Байма Сутенова: Тегирменчи кемпир

АҢГЕМЕ Эшик ачылып, ичкериге кичинекей кыз кирди. Босогодо бир азга туруп калды да анан оозу-мурдун кичинекей алаканы менен басып, бир нерседен жийиркенгендей кайра чыгып кетти. Небересинин кантип киргенинен чыкканына чейин көз айырбай карап, бөлмөнүн төр жагында төшөктө бир кары жатат. Кемпир жийиркенгени үчүн наристени күнөөлөй албай шыпты тиктеп узакка телмирди да оор үшкүрүп алды. Жамбашы талыдыбы оң капталынан сол капталына эптеп которулуп алайын дегиче болбой, бутунун тарамышы түйүлө түштү. — О, кокуй ий! Өлүгүңдү көрөйүндүн жанын болоттоп койгонбу,— наалый бутун […]

Олжобай Шакир: Жомокчу

АҢГЕМЕ   Коомдук ишмер, белгилүү меценат Аскар Салымбеков менен таланттуу сүрөтчү Эмил Токталиевге арнайм. I Жыгылган кийикке чейин жетмеги азап болду. Жүгүрдү. Бирде орчук-борчук таштарга мүдүрүлүп барып кулачудай күүлөнгөн жембаштыктай торсойгон боюн эңкейиште араң токтотуп, күнгөйдүн бетиндеги эшилген шагылдын алдына көмүлүп калыштан кооптонду. Кийиктин артынан баягы неме арка мойну астында калып өлүптүр деген кепке калбайын деди. Эл оозунда жаманатты болуш заматта. Тоо боорунан тик ылдый чуркабай, кыялап түшпөсө болор эмес. Ок таамай тийип, оңкосунан сайылган кулжа кайда качмак деп өзүн […]

Шайырбек Эркин: Кара байрак

АҢГЕМЕ Зеби туш тарапка алоолонто от жагып,  оттон отко секирип жүргөн кара кийимчендердин арасынан уулу Алини жазбай тааныды. Капкара кийинип, бети-башынан бери кара матага чулгап алгандардын көздөрү гана жылтырайт. Жакшылык менен мээрдин кыпындай жышааны жок, заар чачкан көздөр. Ушул тегеректи эле эмес, керек болсо бүтүндөй дүйнөнү ушинтип отко ороп, өрттөп ийгиси келген көздөр. Эне от менен ойноп жаткан адам сымалдардан уулун бөлүп алгысы келди. Уулун баёо бала кезиндегидей кучагына кыса эркелеткиси, коюу кара чачтарынан сылагысы келди. Анан ошол алоолоно күйүп […]

Максат Жангазиев: Жаңылган сайын көрөгөч болдум турмуштан

БАЛАЛЫК ТУУРАЛУУ Оо анда көңүлдөр түк карара элек, Ой менен алыс-алыс барар элек… Карылар чымчып коюп жонубуздан, Басылса, ойноп кетип калар элек… Оо, азыр турмуш чымчып жүрөгүмдү, Оорусу алигиче тарай элек… Өзгөрө берет тура кийинкибиз, Оо мындан башка эле да мурункубуз… Оодарып, чала коюп бирибизди, Оюндан далай ирет жыгылчубуз… А азыр чалса турмуш аягыңдан, Алдастап, бутка кайра кыйын туруш… Жашынмак ойночубуз балдар менен, «Өзүңдү далдаа жерге катмай» деген… Көзүмдү жумуп, табуу оңой эле, Ким кайда жашынганын айтпай билем! А азыр […]

Дилазык: Король менен маскарапоз жөнүндө притча

Король өзүнүн падыша сарайындагы маскарапоздун колуна калпак берип, жолдомосун айтат: – Сенден да өткөн эси жок бирөөнү кезиктирсең, бу калпакты ошого кармат! Көп өтпөй королду ажал тооруп турган кезде маскарапоз ага көз көрсөтүп кирет. – Король, сен келбес жайга кетер болдуң. А кайда барарыңды билесиңби? – Жо, билбейм! – Ал жактан сени ким тосуп алаарын билесиңби? – Билбейм! – Эх, король, эң маанилүү эмне экенинен камсанабадың да. Сен эми түбөлүк жайдан келбесиңди да, ал жактан сени эмне күтүп турганын да […]

Редьярд Киплинг: “Ооруктагы-арткынын” барабанчылары

АҢГЕМЕ Аларды балдар жеңишке сүрөйт… Аскерлер тизмесинде бул полк мурдагыдай эле принцесса Гогенцоллери-Зигмаринген-Ауспахт түзгөн, Мертер-Титфилшай 329 А полк округунун королдук жеңил пехотасына кошулган, “Алдыңкы, согушка жарамдуу полк”, — деп аталса да, бардык эле жерде, казармалардабы же ашканаларда болсун, бул полкту — “Ооруктагы-алдыңкы” деп аташчу. Балким, бир аз убакыт өтсө, анын аскерлери каймана атынын даңкын чыгарган бир эрдик көрсөтөр, бирок азырынча бул аталышты алар абдан эле жаман кабыл алып, кимдир-бирөөлөр аларды ошентип атагысы келсе, башы менен жооп берип калуу коркунучу бар. […]

Чоюн Өмүралиев: Нөөмөт

АҢГЕМЕ Ашкана. Убакыт түшкө таяп кезек күткөн эл көп. Буфетчи келин колу-колуна тийбей жанталашат. «Чах!» «Чах!» — Ыргыйт чоттун таштары. Чагылгандай! Анан үстөлгө өбөктөй калып кагаз жазат бүт денеси титиреп. Текчеге арта салынган балканактай эмчеги былкылдайт. Бирөөнү издегендей кезек кыркаарын чыдамсыз сыдырып өтөт. Көкүрөгү чытырап, көзү чымырайт. Тереңинен улам жаңы толкун демеген нөөмөт жаңыланган сайын анын да ичи бир укмуштай каарыла берди. Шыпылдап иштей берди. Бир оокумда элдин эң аягында турган бала көтөргөн тестиер кызды көргөндө кашы серпилип көзү жайнап […]

Абдыкадыр Садыков: Граждандык мазмундуу поэзия үчүн[I]

Кыргыз Эл акыны Сүйүнбай Эралиевдин ысмы жалпы журтчулукка маалим. Анын көп чыгармалары орус жана чет тилдерине которулган. Кийинки 20 жыл ичинде анын поэзиясы тууралуу республикалык жана союздук басма сөз беттеринде такай сөз болуп келе жатат. Бул аралыкта ал тирмейип изденүү, түйшүктөнүүнү баштан кечирди, ошого жараша окуучуларынан жылуу сөз укту, бүткүл дүйнөгө таралган 6 томдуу «Көп улуттуу совет адабиятынын тарыхынын» 5-томунда С.Эралиевдин ыр-поэмаларына жогору баа берилди. Оозго алынып, даражасы көтөрүлүп жаткан акындын коом алдындагы жооптуулугу да жогорулайт, анын, Ч.Айтматов айткандай «элге […]

Халил Бапаев: Кезигүү

АҢГЕМЕ Кубат менен Сейдалы университеттин филология факультетинде бирге окушту. Мүнөздөрү жакындыгынан сыноо болчу сабактарга бирге даярданып, аяк-биякка чогуу барып жүрүшчү. Колдоруна диплом тийгенден кийин тагдырлары экөөнү эки жакка ыргытты. Кубат шаардагы илимий мекемеде, Сейдалы жакын эле жердеги мектепте иштөөчү. Кээде кат жазышып, кээде телефон аркылуу сүйлөшүп, кээде республикалык чогулуштарда кездеше калышчу. Жылдар билинбей жылжыды. Экөө тең балалуу болуп, турмуштун оор жүгүн тартканда, ал-абал сурашканга да чамалары келбей, каттоолору сейректеди. Кээде бири-биринин эсине түшө калганда, «Кантип жүрөт экен бечара досум, барып […]

Дилазык: Аалымдын сүйүүсү

Мевлана эң жогорку адеп-ахлагы жана илими менен адамдардын көңүл тереңинен орун алган аалым эле. Анын жүрөгү дүйнөдөгү бардык нерсеге сүйүү арнап келген. «Ким болсоң да келе бер!» — деп, бардык адамдарды толеранттуулукка чакырып, кучагын жайган. Мевлана адамдарга ар дайым жакшылык гана каалап, сүйүүсүн арнагандыктан, атагы ай-ааламга кеткен. Ал барган жерде адамдар дароо анын айланасына чогулуп калышар эле. Бир күнү Мевлана достору менен бир жерге барат. Мевлананын окуучуларынан бирөөсү  ал жердеги адамдар ар кандай суроолору менен устатынын тынчын албасын деген ниетте […]

Темирлан Бейшенов: Жамгыр жууган махабат

НОВЕЛЛА Күз айынын кайсы бир күнү экөөбүз  жолуктук. Дарактар жылаңачтанып, шамалга дирилдеген жалбырактар шуудурап бут алдыда тебеленип жаткан мезгилдердин кайгылуу, муңдуу учуру эле. Экөөбүз жылуу маанай менен  көрүштүк. — Кандайсың? Кандай жүрөсүң? Сени көргөндө  өзүмдү бир азга жоготуп, кыргыздын төл  сөзү менен “жакшы” анан “шүгүр” деп кошумчаладым. — Өзүңчү көптөн бери көрүнбөйсүң? Кандай жүрөсүң? — Менде баары жакшы… Турмушка чыккам. Кыздуу болдум. Баягы өзүң билген кесибимде иштеп жатам. — Кубанычтамын. — Сенчи? Сураганым жеке жашооң кандай? — Мен… Менде баары […]

Дайырбек Мейманов: Махабат да кош канаттуу төрөлөт

КУСАЛЫК Эриниңе сүйүү сүртүп ал кечте, жүрөгүмө бүт дүйнөнү батырып, сүйүп жүрдүм ай-ааламды алпечтеп, ак кар болуп мен  алдыңа чачылып. Ак кар болуп кирпигиңден жай алып, эрип кетип карегиңдин отунан, көзүңдүн наз мээримине тянып, кирпигиңе кайтып конуп отурам. Кирпигиңе кайтып конуп отурам, оттуу көзүң калган неге түнөрүп? Жүрөк кысып, эмнегедир чочулайм, ак кар болуп кетпесе экен сүйүү эрип. Ак кар болуп кетпесе экен сүйүү эрип, алып келет жазды мезгил агызып. Бул чынарды жолдош кылам сүйөнүп, карегиңден көзүмө от тамызып. Карегиңден […]

Нурзат Казакова: «Уйкаштарын миң экчеп сынагыла»

Поэзия – көркөм адабияттын башка түрлөрүнө салыштырмалуу жандуу, образдуу, “оперативдүү” өнүккөн көркөм сөз искусствосу. Коом жана адам, тарыхый окуялар, түрдүү кырдаалдар катаал акындык көз караш, сарказм, ирония, философиялык ой жүгүртүүлөр менен чагылдырылып, немис акыны Гётенин “жерден жарака кетсе, ал акындын жүрөгү аркылуу өтөт” таамай сөзүн тастыктап келет. Эгер кыргыз поэзия жанрынын тарыхына кайрыла турган болсок, анда профессионалдуу кыргыз адабиятынын карлыгачтары аталган К.Тыныстанов, А.Токомбаев, Ж.Турусбеков, Ж.Бөкөнбаев, А.Осмонов, А.Токтомушев ж.б. акындардын салттуу жолун улап С.Эралиев, С.Жусуев, М.Абылкасымова, Н.Жүндүбаева, Б.Сарногоев, Т.Кожомбердиев, Ж.Мамытов, А.Өмүрканов, […]

Биздин айтар сөзүбүз бар: Эже-сиңди деланилердин биринчи жүз жылы

Сара Делани, А. Елизабет Делани,  Эми Хиль Харт (Башы сайтыбызга 2017-жылдын 31-июлу менен 18-сентябрында жана 2018-жылы 4-июлда  жарыяланган) <<<<<<<<<Башы 1-2-бөлүк (31.07.2017) <<<<<<<<<<<<<3-4-бөлүк (31.07.2017) <<<<<<<<<<<< 5-6-бөлүк (04.05.2018) III-бап Касиеттүү Августин Жарандык согуш аяктагандан кийинки ондогон жылдар бою “билим алуу” — тагдыры талаадагы оор жумушка же ак адамдардын там-жайындагы тиричилиикке байланган мурдакы кулдардын абалын жакшыртууну көздөгөндөр үчүн көпчүлүктүн башын бириктирчү ураанга айланды. Ал замандагы ынды каралар окуганды билип, аты-жөнүн ишенимдүү жазганды үйрөнгөнгө мүмкүнчүлүк алганына бактылуу эле. Ынды каралардын өсүп бараткан бир ууч орто […]