Кабардин эл жомогу: Көк кытан менен чаян

Балыктуу көлмөнү көп жылдар бою бир көк кытан мекендейт. Көп жылдык жашоо карылыкка жеткирет да, акыры улгаюнун укуругуна илинген көк кытан көлмөдөн балык кармап жегенге жарабай отуруп калат. Бирок күч аз болгону менен акылы толгон ал курсак тойгузуштун амалын табат да, көл жээгинде өзү менен өзү сүйлөшө баштайт. Аны уккан жакын жерде күнгө кактанып жаткан чаян суроо салат: — Кытан аке, сага не болгон? Карылыктын айынан алжый баштаган жоксуңбу? — Каяктан алжыган! Көп жыл уялаган көлмөмө күйүп жатпаймынбы… — Эмне […]

«Кыргыз даамы» китебинин тарыхы

Кыргыз тамак-ашы боюнча хрестоматиялык китеп бар. Ал китеп “Кыргыз даамы” аталып, 43 жыл мурда басмадан чыккан. Автору Таштанкул Бөрүбаев. Бул китеп кантип жаралган? Аны жазууга эмне түрткү болгон? Анн-Аймон Жискар д’Эстен. Бул айым — Франциянын 1974-1981-жылдардагы президенти Валери Жискар д’Эстендин жубайы. Анн-Аймон айымдын «Кыргыз даамы», ал эми орус тилинде «Кыргызская кухня» деген китептин жаралышына түздөн-түз тиешеси бар. Таң калбаңыз! Ооба, ошондой. Эмесе, сөз ирети менен болсун. «Кыргыз даамы» китеби 1976-жылы 10 000 нускада, 1984-жылы 15 миң жана 1991-жылы 50 миң […]

Сагын Акматбекова: «Күүмүн, бирок комуз менен чертилбейм…»

Шербет менен таанышып, анын үйүндө болгон бир кеч эсимден кетпейт. Ал кездерде Шербет андагы Фрунзенин Панфилов көчөсүндө турчу. Чакан короодо бир түп дарактын түбүндө отурганбыз. Тепкедей үйдүн терезесинен түшкөн жарыктанбы, же асмандагы айдын жарыгынанбы, айтор айлана-тегерегибиздин баары каршы-терши көлөкөлөргө, шобурт-шоодурларга толгон бир керемет кеч эле. Кийин, кийин биздин үйдө, же алардын үйүндө жолугушуп, ырдашып ырыбыз, сүйлөшүп сөзүбүз бүтпөй, ай батырып, күн чыгарган кездерибиз көп эле болду. Кез өзгөрдү, заман өзгөрдү, кишилер өзгөрдү, бирок Шербет өзгөргөн жок. Чайпалбады, төгүлбөдү. Кандай аруу, […]

Нуралы КАПАРОВ: Олжобай иним жөнүндө ода

Гезитиң белге жетпей, китебиң элге жетпей… күйүккөндө, кыргыздын рух-дөөлөтүн жеткирем деп Москвага, Мадридге, Мюнхенге, почта деген чобурду, поюз деген кашаң атты, кара өрүктүн данегиндей бүркүп салып, үндөн озгон самолётту, калдактаган вертолётту түртүп салып, зымырык интернетти минип алып, алдында Алай, Арпа, Алтай калып, чыкты да бүт дүйнөнү чарк айланып, бүтпөгөн ишин карап бүтөт деген сайт ачты бүркүт канат “РухЭш” деген. Турду да бир топ күнгө башын кашып, кирди анан башы менен жерди казып, чачылган дөөлөтүңдү терип кирди, чарчаган саясатты чачтан алып […]

Жусуп Абдрахманов жана анын дагы бир мурасы «Кыргызстан » китеби

Кыргызстандын биринчи Республикасынын биринчи Премьер-министри Жусуп Абдрахмановдун 1928-жылы Кыргызстан мамлекеттик басмасынан чыккан «Кыргызстан» деген китеби 2018-жылы кайрадан жарык көрдү. Китеп араб арибинде жазылган. Биз анын «Күндөлүктөрүнөн» жакшы билгендей, Жусуп Абдрахманов чыгармаларын, докладдарын өзү жазган. Ошол китепти азыркы кыргыз алфавитине оодарып, басмадан чыгаруу ишке ашырылды. Китеп тууралуу кепке өтөөрдөн мурда бир-эки жагдайга токтоло кетейин. Биз бу жерде эки аныктаманы колдондук. Биринчи — бул «Биринчи Республика» жана экинчиси — «Азыркы кыргыз улуттук мамлекетин негиздөөчүлөр». Аталган терминдерди стилистикалык кооздук үчүн же ашынган патриотизмден […]

Дайырбек Казакбаев: Доктордун ууланышы

АҢГЕМЕ I. — Эмне болуптур, ыя? Ал эмне экен, ыя?.. — Кубат ууланып өлүптүр, — дейт. — Доктор ууланган имиш… — Бирөө колдуу ууланыптырбы, өзүбү?.. — Ал уктаган кезде үйгө уу чачыл, эшик-терезени жылчыксыз жаап таштаптыр. Жанагы Каным деген сестра келин бар эмес беле, ошол колдуу дешет. — Кап, эми эмне болор экен? Жакшы доктур эле да!.. Баягында менин сокур ичегимди союп, сонун айыктырган… — Э, ичегиң эмес!.. — Эми аман эле калса десең!.. — Тү-түүт! — Кокуй жол, жолду!.. […]