат

22-март — Кыргыз Эл жазуучусу Мурза Гапаровдун туулган күнүнө карата. (Эссе-эскерүү ) Кыргыз Эл жазуучусу, кара сөздүн каймагын калпыган Мурза Гапаровдун туулган күнү 22-март — ыйык Ноорузга ирегелеш. Жыл сайын дал ушул күнү жазуучунун тар бөлмөсү кыйла «кеңейе түшүп», жубайы Галя жеңемдин дүйүм тамак, ширин татымдарга толгон дасторкону кенен жайылуусу салтка айланып калган. Калемгердин достору Кеңеш Жусупов, Кубатбек Жусубалиев, Сүйөркул Тургунбаев отуруштун көркү эле. Улук агалардын катарында отуруу көп насип эткен мага да. Таланттуу каламгер өз элинин каада-салтын ар качандан […]

Мидиндин байпакка катылган чындыгы

 «Гений качан болбосун өзүнө көңүл бурдура берет». Клод Адриан ГЕЛЬВЕЦИЙ Өз заманын келекелей билген кеменгер талант Кээде таңгаласың Мидинге. Башын тобокелчилдикке байлап койгон калемгер болгонбу ал? Болбосо өз заманында “Баалуу байпак” аттуу сатиралык аңгемесин жазат беле? Аталган аңгемесиндеги көркөм туюнтмалар аркылуу коммунизмди карай өнүгүү жолундабыз деген союздун социалдык турмушун келекелей турган бул чыгармасында ал баалуу байпак аркылуу эмне айткысы келген? Тек гана окурманды күлдүрүш үчүнбү? Жок… Тескерисинче, адабий аллегория аркылуу ал коммунизмди карай дүркүрөп өнүгүп баратабыз деген бүтүндөй сестеманы кебез […]

Кубан МАМБЕТАЛИЕВ: Дороги и министры  Кыргызстана

Беда кыргызов не в известной проблеме «дураки и дороги», а в том, что нет дураков в связке с дорогами,  у нас другая связка — «дороги и министры». Первые  всегда «бедные» (их строят так, чтобы каждый год ремонтировать), а вторые всегда «состоятельные» (им дают финансы всегда так, чтобы каждый год насыщались). Министр транспорта у нас  самый притягательный пост. Частных дорог нет, все государственные (общая длина 36 тысяч километров). И все закрыто. Эксперты анализируют то, что им доступно, показывают плюсы и минусы, […]

Сыйкырдуу комуз жөнүндө жомок

Илгери-илгери кыргыздарда аты алыска угулган, даңкы далайга кеткен бир комузчу жашаган экен. Ал өзүнө өрүктөн комуз чаап, комузунун тилин булбулча сайратып, миң кубулткан добушу менен уккандын черин жазчу экен. Улам жашы өйдөлөгөн сайын «Ушул өнөрүмдү кайсы балам алып калар экен» деп миң түйшөлө баштайт. Байкаса, кенже уулунун шыгы бардай көрүнөт. Ошондо үч уулунун кенжеси Медерине комуз өнөрүн үйрөтө баштайт. Медер «Камбаркан» баш болгон кара күүлөрдү, кол ойноткон «Ботойлорду» үйрөнүп калганда атасы бу дүйнө менен кош айтышар кез келиптир. Күндөрдүн биринде, […]

Бектуруш САЛГАМАНИ: Кар жаап турат – калааны таң кучактап

ЖААП КИРДИ КАР ДАГЫ Карай калсаң карек карыгар, көзүң жеткен жердин баары – кар. Тынбай чуркайт ызгаар ышкырып, тешик таппай жылып, жашынаар. Баса жааган кардын кечтеги, бар бейм көктө калып кеткени, кичик, майда көпөлөктөрдөй, келишүүдө кечиккендери… Каман жалдуу тору аргымак, карап турат «Жем» деп жалдырап. Нанүштөдөн бери кар күрөп, нандай болуп бетим албырат. Чыйырды кууп чубап кой батпай, чабан келет жайык жол таппай. Какайышып турат теректер, генералын көргөн солдаттай. Жетпечүдөй жерде жатканы, жаап кирди шашып кар дагы. …Келбечүдөй кайтып жаз […]

Антон Чехов: Жан жөнүндө ойлор

АҢГЕМЕ Көп окуп, көптү билген тарбиячы айымдардын жана окумуштуу аким айымдардын айткандарына караганда адамдын жаны бул — аныкталбаган объективтүү чындыктын психикалык субстанциядагы көрүнүшү экен. Менин алар менен талаша турган эч себебим жок. Бир окумуштуу минтип жазыптыр: “Адамдын жанын табыш үчүн, жаңы эле башчысынан катуу токмок жеген кызматкер адамды таап, анын шыйрагынан бекем таңып, согончогун тилсеңер – издегениңерди табасыңар”. Мен жандын бир денеден башка денеге көчүп жүрөт дегендерине ишенем. Бул ишеним мага турмуштук тажырыйба менен келди. Өзүмдүн жаным мен жер бетине […]

Кадыркул ӨМҮРКУЛОВ: Бар бол, кутман таң

АҢГЕМЕ Аттокур чал күндөн-күнгө алдан, күчтөн тайды. Күзгүдөй сөөгү гана калды. «Эрди карыганда, аргымакты арыганда көр» — деген ушул эле… Жалыны өчүп, күлү калды. Күл ичинде көмүлүп, каректей чогу калды. Бели түпкүчтөй, муундары токтобой денесин жер эле тартат, жер эле тартат. Эшикке жетелеп чыгышат, кайра көтөрүп киришет. Бир гана акылы таза. Ушинтип кирди-чыкты абалда жаткандан бери үч жолу ай жаңырганын ойлоп, бул асман, жер, күн, жылдыздарды бар ажайып дүйнөдө дагы эле бир күндүк мейман болуп отурганына чарчаңкы, купуя таң калды. […]

Бишкекте «Жибек Жолу» интерактивдүү көргөзмөсү өтөт

2019-жылдын  5-28-апрелинде Г.Айтиев атындагы Улуттук Көркөм Сүрөт музейинде “Жибек Жолу” интерактивдүү көргөзмөсү өтөт. Көргөзмө  көрүүчүлөрдүн баарына  арналган. Көргөзмөнүн идеясы: Интерактивдүү ыкмаларды колдонуу аркылуу көрүүчүлөргө Улуу Жибек жолу боюндагы  өлкөлөр жөнүндө негизги маалыматтарды  берүү, шаарларды жана мамлекеттерди бириктирген бул байыркы жана жаӊы жолдун азыркы статусун жана келечегин көрсөтүү. Бул болсо адамдар жана элдер ортосундагы урмат-сыйды, достукту бекемдеп, соода-сатыктын жана туризмдин өнүгүшүн камсыздайт. Кыргызстан — Улуу Жибек жолунун таманында жайгашкан өлкөлөрдүн бири. Соода кербендери өлкөбүздүн Ош, Өзгөн, Баласагын, Суяб, Барскан, Ат-Башы, Тоң […]