Манфред Кибер: Наркы жээк (конкурска №56)

АҢГЕМЕ Бир заманда алыскы өлкөлөргө каттап, ал тараптан жалаң гана өтө сейрек кездешүүчү өзгөчө, укмуштуу буюмдарды  чогултуп жыйнаган бир коллекционер жашаптыр. Ал адам ошону менен бирге эле күнүмдүк жашоо-тиричиликте колдонулуучу буюмдарды да жыйнап жүргөн, бирок сатылып алынган буюм ошондон кийин өзгөчө маанини алып, өз баянына, тарыхына ээ болуп калчу. Ар бир буюмдун таржымал-баянын түшүнүү оңой өнөрлөрдөн эмес экендигине карабастан, коллекционер ал баяндарды окуганды билчү. Ошентип, ал күнү менен, түнү менен өзгөчө буюмдардын баянын окуп отуруучу, анткени ал билгенден, адамдардын тагдыры […]

Бактыгүл Сексенбекова: Адашкан карек (конкурска №5)

АҢГЕМЕ Жүрөгүм бир башкача болуп, каршы-терши салгылашкан сезимдер менен бара жаттым. Жолдошум экөөбүз Чүйдүн Петровка айылына биринчи жолу бараткандагы сезимдер. Ооба, мен көрө элек, бирок телефондон көп сүйлөшкөн адамга. Баса, эң алгач сүйлөшкөн күн эсимде… Тамак даяр болгондо жолдошумду тамак ичкенге чакыруу үчүн бөлмөгө кирсем, бирөө менен телефондо сүйлөшүп жатыптыр. Мени көрө коюп: — Мына, жеңең келип калды. Сүйлөшүп кой Баку, — дегенинен ала койдум. Жагымдуу, көтөрүңкү маанайдагы жаш жигит жакын адамындай сүйлөп жатты. Мен аны тааныбагандыгымды билдирбөөмдү ымдады жолдошум. […]

Дилазык: Жиң Кенин Чиң Ваңынын өмүрүнө кол салышы

— Биз бир нече яң чептерин караттык, бул үчүн бүгүн тойлошубуз керек! – деди Чиң аскер башчысы салтанаттуу түрдө. Бул сыяктуу сөздөрдү көп эле уккан чиң туткунунда жүргөн яң ханзадасы Даң бүткүл жан дүйнөсү менен Чиңди[1] жек көрүп, өз падышалыгы үчүн өч алууну көксөп жүрчү. Бир ирет ага туткундан качып чыгууга мүмкүнчүлүк түзүлүп, Яң[2] жергесине кайтып келди. Чиң баскынчылыгына каршы туруу боюнча чоң пландарды түзбөгөнү менен Даң Яң падышалыгынын тагдырын жалданма киши өлтүргүч жалдоо менен оң жагына бурмак болду. Ал […]

Иван Тургенев: Каргыш (конкурска №55)

АҢГЕМЕ Мен Байрондун “Манфредин” окуп олтурган элем… Манфреддин колунан өлүм тапкан аялдын арбагы ага керемет сырдуу каргыш айтып жаткан жерге келгенимде мен дирилдей түштүм. “Күн күлкү, түн уйку көрбөй кал, менин арбагым күнү-түнү жаныңа жай бербей сенин түбөлүк тозогуңа айлансын”… Эсиңиздеби? Ошондо дагы бир башка окуя эсиме түштү. Бир жолу Россияда, ата-бала дыйкандардын ортосундагы өтө чоң катуу чатакка күбө болгон учурум болгон эле. Акырында баласы атасын катуу кордогонго чейин жетет. — Аны каргап сал, Васильич, каргыш айт ага! – деп […]

Шевкет Булут: Ясин тулуму[1] (конкурска №54)

АҢГЕМЕ Балпактаган чоң-чоң  карлар он күндөн бери жаап жатат. Айылдын өңгүл-дөңгүл жолдору аппак кардын алдында түптүз болуп калгандай… Муздак шамал  чийки кирпичтен салынган үйлөрдүн чатырынын учундагы карларды сапырып учуруп, айыл четинен иттердин улуган үндөрү угулат.  Айылдын учу-кыйыры эми гана түндүн көзгө сайса көрүнгүс караңгылыгына чөккөндөй. Жолдордо эч ким жок…  Баары эле күүгүм талаш үй-үйлөрүнө киришкен. Бул айыл токойдун ичинде…  Абдан ирээтсиз жайгашып, бир топ кенен жерге курулган… Айылдын түндүк тарабында жапжалгаз бир үй оорун алган. Үйдүн нейлон тартылган кичинекей терезесинен […]

Редьярд Киплинг: Лиспет

АҢГЕМЕ Англис жазуучусу, акын жана новеллист. 1865-жылы Мумбаиде (Бомбей, Индия) төрөлүп, 1936-жылы Лондондо каза болгон. “Жунгли китеби”, Ким” жана башка көптөгөн аңгемелердин, поэтикалык чыгармалардын автору. 1907-жылы Нобелдик сыйлыкка татыктуу болгон. Сүйүүмдү өлтүрдүңөр! Эми мага шул кудайга сыйын деп айтпагыла! Үчтө бирөө? Бирде үчөөбү? Ишенбейм! Кайттым кайра өзүмдүн кудайыма. Сүйүүмө тоскоол болгон Христос жана Үчтүкө караганда. Кубат берет кайрадан алар мага. Ал кыз тоолуктардын кызы эле — атасы Соно энеси Жаде болчу. Ошол жылы жүгөрү өнбөй, Котгархдан алыс эмес, Сатледжа өрөөнүндөгү […]

Сабахаттин Али: Айран

АҢГЕМЕ Айылдан станцияга кеткен жол, эриген кардан улам  баткак-чыла. Эки найзанын боюндай көтөрүлгөн күн, талааларды чулгаган кар үстүндө жылтылдап, көздү ачыштырып тийүүдө, ал эми жолдогу кирденген суу топтомдорун көрксүз сары өңгө айлантты. Чоң, алты кат желим  өтүгүн жылаңайлак буттарына кийген кичинекей Хасан, оң колуна кармаган челекти эс алганча  араңдан араң сүдүрөп келе жатты. Кээде сол колундагы цинктен жасалган кружканы жерге ыргытып колун  ачыштырбагыдай  иш жасагысы келди. Оозуна чейин айран толгон челектин кыры ар кадам аттаганда  тизесине тийип сыздатып, чыканагына чейин […]

Кадыркул Өмүркулов: Акжолтой (шедевр)

АҢГЕМЕ Бир абышка-кемпир жашады. Экөөнүн сапсары аюусу бар. Сапсары аюу — Аяз мергенчиники. Анын аты ушундай. А кемпири Кумар болсо сапсары жырткычка калганда өзүн дайыма көрбөмүшкө, укпамышка салат да, кайра эле жыйырма жылдан бери сапсарыны угуп, көрүп жүрүп жадагандыгын айтат. Кычыраган кыштын бир күнү болчу, ал кезде Аяз мергенчи аталып күпүлдөп турган убагы. Ошол кычыраган кыштын ачыкпы, же бүркөкпү (эсте жок), бир күнүндө, сапсайган жырткычты Аяз үйгө жетелеп кирип келгенде, Кумар сапсайган өңүнөн чочудубу, ошондон көп узабай уул төрөгөн. Ошондо […]

Эвр Олжобай: Снежный шар

РАССКАЗ 1. Религия считает, что врожденного человеку благородства и порядочности может не хватать, и только убеждениями о расплате за грехи можно приструнить человеческий дух. До того как стало известно о Боге, миром правили сильные и жестокие. Их не могли одолеть, и тогда религия казалась спасительным кругом, она обещала, что высшая рука покарает сильных мира сего и поставит в один ряд всех, и тех кто превосходил физиологически. Сила и габариты перестали господствовать над миром. Этот мир не любит давать ответы, а […]

Аман Батырбеков: «Буттарым өлсө да, билимим өлбөйт»

АҢГЕМЕ Таңкы саат алты. Күзгүнү тиктеген галстукту колго алдым. Күзгүдөн зыңгыраган жигиттин шым костюмду баса кийип турганын көрүп, өзүм менен сыймыктандым. Галстук байлаганды агайымдан үйрөнгөн элем да, минтип ал да эсиме келе түштү. Ошентип, ал күнү агайымды күнү бою эстеп, ээрчитип жүргөндөй болдум. Компаниянын отчётторуна киришип бүтүрсөмбү дегем, бирок негедир колдорум агайым жөнүндө эки сөз болсо да, жазышымды каалап туруп алды. Эмесе… Ал кез мындан он жыл мурун эле. Мектептин чоңдорубуз, кожоюнубуз, кичүүлөр колдо, мектептин спорт аянтчасы, деги тегерегинин баары […]

Намык Кемал: Жалкоолук – өлүмдүн бир тууганы

Баш тартуу — кулдук, ишеним — эркиндик. Сезаи КАРАКОЧ ♦ ♦ ♦ Жок дегенде таң эрте үч  жолу эрте турган адам, сөзсүз бир күн ийгиликке жетет. Түрк макалы ♦ ♦ ♦ Төөнү жерден кулаткан бир тал чөп экенин унутпагыла. Рефики ♦ ♦ ♦ Тиктеп туруп үйрөнүүгө мүмкүн болсо иттер касапчы болмок. Түрк макалы ♦ ♦ ♦ Кар жааганын көргөнүңдө, карды көтөрүп турган жерди ойлоносуң. Ал эми жердеги бир карыш карды көргөнүңдө, кардын ичинде күйүп жаткан карды ойлоно аласыңбы?! Сезаи КАРАКОЧ […]

Салижан Жигитов: Бир лирикалык цикл

Кыргыз акындары алгачкы учурларда өздөрүнүн ички дүйнөсүнө тереңдеп кирбей, кайталанбас жекече сезимдерин таназар албай, ар кандай психологиялык абалдарын поэтикалык сөз менен фиксация кылбай, сырдаштык лирикасын көп жазбай келишкен. Мунун объективдүү жана субъективдүү себептери бар эле. Бир чети алар ал темалардан атайлап оолакташкан, анткени а кездеги коомдук жагдай алардан бүтүндөй саясий-агитациялык жана граждандык-публицистикалык ырларды талап кылган, анын үстүнө айыгышкан тап күрөшү жүрүп жатканда өздөрүнүн жекече сезимдерин алдыга чыгаруу аларга аябай ыңгайсыз да сезилген. Экинчи жактан, өздөрүнүн ички дүйнөсүн ойдогудай аңдап-билишке алар […]

Көчкөн Сактанов: Бул ким?

АҢГЕМЕ Табытта жатам. Бөлмө ичи жымжырт. Кээде гана эчкире солуктаган аял үнү кайгылуу жымжырттыкты бузат. Бул — аялым. Сырттан киши кирди. Кирди да калпагын астейдил колуна алып, кан-сөлсүз (жүзүмө тиктеп турду. Бул — жан кыйышпас досум Иманалы. Бир куурай минип чоңойгонбуз, бирге окуганбыз. Баарын жеңип, баарына чыдап, турмуштун жигердүү жемишине колубуз эми жеткенде минтип, мен кырчын мезгилимде кыйылып түштүм. «Сабыр эт досум,— деп табытта жатып аны жооткотом. Өлүм деген өлүм. Качып кутула албайбыз. А көрө менин жетим-жесиримди, жек-жаатымды жөлөп-таяй жүр». […]

Сенека Луцилийге салам айтат!

<<<<<< Баштагы каттары Бешинчи кат Мен сенин күндөн күнгө жакшы болсом деп талпынып, күжүрмөндүк менен аракет кылып жүргөнүңө кубанам, ал үчүн сен мактоого татыктуусуң. Мындан ары да ошол күжүрмөндүгүңдөн кайтпа, мен сени мактап эле тим болбойм, мен муну сенден суранам. Бир нерсени гана эскертип коёюн: чындап эле билим албай, эл көзүнө акылдуу болуп көрүнүш үчүн окумуш болуп жүргөндөрдүн жолуна түшпө, жана кийген кийимиң, жүргөн-турганың элден бөлүнүп көрүнбөгүдөй болсун. Сакалыңды албай, же тегиздеп койбой саксайтып, чачың кулак-башыңды жаап өскөнчө коё берип […]