Бекназар Арыкбаев: Жетим козу (конкруска №9)

АҢГЕМЕ «Өлбөгөн жанга жаз келет», — бул сүйлөм качан, кайсыл убакта жаралды экен? Эмнеси болсо да үмүттүн шооласын бүлбүлдөткөн бул сөздөр түрүүлүктөн кабар берип тургансыйт. Жылгадагы карлар эрип, адырдагы чөптөр булайып баш алып, табийгат жандана баштады. Айылдын ээн тарабындагы тоону карай бет алган жакадагы сарай Бердикул абышканын кыркын сарайы. Айылдагылар талма Бердикулдун сарайы дешет. Талмасы кармап элди чочуткан сыркоолуу деп ойлоп жүрбөңүз. Бердикул мырза барган үйүнө түнөп калмай адатын өмүрү өткөнчө таштабады, ошондуктан эл аны талма Бердикул атап коюшкан. Ата-бабасы […]

Айзирек Жигиталиева: Эсирген акыл,  эрксиз жүрөк (конкурска №8)

АҢГЕМЕ Жарыгы араңдан зорго бөлмөнүн жарымын жарыктандырган шам чырактын билиги да акырындап өчө баштады. Он жетидеги татына кыз биликти алмаштыруу үчүн көпөлөктөй жеңил тура калып, бутунун учу менен үй бурчундагы текчеден жаңы билик издеп баштады. «Оо Кудай, көп эле эмес беле? Ушул эле жерде турчу, кайда кетти эми?” — көздөрү алаңдай, тынчсыздана кетти ал. Билиги түбүнө жетип үлбүрөгөн чырактын жарыгынан бул жупуну үй андан бетер кебетеси келишип турду. Кыз дагы да ийкемдүү кыймылдап, бүт дити менен биликти издеп жатты. Сурмалуу […]

Калыс Кенжебаев: Пианист (конкурска №7)

АҢГЕМЕ Кандай гана кызыксыз жашоону жашап жатам… Жайдын күнү шаарда өтө тажатма; күндүн куйкалаган аптабы кайра айланып таң атмайынча тарабайт. Андыктан кечкисин гана бир аз сейилдегениң болбосо, турмушуң турмуш болгону курусун. Өмүр бою шаарда жашай турган болсоң далай жашыңды түтүн менен ызы-чуу жейт. Эгер кедей болсоң, сенден өткөн шордуу жок, өзүңдөн өзүң карыйсың. Шаарда бай болуунун бир эле жолу – бай болуп төрөлүү. А иштеп баюуну көздөгөн адам келесоо. Күндө тапканың күнгө, айда тапканың айга өп-чап жетет. Бул ойлор мага […]

Жазгүл Турганова: Ак чыны (конкурска №6)

АҢГЕМЕ Күндүн нуру тээ алыстан көгүлтүр-бозомтук болуп өркөчтөнгөн тоонун чокусуна мына-мына жашынайын деп калганда, машинабыз айылга жакындады. Жакындаган сайын жүрөгүмдүн согушу тездегендей, өпкөм көөп, көкүрөгүмө батпай калгандай сезилип, бир башкача кубанып барам. Албетте, ким болбосун туулуп өскөн айылына сагынып келгенде ушундай абалда болсо керек. Мына, айылга да кирдик. Айылдын чоң жолуна түшөр замат, бададан кайтып келаткан мал-жандыктар көзгө урунду. Каңылжаарды өрдөгөн тезек аралашкан көк чөптүн жыты мага ушунчалык жагымдуу сезилди. Уйларын айдаган тестиерлер бейтааныш машинаны нары сынагандай, нары таңыркагандай карап […]

Али Үнлү: Чычкан аңчысы (конкурска №62)

«Масал шекери» Индиянын алыскы бир аймагында чытырман токойлуу бир жерде жан-жаныбарлар ынтымактуу жашашкан экен. Баары бири-бирин сыйлап, бири-бирин урматтап турушчу экен. Күндөрдүн биринде бул токойго капысынан бир арстан келип калат. Ал токойдо канча жаныбар болсо баарын алдына чакыртып, аларга өзү өкүм жүргүзө баштайт. Ал чөйрөдө канча жырткыч жаныбар болсо, баары аргасыздан арстанга кызмат кылат. Ошентип күндөр айга, айлар жылга айланып убакыт өтө берди. Арстан да карыды, арыды. Көздөрү тунарып, тиштери мокоду. Алдына койгон тамакты да түзүк жей албай калды. Ал […]

Мевлана Желаледин Руми: Эки ууру (конкурска №61)

МЕСНЕВИ Илгери өткөн заманда бир падыша жашаган экен. Ал өз падышачылыгында эмне болуп жатканын көрүп-билүү үчүн мезгил-мезгили менен кийимин алмаштырып алып шаар аралап чыгуучу экен. Ошентип күндөрдүн бир күнүндө жаман чапанын кийип, мусапыр кейпинде шаарга чыкты. Жолдо келатып, эки ууруга жолукту. Падыша бул ууруларды мурун эч көргөн эмес экен. Анан аларга карап: – Туугандар, мени да араңарга кошуп алгылачы. Мен ушинтип үй-жайы жок, жер кезип жүргөн адаммын,  — деди. Эки ууру аны башынан бутуна чейин жакшылап карап: – Кошуп аларын […]

Евгений Шварц: Жоголгон убакыт жөнүндө жомок (конкурска № 60)

Петя Зубов деген бир бала бар эле. Ал он төртүнчү мектепте үчүнчү кластта окучу. Бир аз жалкоо болгондуктан орус тилинин жазуусунан, арифметикадан, ал гана эмес музыка сабагынан да дайыма башка балдардан артта калчу. — Жетишем! – деп койду ал биринчи чейректин аягында. – Экинчи чейрек болсун, мен баарынан ашып өтөм. Экинчи чейректин аягында ал үчүнчү чейректе жетишем деп койду. Ошентип ал сабактарынан улам артта кала берди, бирок бул тууралуу эч кабатырланып койбоду. «Жетишем!» деп коюп жүрө берди. Ошентип бир күнү […]

Иван Тургенев: Кара жумушчу жана ак кол (конкурска №59)

Кара жумушчу: Эмнеге эле бизге жармашып калдың? Деги сага эмне керек? Сен биздикилерден эмессиң…  Жогол мындан! Ак кол: Мен силерге өз кишимин, туугандар! Кара жумушчу: Кантип эле ошондой болсун! Өз киши имиш! Ойлоп тапканын! Жок дегенде мына менин колдорумду карап койчу. Кандай капкара, кир экенин көрдүңбү? Колдорум кык жыттанат, кайыңдын чайыры жыттанат – а сенин колдоруң аппак. Эмне жыттанарын ким билет? Ак кол: (колун сунуп) Жыттап көр. Кара  жумушчу:  (жыттап көрүп) Эмне  деген балээ? Темир эле жыттангансыйт. Ак  кол: Темир […]

Өмер Сейфеттин: Ат тарак (конкурска №58)

АҢГЕМЕ Ат сарайдын короосунда ойноп жатканда, төмөн жакта күмүш мажүрүм талдардын далдоосундагы суунун шарылдаганын угар элек. Үйүбүз ички кашаанын бийик каштан дарактарынын артында жашынып калган сымал эле. Апам Стамбулга кеткендиктен, бир жаш кичүү бөбөгүм Хасан менен такай атчыбыз Дадарухтун жанында болор элек. Атамдын аттарын баккан Дадарух улгайып калган адам болчу. Эң жакшы көргөн нерсебиз аттар болгондуктан, таң эрте ат сарайды көздөй чуркар элек. Дадарух менен бирге аттарды сууга алып баруу, үстүлөрүнө жайдак минүү биз үчүн ыракат эле. Хасан корккондуктан, жалгыз […]

Оскар Уайльд: Булбул менен роза (конкурска №57)

ЖОМОК – Эгер мен ага кызыл розаны апкелсем, ал мени менен бийлегенге макул болмок, — деп ыйлады жаш студент. – Бирок менин бакчамда кызыл роза дегеле жок да… Талдагы уяда бир булбул отурган, ал аны угуп калып, жалбырактардын арасынан тиктеп аң-таң болду. – Менин бакчамда бир да кызыл роза жок! – деп боздоду жигит, ошондо анын татынакай көздөрү мончоктоп жашка толду. – Бах, чиркин! Бакыт деген эмнеден гана куралбайт! Мен акылмандар жазганды бүт окуп чыктым, атүгүл, философиянын сырларын да изилдедим, […]

Манфред Кибер: Наркы жээк (конкурска №56)

АҢГЕМЕ Бир заманда алыскы өлкөлөргө каттап, ал тараптан жалаң гана өтө сейрек кездешүүчү өзгөчө, укмуштуу буюмдарды  чогултуп жыйнаган бир коллекционер жашаптыр. Ал адам ошону менен бирге эле күнүмдүк жашоо-тиричиликте колдонулуучу буюмдарды да жыйнап жүргөн, бирок сатылып алынган буюм ошондон кийин өзгөчө маанини алып, өз баянына, тарыхына ээ болуп калчу. Ар бир буюмдун таржымал-баянын түшүнүү оңой өнөрлөрдөн эмес экендигине карабастан, коллекционер ал баяндарды окуганды билчү. Ошентип, ал күнү менен, түнү менен өзгөчө буюмдардын баянын окуп отуруучу, анткени ал билгенден, адамдардын тагдыры […]

Бактыгүл Сексенбекова: Адашкан карек (конкурска №5)

АҢГЕМЕ Жүрөгүм бир башкача болуп, каршы-терши салгылашкан сезимдер менен бара жаттым. Жолдошум экөөбүз Чүйдүн Петровка айылына биринчи жолу бараткандагы сезимдер. Ооба, мен көрө элек, бирок телефондон көп сүйлөшкөн адамга. Баса, эң алгач сүйлөшкөн күн эсимде… Тамак даяр болгондо жолдошумду тамак ичкенге чакыруу үчүн бөлмөгө кирсем, бирөө менен телефондо сүйлөшүп жатыптыр. Мени көрө коюп: — Мына, жеңең келип калды. Сүйлөшүп кой Баку, — дегенинен ала койдум. Жагымдуу, көтөрүңкү маанайдагы жаш жигит жакын адамындай сүйлөп жатты. Мен аны тааныбагандыгымды билдирбөөмдү ымдады жолдошум. […]

Иван Тургенев: Каргыш (конкурска №55)

АҢГЕМЕ Мен Байрондун “Манфредин” окуп олтурган элем… Манфреддин колунан өлүм тапкан аялдын арбагы ага керемет сырдуу каргыш айтып жаткан жерге келгенимде мен дирилдей түштүм. “Күн күлкү, түн уйку көрбөй кал, менин арбагым күнү-түнү жаныңа жай бербей сенин түбөлүк тозогуңа айлансын”… Эсиңиздеби? Ошондо дагы бир башка окуя эсиме түштү. Бир жолу Россияда, ата-бала дыйкандардын ортосундагы өтө чоң катуу чатакка күбө болгон учурум болгон эле. Акырында баласы атасын катуу кордогонго чейин жетет. — Аны каргап сал, Васильич, каргыш айт ага! – деп […]

Шевкет Булут: Ясин тулуму[1] (конкурска №54)

АҢГЕМЕ Балпактаган чоң-чоң  карлар он күндөн бери жаап жатат. Айылдын өңгүл-дөңгүл жолдору аппак кардын алдында түптүз болуп калгандай… Муздак шамал  чийки кирпичтен салынган үйлөрдүн чатырынын учундагы карларды сапырып учуруп, айыл четинен иттердин улуган үндөрү угулат.  Айылдын учу-кыйыры эми гана түндүн көзгө сайса көрүнгүс караңгылыгына чөккөндөй. Жолдордо эч ким жок…  Баары эле күүгүм талаш үй-үйлөрүнө киришкен. Бул айыл токойдун ичинде…  Абдан ирээтсиз жайгашып, бир топ кенен жерге курулган… Айылдын түндүк тарабында жапжалгаз бир үй оорун алган. Үйдүн нейлон тартылган кичинекей терезесинен […]