Соңку жарыялангандар

«Айтматология: «Жамийла» жана улуттук эрос» жарыкка чыкты

Белгилүү публицист жана адабиятчы Эсенбай Нурушевдин «Айтматология: «Жамийла» жана улуттук эрос» аттуу китеби Ч.Айтматовдун 90 жылдыгына карата «Турар» басмаканасынан басылып чыкты. Аталган китепте автор Чыңгыз Айтматовдун айрым романдары менен повесттерин философиянын эң соңку агымдары жана багыттарында кеңири талдап, көркөм концепциялардын өңүтүнөн карайт. Айтматовдун чыгармачылык өмүрүнө арналган бул китептин мазмунунда улуу жазуучунун көркөм герменевтикасын, феномендерин жана ноумендерин чечмелеген автордун бул эмгеги негизинен буга чейин айтматоведдердин да тиши өтпөй келген түйүндүү маселелерди чечмелейт. О.э. философия илиминдеги түйүндүү түшүнүктөрдүн тегерегинде түйшөлүп келген Ч.Айтматовдун ааламына тереңден […]

Рыскүл Изатова: Ыйлашат кагазымда ырлар дагы (конкурска)

ЖАТ АДАМ Жашымдан жолдоштой муң мага, Жолумдан адашкам мурда да. Булуттай буркурап ыйласам, Бугумду бөлүшөт ыр гана. Ачылбас асмандай түнөрүп, Аялуу сезимим “тирүү өлүк”. Өмүрүм шам чырак майындай, Өксүүдөн кетпесин түгөнүп… Күндөрүм күйүткө жалгашкан, Күбүлүп дүйнөмдөн шаң качкан. Кам көргөн айыпсыз бирөөнү, Коркомун калп эле жандаштан. Жүрөктү байырлап жашаган, Жүдөткөн санаадан жаш алам. Башкарып жүргөнсүйт акылды, Баягы мен эмес жат адам. ЧЕЧИМ Жаркын күндү бирге өткөрдүк азбы-көп, Жаныңыздан узап барам бак тилеп. Жашайттырсыз менсиз деле бактылуу, Жарыңызды уккан элем жакшы […]

Унсуралмаали Кайкавус: Кабуснаме (Акылмандыктын кенчи)

<<<<<<<<<< Башы КАРЫЛЫКТЫН ЖАНА ЖАШТЫКТЫН КҮН ТАРТИБИ ЖӨНҮНДӨ Ээ уулум, сен жаш болсоң да, карыядай кексе бол! Мен сага бозуландай иш жасаба, токтоо жигит бол жана бозоруп жылдызы өчкөн жаштарга кошулба деп айтуудамын. Жаш жигиттин кабелтең жана шамдагай болгону жакшы. Аристотель даанышман айткандай, жаштык акылсыздыктын кайсы бир түрү. Шайкелең жаштарга кошулба, себеби шайдоот жүргөндөн жамандык болбойт, эси жоктук жамандыкка кириптер кылат. Жаштыгыңдан болушунча пайдалан, картайганда андай мүмкүндүк болбойт. Береги карыя айткан: Мен өзүмдү карыдай алып жүрсөм, сулуулар мени чанып калышат. […]

Сапар баян: Дүйнөдөгү эң эски шаар же Арарат боорунда жуушаган Армения

“Мен армян тилин үйрөндүм… кудайлар кайсы тилде сүйлөгөнүн билүү үчүн… Себеби армян тили кудайлардын тили жана Армения кудайлардын мекени… Кудайлар болсо Арарат өрөөнүнөн болушат” Жорж Байрон Армения жерине туз буйруп сапар тартып калышымдын да кызыктуу себептери бар. Фейсбук айдыңында, “РухЭш” сайтында байма-бай жарыяланып келаткан дүйнөлүк адабияттан которгон эмгектеримди көңүл коюп окуп жүргөн өзү да филолог, учурда Жогорку Кеңеште иштеп жаткан Бурулсун Бабашева эже мага кайрылып, ушундай илимий конференция, КМШ мамлекеттеринин үлкөн тилчи-окумуштууларынын эл аралык Форуму өтүп жатат, конкурска катышып таржымакалыңды […]

Талгат Кеңесбаев: Капканчы (конкурска №1)

АҢГЕМЕ “Биздинби же сиздин бакытпы?” Рюнеске Акутагава Абышка таң эртеде эле туруп алган. Атын арабага кошкусу келбей турду. Күн көтөрүлгөн менен таңкы шүүдүрүмдөн улам салкын. Чыйрыгып чыкты. “Суурлар өткөн жылдагыдай чээнге эрте кирип кетпес бекен” деп камтама болуп койду. Бул ой абышканы дайыма кыйнап келет. Кыйнамак турсун карытып да бүттү. Соңку эки жылда чачтары да катуу агарып кетти. Өзү да кудум териси түлөгөн суурга окшоп калды. Каштары суюлуп, чачтары түшүп, кабагы катты. Сүйлөгөндө шилекейи чачырап, үстүңкү тиштеринен бир-экөө эле калган. […]

Канат Садыков Сапар Исаковдун жубайына мыйзамсыз айлык төлөп келгенби?

Сапар Исаковдун аялы – Малика Арстанбекова КУУдан мыйзам Университеттин кассасына гана эмес КР мыйзамдарына өз менчигиндей кол салган КУУ ректору Садыковду ким тыят? Университеттеги мыйзам бузуулар боюнча бир жарым жылдан бери биздин кайрылуулар бийликке жетпей жаткандыктан, акыркы үмүт менен маалымат каражаттарына кайрылууга мажбурбуз. Ректордун көптөгөн мыйзам бузууларынын ичинен расмий органдар тастыктаган айрым мисалдарга (албетте, баары эмес) коомчулуктун назарын буралы. Ж.Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин ректору К.Ж.Садыков психология кафедрасынын башчысы Ж.К.Ниязова менен (ал экөө эски тааныш, экөөнүн илимий жетекчиси бир адам […]

Италия эл жомогу: Бир тоголок капуста

Так деӊиздин жээгинде эскилиги жетип кыйшайган жаман там  турган. Ал үйдө андан да карган балыкчы чал кемпири менен жашады. Алар өтө жакырчылыкта күн көрүшкөн. Абышка балык кармап келет, кемпир балык сорпо жасайт – курсактары ток, өмүр өтүп жатат. Бир күнү кечинде абышкасы он чакты макрель балыгын кармап келди. Кемпир балык сорпого казанын камдап, бир убакта балык тазалоого келгенде күңкүлдөп кирди: — Күндө эле балык, балыктан башка билбейбиз. Тажатты го тап-такыр. Капуста жегим келип, жаным чыгып  баратат. — Келесоо болбо, кемпир, […]

Калыс Кенжебаев: «Ыр башаттын» ыры бүтпөсүн

Кыргыз адабиятынын ташы өйдө кулап турган убагы Кыргызстандын Советтер Союзунун курамындагы алтымышынчы жылдар экени талашсыз анык. Азыркы убактагы калктын ат үстүнөн мамиле кылганынан улам адабияттын ыңырчагы ыйлап турабы же башка себеби барбы – ал башка суроо. Айтайын дегеним, кээ бир жоромолдорго караганда кыйынчылык, дал ошол согуш, жакырчылык элге эргүү берген дешет. Албетте, согуш темасына кыргыз жазма адабиятына Ч.Айтматовду, дагы далай дөө-шааларды тартуулабадыбы? Анткен менен согушту да жөндөп колдоно албаган жазмачы сөрөйлөр да жок эмес. Бирок кеп алар жөнүндө эмес. Согушту […]

Дилазык: Толтура банка жөнүндө жаңы замандын уламышы

Философиянын профессору, аудиторияда, беш литрлик айнек банкага диаметри үч сантиметрден кем эмес май     да таштарды толтурду да, студенттерине суроо берди: – Бул банка толтурабы? – Ооба, толтура, — деп жооп беришти студенттер. Анда ал кичинекей банканы ачып, андагы буурчакты чоң банкадагы таштардын үстүнө куюп жиберип силкилдетип койду. Буурчак майда таштардын ортолоруна кирип кетти. Профессор кайрадан суроо берди: – Банка эми толдубу? – Толду, толду, — деп жооп беришти студенттер. Профессор коробканы алып, андагы толтура кумду банкага куюп жиберди. Кум бош […]

Дүйшөн Керимов: Эки өлкөнүн рухий көпүрөсү

Кечээ жакында кездешүүнүн мерчеми келип, “Шанс” аталышындагы “Чыгыш адабияты жана искусствосу” Пекин басма компаниясынын генералдык директору Му Пин менен кеңири сүйлөшүп отурдук. Буга чейин компаниянын Бишкектеги китеп дүкөнүндө уюштурулган окурмандык жыйындарга катышкам, айрым китептери менен таанышып, пикиримди айткам. “Чеберчилик классы” деген жолугушуусунда кыргыз тилинин дарамет байлыгы, көйгөйү, келечектүүлүк маселеси жаатында суроо-жооп иретинде да ой бөлүшкөнбүз. Мына эми бизден тышкары, Алматы, Москвада да бөлүмдөрү ийгиликтүү иштеп жаткан аталган компаниянын жетекчиси менен көзмө-көз жолугушуунун сааты чыкты. Му Пин мырза 50 жашта. Бээжиндин […]

Харуки Мураками: Май айы, деңиз жээги

АҢГЕМЕ Үйлөнүү тоюна чакырган досумдун каты, ушул эски шаарга кайрадан барышыма негиз болду. Ишимден эки күнгө уруксат алып, мейманканадан номер брондодум. Мунун бардыгын мен эч нерсеге окшобогон, — жасалып жаткандардын жарымы мурда эле  өзүнөн-өзү ишке ашып калгандай,  башкача бир сезим менен аткарып жаттым. Май айынын ачык таңында аташе-кейске биртике буюмдарымды салып, “синкансэнге”[1] отурдум. Ордум терезенин түбүндө. Китеп ачып, барактап  кайра жабам, бир банка пиво жуттум, анча-мынча үргүлөй кетип, мындан башка алаксый турган эс нерсе таппай, терезе тиктейм. Ылдам жүрүүчү экспресстин […]

Еврей эл жомогу: Баланын акылы

Адамдар Сулайман падышанын кеменгерлигин, анын жаш баланын да акылын колдоно билгенин азыркыга чейин айтып жүрүшөт. Бул мындайча болуптур: Илгери бир базарда эки соодагер жанаша иштешчү. Алардын дүкөнүнүн ортосун бир гана тактай тосмо бөлүп турчу. Бири жыпар жыттуу чөптөрдү сатса, экинчиси зыгыр май сатчу. Бир жолу базар жабылар алдында жыпар чөп саткан соодагер тактайдын тешигинен кошунасын шыкаалап, анын алтын динарларды санай баштаганын көрөт. Тыйындардын канча экенине кызыккан неме кошунасы менен кошо санап, анын жүз алтымыш беш алтын тыйыны бар экенин билет. […]