Сабатсыздык чыйыры: «Кыргызстан каталардын өлкөсүнө айланып калгандайбыз…»

Белгилүү жазуучу, публицист, профессор Абдыкерим Муратовдун учурдагы туташ билимсиздик тууралуу маеги. — Абдыкерим мырза, Сиз өткөн кылымдын аягынан бери эле мектептер үчүн окуу китептерин жазып келесиз. Соңку учурда алардын айланасында бир топ талаштар жүрдү, тагыраагы, кетирилген грамматикалык, стилдик гана эмес, фактылык каталар тууралуу коомчулук тынчсызданып атат. А Сиз болсо окуу китептерин жазуунун тажрыйбалуу адиси жана илимпоз-профессор гана эмес, публицист катары да бул жаатта ой-пикириңизди айтышыңыз керек эле да, негедир унчукпайсыз… — Унчукканда эмне дейин?! Мидин куйкум сөз менен «ж.б. лардын […]

Музаффар Розиев: Кайрадан тирилген Үркүн аскери (конкурска №1)

(Фантастикалык аңгеме) “21-кылымда Арал деңизинин кургашы менен көп нерсе өзгөрдү. Кургак чөлгө айланган бул деңиздин астынан чыккан туздар шамал менен кошо республикабыздын тоолоруна, тоолорундагы миңдеген жылдардан бери турган мөңгүлөрүнө учуп келип, аларды ээритүүдө… Акыркы жаңылыктар боюнча Кыргызстан жана Кытай мамлекеттеринин ортосундагы тоодо ким экени белгисиз бир адам табылды. Ал адам жөнүндө маалыматтар дагы да толук бериле элек. Берилген кабарларга  караганда, ал  100 жыл мурунку Үркүн учурунда өз элин орус аскерлеринен коргоп жатып жоголгон кыргыз аскери экендиги айтылууда… Аны эң биринчи […]

Араб жомогу: Өзүнө жасаган кыянаттык

Терезе жасаган уста бир күнү жиндиге айтат: – Жиндинин баары терезе талкалайт экен, а бекерпоз сенин негедир кылган ишиң жок. Бар, терезе талкала. Мага иш таап: ошонуң менен пайда келтиресиң. Муну уккан жинди турабы, терезечинин үйүнө барып, чөнтөгүнө шыкап алган таштын баары түгөгүчө, айнектин бирин калтырбай күбүп таштайт. Терезечи камаарабай үйүнө келди, ишти көрдү. Мына, жиндегенин көрүп ал. Жиндиге муштум кесеп калды: – Маа эмне ачууланасың? – деди жинди. – Өзүң айттың го: “Бар, терезе талкала” деп. – Эй, сен […]

Дайырбек Казакбаев: Тамаша

АҢГЕМЕ Жылдын карды жарыла келди. Сартпайдын боз үйү кырманга алынып, үч баш үй-бүлөсүн: өзү, зайыбы, беш жашар баласы Жоомарт болуп небак кырманга көчүрүп келтирилди. Иш күндөн-күнгө кызыды. Кырманчылар бака-шака түшүп, чор баскан күчтүү колдор айры, күрөктү бултактата шилтешип, комбайндан пыр аралашкан буудай түрмөктөлүп сапырылып жатты. Капысынан тиги ак карлуу тоонун чокусунан анча чоң эмес карала булут көтөрүлүп, акырындап ал бүткүл асман бетин каптай баштады. Сартпай күрөгүн көкүрөгүнө таянып, кабагын бүркөп турду: — Карагылачы, бороон келатат. Кырманчылар иштерин токтотушту, ар киши […]

Бейшебай Усубалиев: Кашык

АҢГЕМЕ …а  без  чистого  сердце – полного, правильного  сознания  не будет. (Ф.Достоевский) — Ой,  баягы Макем  жүрөт! – деди  бир   кезде  ала  күү болуп калган  Кадыралы  бакылдап,  капысынан эле.  – Жүрөт,  атасынын  көрү… — Кайсы Маке? – дедим  мен  түшүнө  бербей. — Ой баягычы,  Маматкадырчы,  экөөңөр  бир  орус  кемпирдин  үйүндө  квартирада  чогуу  турбадыңар  беле.  Ошол.  Жүрөт,  атасынын көрү… Бутунда – килтейген  кара өтүк,  үстүндө — килтейген упайке.  Жүрөт.  Нефть  базада   иштейм  дейт.  Мугалимчиликти  таштаган…  – Олуттуу  тарта  түштү. – Туура  […]

Павел Петрович Бажов: Күмүш туяк (конкурска №38)

АҢГЕМЕ  Биздин заводдо Кокованя деп атап койгон бир абышка жашаган. Анын үй-бүлөсү калган эмес, жалгыз жашагандан көрө бир жетим бала багып алууну чечти. Коӊшу-колоӊдорунан сурап көрдү, андайды билбейсиӊерби деп кошуналары айтып калды: – Жакында Глинкада Григорий Потапаевдердин үйүндө балдары жетим калды. Улуу кыздарын приказчик баринге иш кылгандарга тапшырып койду. Алты жаштагы кичүү кызынын эч кимге кереги жок. Ошону киргизип ал. – Кыз бала менен мага оӊтойсуз болор бекен. Эркек бала болсо жакшы болмок. Ага билгенимди үйрөтөр элем. Кыз бала менен […]

Олжас Сулейменовдун «Сөз коду» китебинин ачылыш аземи Бишкекте өтөт

2019-жылдын 23-апрели, саат 12.00дө КР Улуттук китепканасынын Ч.Айтматов залында “Аскар Салымбековдун фондунун” демилгеси жана колдоосу менен которулуп басылып чыккан Казакстандын эл жазуучусу, коомдук-саясый ишмер жана дипломат Олжас Сулейменовдун “Сөз коду” китебинин жарык көрүшүнө байланыштуу илимпоздордун, жазуучулардын жана журналисттердин улуу акын менен жолугушуусу өтөт. “Сөз коду” эмне жөнүндө? ЮНЕСКО доордун долбоорун аткарууга – Чыгыш Африканын экваториялык аймагында мындан 100-150 миң жыл мурун Homo Sapiens түрүндө пайда болгон учурдан тартып адамдын өзүнүн тарыхы жөнүндөгү билимин жалпылоого киришти. Алгачкы үй-бүлө кеңейип отуруп, жаңы […]

Башкыр эл жомогу: Ит өз кожоюнун кантип тапканы

Качандыр бир кездерде ээсиз жашаган ит өзүнө кожоюн издептир. Себеби жашоо ага абыдан оорлой берет. Бир курдай ал башы оогон жакка жөнөйт. Суу жээгине келгенде, арык боюнда отурган карышкырды көрүп: – Кандайсың, карышкыр? – дейт. – Кандай болсун. Не келдиң? – Мен өзүмө кожоюн издеп чыктым. Мени өзүңө эш кылып алчы, – дейт ит. Карышкыр макул көрөт. Экөө андан ары ээрчишип жөнөйт. Бир убакта карышкыр токтой калып айтып турганы: – Коку-уй, качтык, аюу келатат! Карышкырдын суу жүрөктүгүн түшүнгөн ит, дароо […]

Кыргыз – кулдук психологиядан кутулбаган калкпы?!

Сыймык эмне, “баатырың” ким, Кыргызстан!? <<<<< Башы Жактоо эмес, актоого гана шылтоо Билебиз, бизде тарыхка кыянаттык кылуу,  же башка каталык, кенемте тууралуу сөз болобу, ага  “заман ошондой болчу” деген оңой жоопту каршы коюп, тарыхый жоопкерчиликтен буйтап кетүү адаты бар. Турдакун  Усубалиев аксакал деле көпчүлүк коммунисттик мансапдарлар сыяктуу келечекте СССРдеги орустан башка улуттардын баары, анын ичинде кыргыз дагы улут катарынан чыгып, жоголуп, “бирдиктүү совет эли” түзүлөт деп ойлогондур (Агезде ачык айтылбаган долбоор боюнча, “жаңы улут” орус тилинде гана сүйлөп, ойлонушу керек […]

Кубанычбек Нурбековдун эскерүүгө камтылган өмүрү

Советтик Конституцияга негизденип, «Кыргызстан СССРдин курамынан чыгууга акылуу» деген жобону атайын белгилегендиги үчүн Л.Брежневдин доорунда адилетсиз куугунтукка учураган укук илимдеринин доктору, профессор Кубанычбек Нурбековдун (26.04.1928 –– 29.12.1985) ишмердиги тууралуу тарыхчынын блогу. Кыргызстан СССРдин курамында болгон доордо эле кыргыз айдыңдарынын (интеллигенттеринин) арасында демократиялык сезимдин ойгонушу байкалган. Бирок коммунисттик партиянын күч алып турган мезгилинде демократиялык түзүлүштүн принциптерин ачык айтуу мүмкүн эмес эле. Мына ушундай кыйын кырдаалда деле кыргыз элинен да көз карандысыз мамлекеттүүлүккө умтулган, өз оюн ачык билдирген айрым чыгаан инсандар да […]

Касым Каимов: Түлкү

АҢГЕМЕ Түлкүнүн окуясы мындайча башталат. Султан тоодогу капканына күн сайын келсе да, кур кол кайтып жүрдү. Эгерде анын ордунда башка киши болсо, бул жерден түңүлүп, капканын капкачан башка жакка которуп кетет беле?! Султан анткен жок, мында түлкүнүн бар-жоктугун өз көзү менен көргүсү келди. Ушул максат менен ташка жанаша чыккан эрбейген шыбактын түбүнө кекиликтин башын таштап койду. Ошол шыбактын астында чынжыры менен казыгынан бери жерге жашырылган капкан бар болучу. Ал эртеси таңында келип караса, койгон жеринде кекиликтин башы жок, капкан калыбында. […]

Дооронбек Садырбаев: Самын

АҢГЕМЕ Азык-түлүк менен кошо бир бурчунда күнүмдүк тиричиликке керектелүүчү майда-чуйда буюмдарды саткан чоң дүкөн биз жашаган үйдүн жанына жайгашкандыктан, аерге Букеш өзү барып же үйдөгү бала-чаканы жибере коюп жүрчү да, өзүм сейрек каттай турганмын. Баягыда Букеш телефон чалып: «Кызматтан кеч кайтам, балдарга сүт, чай-чамерек алып коё аласыңбы?» — дегенинен эртерээк келип дүкөнгө түштүм. Айткандарынын баарын алып жаңыдан чыгып келатканымда дүкөндүн берки, темир-тезек сатчу бөлүмүндө котолошуп турган жоон топ кишиге көзүм түшүп калды. «Ии… Табылбас бирдеке келген го, албасам да аялыма […]

Куба эл жомогу: Кулоо

Бир киши жатарында дайыма жанындагы жолдошторуна угуза сыйынчу экен: — Жаттым тынч, жаздыгым кенч. Жаттым тынч Атасы, Баласы, ыйык Мария жана башка Колдоочулар менен кошо, Ыйыктар менен бирге, жаттым тынч! Бир күнү ал керебеттен кулап кетип, полго башы томуюп, катуу онтоп, кокуйлап жиберет. — Муну уккан кошунасы айтып турат дейт: — Кантип кулабайсың анан, бүт Кудайлар менен ыйыктарды ушундай кичине керебетке ала жатып атсаң! Которгон Кубанычбек АРКАБАЕВ