Кыргыз эл жомогу: Жапалактын айлакер аялы

Жаныбек хандын жигиттери бир күнү сейилдеп жүрүп, Жапалактын аялын кокусунан көрүп, анын сулуу келбетине, жарашыктуу мүчөлөрүнө аябай суктанышат. Улам карап, көздөрү талыйт. Өздөрүнчө: «Ушул Жапалак байга теги ылайыгы жок. Бу ханга гана ылайык. Муну ханга алып берип, өзүбүз жеңе кылабыз» – дешип, хан сарайына кандай келгендерин билбей калышат. Ким айтат деп, өз ара сүйлөшүшөт. Бир өткүр вазир Жаныбек ханга барып, аялдын келбетин укмуштай сүрөттөп айтат. Хан: – Мынча мактап калдыңар, ал канышаны көрөйүн, – дейт. Аңгыча кирип отурган вазирлер тамшанып, […]

Конфуций: Башаламан өлкөдө оозуңа сак бол

Жол адамды эмес, адам жолду кеңейтет. ♦ ♦ ♦ Мен өз максатыма жетүү үчүн жалгыздыкта жашайм, өз чындыгыма жетүү үчүн тийиштүү тартипти карманам. Ушинтип айткандарды уктум, бирок, аны аткарган бир да адамды көрбөдүм. ♦ ♦ ♦ Чыныгы адамкерчилик бизден кантип эле алыста болсун? Аны кааласак, ошол замат жаныбызда болот! ♦ ♦ ♦ Кадырлуу адамга кезиккенде, канткенде ошондой болом деп ойлон. Пас адам менен жолукканда өзүңдү абайлап карап, өзүңө өзүң сын бер. ♦ ♦ ♦ Өзүн-өзү башкара билүү жана өзүндөгү тийиштүү […]

Кожогелди Култегиндин ырлары түрк тилинде

KOCOGELDİ KULTEGİN SEÇME ŞİİRLERİNDEN TÜRKÇEYE ÇEVİRİLER KIRGIZCADAN ÇEVİREN KALMAMAT KULAMSHAEV BAŞ VEYA MEÇHUL ASKER/ БАШ Günümüzden bir asır önce, daha doğrusu, Birinci Dünya Savaşı sırasında yaşanan 1915 yılındaki Çanakkale muhare­besini herkes bilir. Dış düşmanlara karşı Türkler tarafın­dan yürütülen ve Türklerin zaferiyle sonuçlanan bu büyük olağanüstü çarpışmada Türk askerlerinin sergiledikleri kah­ramanlıklarının karşısında şaşırmayan kimse yoktur! Bundan dolayı olsa gerek, bir ANZAK1 askeri, savaşta vurduğu Türk askerinin başını kesip övünmek maksadıyla Avustralya’ya götürmüş. Mumyalanmış baş 87 yıl boyunca elden ele geçip bu […]

Саламат кызы Анара: «Ак кеменин» таасири

«Айтматовдон алган сабагым» конкурсуна Ооба, «Чыпалак бала» жомогунан  «Кыямат» романына чейин көтөрүп, дүйнө кыдырып, ал тургай көк мелжиген асманга саманчынын жолун  салып, кыргыздын түйшүгүн, кыйынчылыгын, кайгысын, кубанычын тең бөлүштү. Чыңгыз алп көтөрүп жүргөн жүгүн калтырып, «Кудайым жеңилинен берсин» деп, саманчынын жолу менен бейишке чыккандыр. Айтматовдун ар бир чыгармасын окуп же фильмин көргөн сайын өзү үстүндө карап жүргөндөй туюлат. Дүйнөнү дүңгүрөткөн адам жүрөктү дүңгүрөтпөй койбойт экен. Чыңгыздын «Ак кеме» аттуу чыгармасынан алган сабагым: «Эээ, Ак кеме!» деп колуна портфелин кармап, али […]

Ричард Хевитт: Кыргыздар адашкан жолдогу улуттай…

Бул маекти 9 жыл мурда курган экенбиз. (“Айат-пресс”, 27.01.2010-ж.) Ричард Хевитт анда Кыргызстанда жашап жүргөн кези. Аны менен курган төмөндөгү маегибиз окурмандар арасында абыдан кызыгуу жараткан. Азыр да кызыгуу жарата тургандай экен. Архивде бекилип жатканча окурманга жетсин деп кайрадан жарыялап турган кезибиз. Кыргызстанга 94-жылдан бери байма-бай келип-кетип жашагандыктан Ричард Хевитт мырза кыргыз тилин түш жоруй турган деңгээлде билет. Жашы 44тө. Бул жактагы достору аны Ричард эмес, Рысбек дешет. Буга өзү да абдан ыраазы. Ал өзүн Теңирдин кудурети «мени Алатоого ыйык […]

Токтосун Самудинов: Ыймандай сыр жана ыр

2006-жылдын февралынын ызгаар түнүндө улуттук адабияттын шаңкайган асманындагы бир жарык жылдыз өчкөнүн сөз өнөрүн кастарлаган ар бир кыргыз баласы эт жүрөгү менен сезди. 69 анчейин карылыктын да жашы эмес эле. Андан да, жаркылдап сүйлөп, шартылдап баскан бул адам өмүрдүн дагы да бир нече белестерин ойноп ашчудай сезилчү. Эртеси эле «Слово-прощание, не произнесённое на могиле» деген макалама «Кыргыз, мало похожий на кыргыза или румянец на лице Родины» деген кошумча ат коюп, «Вечерний Бишкек» газетасына жарыяладым. Салижан ага чынында ак калпагын кыйшайта […]