Халил Бапаев: Кезигүү

АҢГЕМЕ Кубат менен Сейдалы университеттин филология факультетинде бирге окушту. Мүнөздөрү жакындыгынан сыноо болчу сабактарга бирге даярданып, аяк-биякка чогуу барып жүрүшчү. Колдоруна диплом тийгенден кийин тагдырлары экөөнү эки жакка ыргытты. Кубат шаардагы илимий мекемеде, Сейдалы жакын эле жердеги мектепте иштөөчү. Кээде кат жазышып, кээде телефон аркылуу сүйлөшүп, кээде республикалык чогулуштарда кездеше калышчу. Жылдар билинбей жылжыды. Экөө тең балалуу болуп, турмуштун оор жүгүн тартканда, ал-абал сурашканга да чамалары келбей, каттоолору сейректеди. Кээде бири-биринин эсине түшө калганда, «Кантип жүрөт экен бечара досум, барып […]

Камбожа эл жомогу: Кичипейил Коён

Өтө кичипейил, сылык Коён болуптур. Бир курдай багбандын чарбагынан капустага нык тоюп, үйүнө жөнөй берерде, капыстан Түлкүнү көзү чалат. Дыйкандын короосунан бир тоок сүйрөп кете албаганына арданган ачка Түлкү токойго кайтып бараткандагысы болучу. Аны көргөн Коёндун жүрөгү шуу дейт. Качайын дейт, кайда качат? Шашкалактаган кургур үңкүргө сүңгүйт. А үңкүрдө Түлкүдөн да коркунучтуу Жылан жай алып алган экен! Канткен менен Коён жакшы тарбия көргөндүктөн, бирөөнүн үйүнө уруксатсыз кирүүгө болбостугун аңдап, саламдашуу керектигин ойлонот. Бирок ким менен? Үңкүр мененби? Албетте! Кичипейилдик үчүн […]

Достук азил: Элчиси эки дүйнөнүн

Колтойгон коомдук ишмер, таанымал тамада жана филология, философия, дипломатия, журналистика профессору, атактуу аалым ТИЛЕКТЕШ ИШЕМКУЛОВ 80ге толду. Көрөңгө татпай көбүрүп турган, Көк мончок сөздөр төгүлүп турган. Ачыткы кошпой көбүрүп турган, Ак мончок сөздөр төгүлүп турган. Чачы улгайып, өзү жаш бойдон, Студент окшоп көрүнүп турган. Курсант кылып жалпыны, Кубантып кыргыз калкыны. Кут болсун 80 жашыңыз, Кум-Төрдүн чулу алтыны. 80 жаш чыны түлөө да, Түшпөптүр тиштин бирөө да. Тилектеш аттуу генийге Тизбесек жамак күнөө да. Авамдын Паспортуна ишенсек, 80ди серпип салыптыр. Кулк-мүнөзү, […]

Дилазык: Аалымдын сүйүүсү

Мевлана эң жогорку адеп-ахлагы жана илими менен адамдардын көңүл тереңинен орун алган аалым эле. Анын жүрөгү дүйнөдөгү бардык нерсеге сүйүү арнап келген. «Ким болсоң да келе бер!» — деп, бардык адамдарды толеранттуулукка чакырып, кучагын жайган. Мевлана адамдарга ар дайым жакшылык гана каалап, сүйүүсүн арнагандыктан, атагы ай-ааламга кеткен. Ал барган жерде адамдар дароо анын айланасына чогулуп калышар эле. Бир күнү Мевлана достору менен бир жерге барат. Мевлананын окуучуларынан бирөөсү  ал жердеги адамдар ар кандай суроолору менен устатынын тынчын албасын деген ниетте […]

Темирлан Бейшенов: Жамгыр жууган махабат

НОВЕЛЛА Күз айынын кайсы бир күнү экөөбүз  жолуктук. Дарактар жылаңачтанып, шамалга дирилдеген жалбырактар шуудурап бут алдыда тебеленип жаткан мезгилдердин кайгылуу, муңдуу учуру эле. Экөөбүз жылуу маанай менен  көрүштүк. — Кандайсың? Кандай жүрөсүң? Сени көргөндө  өзүмдү бир азга жоготуп, кыргыздын төл  сөзү менен “жакшы” анан “шүгүр” деп кошумчаладым. — Өзүңчү көптөн бери көрүнбөйсүң? Кандай жүрөсүң? — Менде баары жакшы… Турмушка чыккам. Кыздуу болдум. Баягы өзүң билген кесибимде иштеп жатам. — Кубанычтамын. — Сенчи? Сураганым жеке жашооң кандай? — Мен… Менде баары […]

Дайырбек Мейманов: Махабат да кош канаттуу төрөлөт

КУСАЛЫК Эриниңе сүйүү сүртүп ал кечте, жүрөгүмө бүт дүйнөнү батырып, сүйүп жүрдүм ай-ааламды алпечтеп, ак кар болуп мен  алдыңа чачылып. Ак кар болуп кирпигиңден жай алып, эрип кетип карегиңдин отунан, көзүңдүн наз мээримине тянып, кирпигиңе кайтып конуп отурам. Кирпигиңе кайтып конуп отурам, оттуу көзүң калган неге түнөрүп? Жүрөк кысып, эмнегедир чочулайм, ак кар болуп кетпесе экен сүйүү эрип. Ак кар болуп кетпесе экен сүйүү эрип, алып келет жазды мезгил агызып. Бул чынарды жолдош кылам сүйөнүп, карегиңден көзүмө от тамызып. Карегиңден […]

Нурзат Казакова: «Уйкаштарын миң экчеп сынагыла»

Поэзия – көркөм адабияттын башка түрлөрүнө салыштырмалуу жандуу, образдуу, “оперативдүү” өнүккөн көркөм сөз искусствосу. Коом жана адам, тарыхый окуялар, түрдүү кырдаалдар катаал акындык көз караш, сарказм, ирония, философиялык ой жүгүртүүлөр менен чагылдырылып, немис акыны Гётенин “жерден жарака кетсе, ал акындын жүрөгү аркылуу өтөт” таамай сөзүн тастыктап келет. Эгер кыргыз поэзия жанрынын тарыхына кайрыла турган болсок, анда профессионалдуу кыргыз адабиятынын карлыгачтары аталган К.Тыныстанов, А.Токомбаев, Ж.Турусбеков, Ж.Бөкөнбаев, А.Осмонов, А.Токтомушев ж.б. акындардын салттуу жолун улап С.Эралиев, С.Жусуев, М.Абылкасымова, Н.Жүндүбаева, Б.Сарногоев, Т.Кожомбердиев, Ж.Мамытов, А.Өмүрканов, […]

Биздин айтар сөзүбүз бар: Эже-сиңди деланилердин биринчи жүз жылы

Сара Делани, А. Елизабет Делани,  Эми Хиль Харт (Башы сайтыбызга 2017-жылдын 31-июлу менен 18-сентябрында жана 2018-жылы 4-июлда  жарыяланган) <<<<<<<<<Башы 1-2-бөлүк (31.07.2017) <<<<<<<<<<<<<3-4-бөлүк (31.07.2017) <<<<<<<<<<<< 5-6-бөлүк (04.05.2018) III-бап Касиеттүү Августин Жарандык согуш аяктагандан кийинки ондогон жылдар бою “билим алуу” — тагдыры талаадагы оор жумушка же ак адамдардын там-жайындагы тиричилиикке байланган мурдакы кулдардын абалын жакшыртууну көздөгөндөр үчүн көпчүлүктүн башын бириктирчү ураанга айланды. Ал замандагы ынды каралар окуганды билип, аты-жөнүн ишенимдүү жазганды үйрөнгөнгө мүмкүнчүлүк алганына бактылуу эле. Ынды каралардын өсүп бараткан бир ууч орто […]

Абдыкерим Муратов: Эчки… Сүт… Коммунизм…

АҢГЕМЕ Балага бул жашоо көндүм болуп калган: эки литрлик эки желим бөтөлкө сүтүн сатып бүтүп, үйгө кетерде дүкөнгө кирет да, таенеси дайындаган нерселерди – тузбу, ширенкеби, майбы, башкабы ала кетет. А нанды кудаанын куттуу күнү сөзсүз алат, нансыз булардын күнү өтпөйт, дүкөнчү да таенеңе деп навай нандын какталып бышканынан ылгап берет. Бала алгандарын кайсыл бир жылы таенеси кайсыл бир депутаттын чайына бардык элек деп алып келген эски, бырыш, көк пакетине салат да, тез жеткирсем деп үйүнө шашат. Таш-Көмүрдүн аптабын билесиз […]

Шаршенбек Үмөталиев: Лирика тууралуу ой жүгүрткөндө…[I]

Лирикалык чыгармалар кайсы элдин адабиятында гана болбосун (мейли оозеки, мейли жазуу жүзүндөгү) негизги орундардын бирин алып келген. Өзүнүн чыгышы жагынан лирика адабияттын алиппеси өңдөнөт. Адабияттын ар кайсы түрү өзүнүн эң алгачкы демин лирикадан алган. Сөз өнөрү төрөлгөндө лирика кошо төрөлгөн. Лирика – сөз искусствосунун бел баласы, прозанын, драматургиянын, көркөм адабияттын жана башка ондогон түрлөрүнүн уюткусу лирика болуп эсептелет. Лирикага жуурулушпаган, аздыр-көптүр лириканын отуна чалдыкпаган көркөм адабияттын чыгармасы жок десек да болот. Кара сөз менен жазылган чыгармаларда болобу, же драмалык мүнөздөгү […]

Чоюн Өмүралиев: Керээт

АҢГЕМЕ Адам сагынат экен өткөнүн… Качаңкы бир өспүрүм курагымда өзүм тарткан сүрөттөрдү аңтарып карап отурдум. Ар бир сүрөттү көргөн сайын аны менен кошо өткөнгө көчөм да, качанкы бир элестер жадымда жаңырып толуп ташып чыга келет. Шыбактын жытына чумуп алгандай тамагым кермек татып, каңылжаарымды зил өрдөйт. Турмуштун көлөкөлүү көйгөйү көңүлүн чыйрыктыра элек бир ак чайыт аалам экен го балалык дегениң! …Ысык кумда магдыраган денеме суу чачкандай суук чыбыр аралады. Ак кагазда элик кебин тартынган жылаңайлак агедил бала турду. «Эмне үчүн кеп […]

Айтматовдун Азамат Алтай менен Нью-Йоркто таанышканы

Азамат Алтайдын Чыке менен Нью-Йоркто таанышып, үйүнө алып барып коноктоп, анын кыргыздын эң чыгаан уулу экенине ыраазы болгону. Совет доорунда “чыккынчы”, “антисоветчи” деген ат менен канча бир муунга жалаңкыч көрсөтүлүп, расмий идеологияда өңчөй каралоо, айыптоо менен гана айтылып жана жазылып келген – согушта туткунга түшүп, анан кийин Батыш Германияда “Азаттык” радиосунун кыргыз бөлүмүн негиздеп, Американын Нью-Йорк шаарынын китепканасында 7 жыл, Колумбия университетинде 15 жыл илимий-изилдөөчүлүк иштерде иштеп, 1979-1989-жылдары кайра Мюнхендеги “Азаттык” радиосунун кыргыз бөлүмүн башкарган Азамат Алтай – Кудайберген Кожомберди […]

Касым Каимов: Кайната

АҢГЕМЕ Алдыда бир жума бар. Бул убакыт ичинде кандай камынам десе, а түгүл айылдагы ата-энесине, бүт агайын-тууганына кабарлашам десе да үлгүрөт. Биринчи жолу жүз көрүшө турган кишилер да балдарды камынтнай барып, шаштырып койбойлу дегенсип, келер учурун атайын бир апта мурда билдиришкен чыгар. Бирок мейман күтүүчү жаңы үй-бүлө чабалактаган жок. Агайын-тууганы түгүл, ата-энесине да кабар жиберишпеди. Эмнеси болсо өзү менен өзү… Үй ээси деген атка ээ болгон Кубат шыңга бойлуу, коңкогой мурун, ак куба жигит, жыйырма эки-жыйырма үч жаштар гана курагында. […]

Азамат Омош: Биздин заман жору-дүйнө

МКАД[1] Бийик үйлөр, кызыл-тазыл чырактар, Маркет, кафе, офис, банктар чар тарап: Сага жетип жомок жашоо түгөнүп, Сенден ары жомок дүйнө башталат. Сага чейин мизилдеген асфальт жол, Сенден кийин баткак жолдор тизеден. Сага чейин маданият барат да, Сенден кийин самогондор шишеде. Сага чейин жалындаган жаштык бар, Сенден кийин өлүм күткөн кемпир-чал. Сага чейин бийик айнек имарат, Сенден кийин кулачудай жер тамдар. МКАД, МКАД — сен ушундай кызыксың, Бир өлкөнүн эки башка жашоосун, Бөлүп турган чек арадай сызыксың. Сага жетип жомок жашоо […]