Амброз Бирс: Үкү-Сай көпүрөсүндө болгон окуя (№49)

АҢГЕМЕ 1 Алабаманын[1] түндүк бөлүгүндө жайгашкан темир жолдун көпүрөсүндө бир киши алты-жети арыш ылдыйда шар аккан сууну карап турду. Колдору аркага, билегинен байланган эле. Моюнуна куушурула аркан салынган. Аркандын бир учу тиги кишинин баш жагындагы туурасынан турган устунга бекитилип, калганы бутуна чейин салаңдап турду. Шпалдарга бир канча тактай коюлуп, анын өзүнө да, желдеттерине да – тынч убакта шерифтин[2] жардамчысы кызматын аркалагандай түрү бар – сержанттын кол астындагы федералдык армиянын[3] эки аскерине секи катары коюлган. Арыраак жакта, ошол эле убактылуу коюлган […]

Өмер Сейфеттин: Сүйүү толкуну (конкурска №48)

АҢГЕМЕ Кеменин ичи кишилерге толуп, акыркы ышкырык жаңырды. Кеменин эки тарабындагы якорлор (токтотуучу жөлөөчтөр) көнүп калган кууш короосунан ойгонгон олбурлуу деңиз айгырларындай катуу үн салып ордунан козголду. Кеме жеңил гана термелди. Аба ырайы да жанга жагымдуу болуп турган эле. Кадыкөйгө бара жатканбыз. Аягы кадимки сирень гүлүнө түспөлдөш тумандарга чулганган Мармаранын чамгарактуу, ичке мунаралуу кең мейкиндигинде аппак булуттар ажырап бөлүнгөн көбүктөй акырындан жайылып, анын терең чуңкурларындагы, бийик дөңдөрүндөгү көгүш сыя көк өңдөрдү уламдан улам азайтып каптап бара жатты. Июнь айынын аптаптуу […]

Мухаммад Кожомбердиев: Өзүмдү жүргөн кез табалбай №3

ЖАНДАНУУ Өчкөн күн кайрадан жаналбай, Өзүмдү жүргөн кез табалбай. Уурдатып баардыгын бир паста, Учурдум ырыскым шамалдай. Сезимим чытырман гүл өнбөй, Санаалар уламдан түгөнбөй… Ызамды ысытпай басканга Ыр менен бир гана күүлөнмөй… Кайратым күчөгөн чагында, калдымбы турмуштун чаңында… Бир бутум чырмалса азапта, Бир бутум бакыттын жанында… Карабай артымды, астымды, Кубалап жүрөмүн закымды. Кыялбай чындыктын өмүрүн Кас кылып алганмын жакынды… Жылыбай көңүлүм үшүгөн, Жан барбы жашоону түшүнгөн. Тааныбай өзүмдү кетсем да, Тайбадым, а бирок күчүмөн… Замандын талабын карасам, Заматта каптады кара чаң… […]

Антон Чехов: Тергөөчү (конкурска № 47)

АҢГЕМЕ Ажайып бир жаздын түшкү чээнинде өлүктү талдоо үчүн округдун доктуру менен соттук төргөөчү жолдо баратышты. Отуз беш жашка барып калган тергөөчү аттарды саамайы менен сыдыра карап олтуруп, сөз салып калды: — Табиятта билинбеген нечен сырлар жатат, бирок кадимки турмушта да акылга сыйгыс окуяларга байма-бай кабылат экенбиз. Дегеним, бир гана көз ачык же спириттер гана түшүндүрүүгө чамасы жетчүүдөй бир канча табышмактуу, кызык өлүмдөргө күбө болдум. Мындайга жөнөкөй адамдар акыл калчап, түшүнүк бере албас. Мисал кылып бир интеллигенттүү аялды сөз кылайын. […]

Сердар Йылдырым: Көгүчкөн эне (конкурска №46)

АҢГЕМЕ Жайдын ажайып бир күнү… Батур рогаткасын көтөрүп алып, үйүнүн жанындагы бакчага куш аңчылыгына чыгат.  Көздөрүн үкүнүкүндөй кылып алып, тегерегин баш оту менен көз сала баштайт. Бираз болбой эле аркасынан үн чыгат: — Атпа куштарды. Аркасына бурулуп караса, ал адам бейтааныш  эмей, бир көчөлүк досу Сарпер экен: — Бул алсыз жандуулардан эмне каалайсың, деги билбейм? Алардын сага кандай зыянчылыгы бар? Кой бер, кетишсин,  канаттарын кагып учушсун, — деп калды ал. Батур: — Сарпер кайра эле сенсиңби? Неченчи ирет? Ишиме кийлигишпе […]

Бекир Жошкун: Тар бут кийим (конкурска №45)

АҢГЕМЕ Ошол майрам күнүнө мага бут кийим алып бермей болушту. Шаарда даяр бут кийим саткан дүкөн жок эле. Бут кийим  тиккен жалгыз дүкөндүн тигүүчүсү жылаңаяк бутумду бир картон кагазынын үстүнө коюп, бекем басып турушумду айтты да оозуна тиштеген калемин колуна алып бутумду тегерете чийди. Бутум чийилген картон кагаз – менин бут кийимимдин өлчөмү эле. Күн сайын жаңы бут кийимимди кыялданам. Атамдын айтуусуна караганда бут кийимим кара анан боосу менен болот. Эшик такылдаса эле жүгүрөм. Бут кийимим майрамдан бир күн мурда […]

Али Сабахаттин: Чайнек (конкурска №44)

АҢГЕМЕ Оорукананын жер төлө жагында кичинекей, терезеси темир торчолуу бөлмөдө бешөөбүз жатабыз. Түрмөнүн жеке  доктору жана  медайымы  болбогондуктан оорулуулар оор абалга келгенче бөлмөлөрүндө болушат,  авто-унаага жол кире акчасын табышса, муниципалитеттин  докторун  алып келишет. Агарган чачтарын кылдаттык менен ортосунан экиге  бөлгөн  карыган  арык  адам жүзүндөгү жийиркенген түрү менен колдорун аарчыбастан оорулууларды карай баштайт, жетишерлик жоопкерчиликтен качып түрмөдөгү ооруларды карагысы жок, убактысын  мамлекеттик ооруканага арнайт. Бирок, ал  ооруканага  түрмөдөгү  камалган- жоопкерлер  бештен ашык адамды алышпайт. Кесиптик адис тарабынан эч качан жазылбашы керек […]

Али Сабахаттин: Асфальттуу жол (конкурска №43)

АҢГЕМЕ (Айылдык мугалимдин күндөлүгүнөн…) Станциядан шаардын борборуна бара турган жүк ташуучу авто-унаа  эки саат жол жүргөндөн кийин мен бара турган   айылдын айрылыш жолуна  келип токтоду. Мен авто-унаадан түштүм. Эки кадам аттоого алым жок эле. Сумкамды жерге коюп, чар тарабын чөп каптаган ташка көчүк бастым. Мээмдеги ызы-чууну угууга аракет жасадым. Ичи чаңга толуп, адамдын тери  жыттанган жүк ташуучу авто-унаа дүйнөдөгү эң чалдыбар  жолдо жүргүнчүлөрүн — бизди  бири-бирибизге жөөлөштүрүп  чала жан кылды. Унаанын бат-баттан токтогону,  чуңкурга тоголонуп кетчүдөй болгон абалы, менин кайда […]

Кадырбек Аблабеков: Түш (конкурска №6)

(Үр кызы) Булут каптап ар тараптан, жаткан учур жаан да жаап, Эрте жаздын алгачкы айы, жаткан жерим муздак, сыз. Эки көзүм көктү тиктейт, эмне болуп кетээр деп Мен жаан менен ыйлап кирдим эки карек тушаксыз. Асман бетин чарк-чурк этип бир убакта чагылган Жарып өттү, асман кетти экиге да бөлүнүп. Үр кыздары сырдашууда олтурганын байкадым, Ал асмандын тилигинен аркы дүйнө көрүнүп… Ошол секунд, ошол ирмем, ошол кыздар ичинен Ошол асман тилигинен бир Үр кызы кулады. Ар жактагы көп адамдар кармаганга жетишпей, […]

Лев Толстой: Чоң ата менен небере (конкурска №42)

АҢГЕМЕ Абышка аябай карыды. Кулагы укпай, көзү көрбөй, буту басууга жарабады. Тиши да калган жок. Жеген оокаты сиңбей, оозунан ылдый куюлат. Уулу менен келини тамактанганы аны столго бирге олтургузбай, мештин артына жайгаштырып, тамак бергенге өтүштү. Бир курдай оокатты кесеге куюп беришти. Абышка  ары жылдыргысы келип, аякты колунан түшүрүп сындырып алды. Келини карыяны  урушуп, “үйдү булгады, кесени  сындырды” деп сүйлөндү да, мындан ары ага түшкү оокатты жыгач табакка куюп берерин кыйытты. Абышка үшкүрүнгөнү менен эчтеке дей албады. Күйөөсү менен аялы үйүндө […]

Лев Толстой: Козу карын жана эже-сиңди (конкурска №41)

АҢГЕМЕ Эки кыз козу карын көтөрүнүп, үйлөрүнө баратты. Алар темир жол аркылуу өтүшү керек болчу. Эже-сиңди от арабаны алыс жакта деп ойлошуп, шагылды тебелеп, темир жолдун үстү менен жол улашты. Капыстан машина гүүлдөдү. Кыздардын улуусу артка качып, кичүүсү жол аркылуу  чуркап өттү. Эжеси: — Арт жакка баспа! — деп тынчсызданып, сиңдисине үн катты. Бирок, катуу келаткан от араба өтө жакындап калган болучу.  Кичинекей кыз анын ышкырыгына көңүл бурган да жок: ал “артка качууга буйрук берип жатышат окшойт”- деп ойлоду. Темир […]

Лев Толстой: Падыша жана көйнөк (конкурска №40)

Жомоктор Ооруга чалдыккан  падыша мындай жар салат: — Мени айыктырган кишиге жарым падышалыгымды беремин. Акылмандар чогула калышып, падышаны кеселден айыктыруунун жол-жобосун издешет. Бирок, анын ыкмасын эч ким билбейт. Падышаны  сыркоодон арылтуучу кеңешти  бир гана акылман  табат. — Эгер бактылуу адамды издеп таап, анын көйнөгүн падышага кийгизсек, ажобуз оорудан азат болот, — дейт ал. Падыша бактылуу кишини издөө үчүн  өз амирине  караган туш тарапка  элчилерин жөнөтөт. Бирок, элчилер бакты-таалайлуу пендени узак убакыт  бою издешкени менен андан майнап чыкпай, мээнети талаага кетти. […]

Михаил Жванецкий: Жан дүйнөң менен денеңди бирдей алып жүрүшкө аракет кыл

Тарыхка кириш кыйын, бирок булганып алыш оңой. ♦ ♦ ♦ Жашоо жакшы өтүп жатат, бирок жаныңдан. ♦ ♦ ♦ Абийирдин тазасы — жаман эс-тутумдун белгиси. ♦ ♦ ♦ Эгерде акмак менен талашып жатсаң — ал деле ошону кылып жатса керек. ♦ ♦ ♦ Бизди жолубуздан эч ким чыгара албайт, биз кайда болсо да бара беребиз. ♦ ♦ ♦ Көп кырдуу адам – бул шек жарата турган мактоо. Балким, ал сени адепсиз, орой, макоо, акмак, өзүмчүл деп жаткандыр. ♦ ♦ ♦ […]

Юруслан Азимжанов: Сынып канча, канча жолу куралам (конкурска №5)

ТООЛОРУМ Оо тоолорум турасыңар көк тиреп, карааныңар көөдөнүмдү көптүрөт. Кырыңардан бүт ааламга көз салам, чокуңардан асман бетин өпкүлөп. Тоо этекте бейпил жашоо кечирем, тоого чыксам көккө колум жетти дейм. Тоодой намыс, тоодой максат артынып, тоодой бийик болсом экен деп тилейм. Тоолор биздин урабаган тактыбыз, кудай бизге сакчы кылып кургандай. Алаканын жайып алып коктулар, Жараткандан бата тилеп тургандай. Тоолорум эх өзүңөрдө көгөрөм, көркүңөрдөн чоң бакытка бөлөнөм. Тагдырымдан аласалып жыгылсам, бооруңарга, жонуңарга жөлөнөм. Жүрөгүмдө нечен ойлор теминет, тоо боорунда далай тагдыр кезигет. […]