Айтматовдун мен окуган чыгармасы” конкурсуна

«Фудзиямадагы кадыр түндөн» кийин чала-бучук ойгонуп алып, кериле көзүмдү ушалап, шапа-шуп таза абага чыктым. Төбөдө мурду көрүнгөн күндүн нуру кирпиктеримди аралап, көзүмө чагылат. Тегерегимде тоолор. Жанымда тургансыйт, жакындасаң сенден качканы качкан. Ар кайсы жакка жер жарып чыгып алган гүлдөр мага «Жамийла» деген ысым ыйгарышкан. Тизелеп алып алар менен «Бетме-бет» кезигип, жытынан рахат алам. Кыпкызыл болуп көздүн жоосун алган алчаларды терип, көзүмдү жумуп, кычкылына маашырканып, ширесин шилмип, данегин чыйт түкүрүп жыргайм. Ачык асманда «Эрте келген турналар» канат жайып кайдадыр шашышат. Бир саамда менин «Биринчи мугалимим» «Гүлсаратты» минип алып конушума келди. Тигинде, көлдө турган «Ак кеме» менен бир кызыкты тааныштыраарын айтты. Биз сапар тарттык. Радиону жаңыртты эле, Даниярдын обону жаңыра баштады.

Толкундарды улам сүзө тилип, кеме калыбында баратат. Күн нуру суу бетинде түркүн түскө чагылышып, күн тийген каптал көк-жашылданып жылтылдап, тескей каптал түнөрүп күйүп жатты. Суудан секирип чыккан балыктар абага көз ирмемге илинип, кайра сууга чалкасынан түшүп жатканын көрүп каткырып күлө бердим. «Тоолор куласа» да ээ-жаа бербей зымыраган бойдон канатыбыз жок учуп «Саманчынын жолуна» жеттик.

Калдактап шашып, жаны билимдин элесин ээрчип, ошол, жогоруда айтылган даректе ийик ийрип отурган Толгонай энеге кулак түрдүм. Ал бутумдун карышын ченеп, мага жүн байпак түйүү менен бирге кеп баштады.

Ал чыркыраган чындыкты теше караган көзүндөгү кайраттуулугун калкан кармап, сынактан качпай, алы келбесе да турмуш деген арабаны сүйрөп алыптыр. Бири сөөмөй кезип шылдыңдаса, бири күч берип күүлөп турат. Башкасы жыгылып кетпегей эле деп боор тартат. Түрдүү көздү каратып коюп, тырбалаңдап баратат. Караңгыда жарык болчу чырагы эми такыр күйбөөрүн айтканда кулак жапырып тургум келди. Бирок чыдамдуулукка мингизди да, жол уладык. Турмуш деген нерсе далысына оор жүктү артып коюптур. Белим бекчейди дебеди, кайра менин чекемдеги кара терди аарчыды да, күчтүүлүккө жетеледи. Мээрман эне менен бирге сагынычтын анык сезимине чөктүм, даамын таттым. Оюңдагы нерсе оргуштап, кыялдар кошо куушуп, чымчык болуп чарк айланып, арзуунун асманында үнү бүткүчө сайрайт тура. Уулун акыркы көрүшүн үкканымда бутундагы эски маасысын кучактап жаткан элем. Сербейген чачым ийикке кошо илинип кетти эле, окуяны да, көрүнүштү да көтөрө албай бырылдап ыйлап жибердим. Сооротту, маңдайымдан сүйүп, кайраттуулуктун мөөрүн калтырды. Бет кап кийген ууру, зөөкүрлөр залакасын тийгизип, муздак дубалга дагы да түртүп салышты.

Эх, мындай адамдар кудум кар сымал ээрип жок болушса, жегенинин баарын кусуп «диета» кармашса… Жаманга жакшылык олдоксон басып келээрине көзүм жетти.

Ийикке жип түрүлгөн сайын окуялардын түрдүүсү кошо түрүлө берди.
Жүн байпак аяктап, бутума кийгизди. Андагы чыдамкайлуулук, күчтүүлүк, кайраттуулук таманымдан жан дүйнөмө чейин жылуулук берди. Сурап жеткире албаган сөздөрүм абада каалгып, сиңбей калганы да, сиңип кыт болуп уюп калганы да болду. Бирок өзүм жооп берип, өзүм чечкенге үйрөнүшүм керектигинен кабардар болдум. Анткени Толгонай энедей жакындарымдын баарынан ажырабай, тескерисинче баары жанымда турса, жалгыздыкка чөмүлүп не кылам? Кулагым жан жыргаткан нерсени угаарда жаманды тыңшап не кылам? Ырдагым келип турса да, уңшуп ыйлап не кылам? Баягыдай чачым ийикке илинсе ыйлабай, күндө күзгүдө жүздөшкөн жүздү энем айткандай өзгөрттүм.

Башында, жаңы кеп башталаарда жан дүйнөмдүн каалгасын ачып койгон элем. «Саманчынын жолу» үмүт алып келди, шам чырагын көтөрүп алып. Дароо эле артынан максат-тилек кирди, жакшылыгын желкесине илип алып. Ишеним кирди. Аракет жанымда отурат, узун чачымды өрүп. Мандайыма түшкөн майда чачтарды аркага тарап, өлөң чачка кошуп коюп. Мындай жаңыланууга сугарылгандыгым үчүн кубанычым ааламга сыйбай, жер теше албай жаткан булактай буулугуп турам.

Жалал-Абад облусуна караштуу Токтогул районунун Бел-Алды айылындагы №22 Мукаш Жамгырканов орто мектебинин 10-классынын окуучусу Рахим кызы Жазгул

Өспүрүмдөр чыгармачылыгы боюнча конкурс!

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован.

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте как обрабатываются ваши данные комментариев.