Атам заманда да, азыркы заманда да билим албай туруп билерман, көрбөй туруп көсөм болуп чыккан эчким жок.

Ван Чун

 

Билим алууга баарынын мүмкүнчүлүгү жетет, бирок үстүртөн.

«Ле-цзы» трактатынан 

 

Ашыкча ой калчоодон, эркиң мокойт. Ашыкча билген сайын, оюң ошончо быт-чыт жаратат.

Ван Мин 

 

Укпасаң, көрбөсөң – тажырыйба асмандан түшүп келбейт.

Чжан Цай

 

Кеменгер акылман гана өзү көрүп, угуп билим алган булактын көзүн кеңейтет.

Чжан Цай

 

Билим алуу – бул бир нерсенин маани-маңызына түшүнүү.

Чжу Си

 

Насыятты кабыл алууда – сен анын башатын аңдоого тийишсиң. Ал сенин гана чен-өлчөмүң менен эсептелбейт.

«Чан» санатынан

 

Кеменгер адам жалганды чындай оозанса, эл ал сөздү насыят кеп кылат, а кемчонтой адам насыятты оозанса, жалган сөзгө айланып тынат.

«Чан» санатынан

 

Билимди атак-даңкка, мансапка жетиш үчүн алган адам түркөй болуп чыгат. Ал адам билимдүү чөйрөдөн да өз ордун таппайт. Ырды атакка жетиш үчүн чүргөгөн адам жаштардын оозун ачырса ачырар, бирок ал ак-караны ажыраткан адамдан жылуу сөз да укпайт.

Сюй Сюэмо

 

Китепти ашкере көп окуган адамдын акылы бузулат. Андайдан кеп-кеңеш сурасаң, кемчонтойдой жооп берет.

Сюй Сюэмо

 

Конфуцийчилер менен буддистердин ортосундагы талаш-тартыштын себеби – конфуцийчилер буддисттердин китептерин окубайт, а буддисттер конфуцийчилердин китептерин окубайт. Анан тигиси да, мунусу да өздөрү түшүнбөгөн маселени саймедиреп жүрүшөт.

Чен Цзижу

 

Окуудагы башкы милдет – ойду туруктуу бекемдөө жана түз жолуңдан кайтпоо. Агер өзүңдү тарбиялоодо – оюңдан атак, сыйлык-наам кетпесе, анда эч муратка жетпейсиң. Агер башкаларга өзүңдү билимдүү көрсөтүш үчүн гана китеп окусаң, анда билим үчүн жан үрөбө.

Хун Цзычен

 

Жүрөгүңдөгү кытмыр ойлор тазаланган кезде гана байыркы доорду билиш үчүн китеп окуган оң. Антпесе андан байыркынын жакшы бир саамалыгын билип алып, аны өз кызыкчылыгың үчүн арам ишке ашырышың бышык. А накыл кеп окуп калсаң, анысын өз кемчилигиңди актай турган шылтоого айлантып аласың. Арийне, кээ бир түркөйдүн колуна тийип калган китептин пайдасынан зыяны көп болуп калышы ыктымал.

Хун Цзычен

 

Билимге ыкыласың менен берилүү маанилүү, бирок кээде жаныңды жай алдырып эс алганды да билишиң керек. Болбосо айланаңдагылар сени жашоонун кубанычы менен жыргалынан кечкендей көрүшөт: аларга сенин жашооң соолуган күздөй туюлбасын.

Хун Цзычен

 

Кайгы менен кубаныч бири-бирине сүйөнүп жүрөт. Экөө бири-биринен калбай сүйөнүп жүргөнү – бакыт. Болгондо да чыныгы бакыт. Күмөнсүү менен ишеним бири-бирин түзөйт. Экөө бири-бирин эриш-аркак түзөгөн кезде – билим түптөлөт. Чыныгы билимдин өзү ошол.

Хун Цзычен

 

Кеңпейилдик кругозордун кеңдигине байланыштуу, а кругозорду билим өстүрөт. Ошондуктан пейилин кеңейтчү адам кругозорун кеңейтүүгө тийиш. А кругозорду кеңейтиш үчүн билимиңди тереңдет.

Хун Цзычен

 

Билимге умтулган жаштар кылдаттык менен тандалышы керек. Топтолгон чөйрө бири-биринин тектүү-нарктуулугун билгени жакшы. Себеби арасынан чыккан бир бузуку – чырмоок чөптөн бетер башкаларга залал. Арийне, бөпөлөп багылган өсүмдүктөргө чырмоок жабышты дегиче – өсүмдүктүн мыкты үрөнүнө да доо кетет.

Хун Цзычен 

Кудуктан суу тартып чыгарган көтөрмө да сүрүлгөндөн жыртылат. Тамчы суудан таш тешилет. Агын суу өз жолун өзү табат. Бышкан жемиш өзү түшөт. Акыйкатты тааный турган адам өжөрлүктөн тайбаса, чындыкты да өзүнүн табигый жолу менен таап алууга болот.

Хун Цзычен

 

Кыргызчалаган Олжобай ШАКИР

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован.

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте как обрабатываются ваши данные комментариев.