«Тартууга тыйын алсаң, кадырың да тыйынга арзыйт»

Падышалар жолду эч качан көрүшпөйт, Көрөйүн дейт жандагандар көнүшпөйт. Жолду көрбөй жок болушат акыры, Жолду көргөн падышалар өлүшпөйт… (Шайлообек Дүйшеев) Адамзат жаралгандан тартып, нечен доорлор өтүп, канча кылымдар кудум сууга сиңген кумдай белгисиздикке чөгүп кетпеди дейсиң. Адам баласы табигатынан эркин төрөлүп, бирок канчалык жер бетинде саны артып көбөйгөн сайын, ошончолук уюмдашып, коомдошуп, адегенде топ-топ, андан кийин уруу-уруу, айыл-айыл, бара-бара он миллиондогон калк жашаган чоң шаарларды курушту… Буга жараша, ар бир топтун, ар бир уруунун, ар бир айылдын, шаарлардын, анан барып […]

Корей эл жомогу: Тамеки жөнүндө уламыш

Укканыбызга караганда илгерки бир заманда Кытайда татынакай бир кыз жашаптыр. Шайтан азгырганбы, же өзүнүн табияты ошондойбу, же башка да себептери барбы, айтор бой жеткенде бардык эркектер менен өбүшүп чыгууну кыялданчу болот. Андай кыздын жолу кыска да, бул кыялын орундатып баштаганда эле ата-энеси ордуна коюп, бир зөөкүр чалыш жигитке турмушка узатып жиберишет. Ошентип баягы кыялы кыял бойдон калат, бирок көңүлүндө жашап жүрө берет. Жанагы зөөкүр чалыш күйөөсү менен аз жашадыбы, көп жашадыбы, балким бактылуу жашашкандыр ким билсин, айтор адам түбөлүк өмүр […]

Салижан Жигитов: Көркөм сөздүн шаасы

<<<<<< Башы Ошентип, тентек жаны бар, албуут ышкысы бар, тоодой дымагы бар дөөлөттүү жаш жигит бирде духовный жана моралдык өнүгүштүн көкөлөгөн бийигине кол сермеп, бирде тирүүлүктүн пас тартма азгырыктарына башы менен сүңгүп кирип, эки арада чайналып, жанын жанга ура изденип, тынчы жок, онбу-донбу, өөдүк-сөөдүк өмүр сүрүп жүрөт. Дал ошол учурда Толстойдун Кавказда аскердик кызматта жүргөн офицер агасы Николай Николаевич Москвага келип калат. Ал жатындаш инисинин турмуштан ордун таппай, туура жолдон адашып, эмне кыларын билбей чебеленип жүргөнүн көрөт да, аны өзү […]

Искендер Ормон: Мусулмандар мусулманчылыкта артта калды

“…Кайсы-бир коом өз абалын өзгөртмөйүн Аллах ал коомду өзгөртпөйт..” Рад сүрөөсү, 11 “Европадагылар биз ишенген исламдын баалуулуктары менен жашайт экен…”  деп түрктөрдүн улуттук гимнин жазган улуу акын жана ойчул Мехмет Акиф Эрсой осмондук империянын акыркы күндөрүндө Европага болгон саякатынан кийин сөз кылганы бар. Ошол эле мезгилдин каарманы, азыркы Пакистан өз алдынча мамлекет болгонго чейинки аймактан чыккан  философ, акын жана жазуучу Мухаммед Икбалдын, “мусулмандар дүйнөгө өздөрүнүн исламдын өкүлү эмес экендигин жана мусулмандарга карап бул динди баалабаса туура боло тургандыгын түшүндүрө алса, […]

Таң Боху желпигич сатат

“Чыгыш адабияты жана искусствосу” Басма компаниясы тарабынан кытай ысымдары тууралуу баяндаган “Жүз аты-жөн” аталышындагы  кызыктуу китеп кыргызчага которулуп, жарыкка чыгуу алдында турат. Биз “РухЭш” сайтынын окурмандары үчүн кызыктуу болот деген ойдо бул китептен үзүндү бермекчибиз. “Миң доорунун төрт талантынын” бири атагын алган Таң Боху[1] саякаттаганды абдан жакшы көрчү. Бир жолу жайында Сиху көлүнүн боюнда сейилдеп жүргөн Таң Боху жээктеги шарапкананы көрүп, кичине ичүүнү чечет. Бирок керектүү өлчөмдө шарап ичип, капчыгын алып караса эле анда бир да тыйын жок болуп чыгат. […]

Михаил Веллер: Нева проспектисинин уламыштары

<<<<< Башы Ошенткени менен «Максим» ресторанына келчүүлөр күн сайын эртең менен бир нерсени көрчү болушту: кардай апакай люкс моделдүү «Ситроен» подъезддин жанына келип токтойт; андан курагы улуураактай сезилгени менен жамалы али да жайнаган айым менен анын жан сакчысындай, сымбаты келишкен, чымыр денелүү, сулуучасынан келген, тимеле Депардьенин жаш кезиндегиге опокшош, зыңгырай кийинген, айтор, кебете-кепшири лорд менен тоту куштун аралашмасынан жуурулгандай жигит түшөт. Экөө кирип келип кичинекей үстөлгө отурушат, гарсон күмүш патнуста бир кесим кара нан менен кырына чейин арак мелт-калт куюлган […]

Дилазык: Бейишке карай жол

Ажалга чалгынын эмне кереги бар экени жөнүндө уламыш. — Сиз устасызбы? Арт жагынан күтүлбөгөн жерден үн угулганда, Василий чочуп кетти. Устаканасынын эшиги ачылганын же кимдир-бирөө киргенин сезген эмес эле. —  Эшикти кагып кирсе болбойбу? — деп оройлоно жинденип жооп узатты. Василий өзүнүн ыңгайсыз абалына жана  шыпылдаган коногуна жини келди. — Эшикти кагыппы? Мм… Ойлобоптурмун, — деген жооп угулду. Василий столдун үстүндө жаткан тамтыгы чыккан эски чүпүрөктү алып, колун аарчый баштады да, бейтаанышты кантип өз ордуна коюу керектигин ойлоп, артына кайрылды. […]

Эл өкүлү Нурбаевдин демилгеси менен уюшулган өспүрүмдөр конкурсунун жеңүүчүлөрү сыйланат

«РухЭш» сайты жарыялаган «Айтматовдун мен окуган чыгармасы» деген темадагы республикалык мектеп окуучулары арасында өткөрүлгөн дилбаян жазуу боюнча чыгармачылык конкурстун жеңүүчүлөрү аныкталып, алардын аты-жөндөрү “Маданият, тарых жана тил” телеканалы аркылуу 28-май күнү, саат 20-00дө түз эфирде жарыяланды. Төмөндө калыстар курамынын чечими менен жеңүүчү деп табылган окуучуларды тааныштырабыз: 1-орун (8000 сом). Аксы району, Кум айылы. №32 Орозбай Көчкөнов орто мектебинин 8-классынын окуучусу Жыргалбаева Айдай 2-орун (7000 сом). Алай районун Терек айылындагы К. Султанов атындагы орто мектептин 11-классынын окуучусу Жумабек кызы Перизат 3-орун […]

Михаил Зощенко: Романтикалуу окуя

АҢГЕМЕ “Турмушка утурлап” деген китептин автору, келбети келишкен сымбаттуу бир жаш акын курорттон татынакай бир бийкечти сүйүп калды. Ал кыз акын деле эмес эле, бирок качан болсун жан дүйнөсү поэзияга умтулуп турчу, ошон үчүн биздин акын ал кызга элжиреп кетти көрүнөт. Анын үстүнө кыздын келбети да сонун экен. Башкача айтканда,  кебете-кешпири акындын көксөп жүргөнүндөй эле бар экен, чиркин. Акын айткандай, ал жактагылар, тигил түштүк тараптагы кыздардын көбүнчөсү поэтикалык шыкка анча таасир бербей, кара торусунан келет экен.  А бул кыз ак […]

Залкарбек Назарматов: Кумурскалар согушу (конкурска №4)

АҢГЕМЕ Кээде табият кумурскаларга окшогон майда жандарды да биз үчүн  күзгү кылып жаратып койгон өңдүү. Биз үчүн алар чыныгы мээнеткечтиктин бирден-бир үлгүсү экенин тана албайбыз. А бирок табияттын мисалы ушуну менен гана бүтүп калбайт экен. Көрсө кумурскалардын биз билбеген, биз үчүн караңгы тарабы да бар тура. Кызыгы, барган сайын түгөнбөй ачылып, улам табылган табышмактар жандырмагы кайрадан жаңы табышмак болуп кетип бараткан, дүйнөдө ушул майда жандардын да дал өзүбүздөй кара мүртөз, жырткыч түрлөрү бар экени өтө таң калычтуу. Бардыгы термиттердин береги […]

Азиз Несин: Эл тааныган бейтаaныш (конкурска №51)

АҢГЕМЕ Бул окуя менин башыман Үскүдардан Бешикташка кеме менен бараткан жолдо болуп өттү. Кемеге кире турган каалгалар ачылды. Эң алдыңкы катарда күтүп турдум эле. Жүргүнчүлөрдүн саны көп деле эмес. Кеменин ичине кирип, үстүңкү кабаттагы бурчта турган отургучка отурдум. Жүргүнчүлөрдүн бир тобу алдыңкы кабатта орун алышты. Үстүңкү кабатта менден башка эч ким отурган жок. Күн тартип боюнча кеме он беш мүнөт күтүп, андан соң ордунан жылмак. Кечиккен жүргүнчүлөр шаша-буша келе жатты. Мен отурган жерге бир подполковник кирип келди. Жаныма келип аскерлерче […]

Бурулкан Бакеева: Мени кантип өлтүрүшкөн?

Детектив аңгеме Мени өлтүрүп коюшканына 29 күн болду. Белгисиз болуп, дайыны жок болуп жаткан менин өлүмүмө тиешеси барлар кошо издеп атышат. Каерде сөөгүм жатканын билип туруп, издеп “таппай” жүрүшөт. Өзүмдүн ак жүрөктүүлүгүм, ишенчээктигим башымды жутту. 27 деги гүл жигит курагымда, аял алып кызыгын көрбөй, балалуу болуп артыма туяк калтырбай, жашоону таштап шейит болуп кете бердим. Тергөөчү болуп иштейт элем. Кыз зордуктаган жигит акча берип кутулуп, башка бир бечараны ак жеринен каралап түрмөгө түртүшкөнүн, уурусу күчтүү болсо ээси доого жыгылган ишти […]

Өспүрүмдөр конкурсунун жеңүүчүлөрү аныкталды!

“Айтматовдун мен окуган чыгармасы” аттуу конкурстун урматтуу катышуучулары! Сиздер көптөн күткөн келди, республикалык мектеп окуучулары арасында жүргүзүлгөн конкурс жыйынтыкталып, байге ээлери аныкталды. Дилбаяны сайтка жарыялангандар жана жарыяланбай калгандар, дилбаяны жиберилип, бирок кайсы бир себептер менен бизге жетпей калгандар, силер – ар бириңер кандай болгон күндө да чыгармачылык атаандаштыкка аракет жумшадыңыздар! Аракет кылууга бел байлоонун өзү адамдын өнүгүшүнө кедерги боло турган кошкөңүлдүктүн, жалкоолуктун, чыгынбастыктын үстүнөн жеңиш. Ушул кичинекей жеңишке жетишип, Айтматовдун чыгармаларын окуган болсоңор, силер сөзсүз адам болуунун канжыгасына азык камдадыңар. […]