Акматбек Султан: Өксүксүз өмүр сүргөн акын барбы? (конкурска)

ЖАЗДЫГЫМА Айылдан ала келген камыш жаздык, Арман кууп ата журттан алысташтык. Санаага толгон башка жөлөк болдуң, Сен менен өттү далай нагыз жаштык. Камыш жаздык, Калкына кызмат кылсын нагыз жаштык. Өзүңө терим сиңди, жашым тамды, Өмүрдү өксүтүүгө акым барбы!? Өз элге жарыгымды чачкым келет, Өчүрбөй алоолонтуп асыл жанды. Жашым тамды, Өксүксүз өмүр сүргөн акын барбы?.. Атамдын жат боломбу чарбагына, Апамдын ит тийбесин каймагына. Чиркешкен кербен азап түнөп калды, чыдай көр эми баштын салмагына. Айлымдан ала келген энчим жаздык, Ардактап мурас кылам […]

Татьяна Набатникова: Сүйлө, Мария! (Конкурска №25)

АҢГЕМЕ Кээ бир түндөрү уйкум качып, жалгы-ы-з, ойлонуп жата берчү болдум. Э-хе-хе-хей! – ичимден кыйкырам. Анын дабышы сырдуу түндө улам барган сайын катуулап, жаӊырып, анан акырындык менен басаӊдап, караӊгы түнгө сиӊип кеткендей жок болот. Бир кезде тээ качанкы мөлтүрөгөн жаштыгымдагы бир кызык окуя эсиме түштү. Анда бүтүрүү кечеси болуп жаткан эле. Ал жактан бир да жанга байкатпай, акырын чыгып кеттик. Ал мотоциклин айдап чыкты, а мен аппак көйнөгүм менен анын коляскасына отуруп алып, айылдан, адамдардан, жанган оттордон, жада калса чыккан […]

Нурзат Абдыжапарова: Курчуп, мокоп кылычтай сууруласың (конкурска)

Өмүр жолоочусу Көчө бойлоп келе жатып баягы Кезиктирдим бир жолоочу адамды. Көздөрүнөн көрүп турдум мууң-кайгы, Кайгы-капа көп чеккен го сыягы. Жол өзөндөп келе жатып жанагы Жолуктурдум бир жолоочу адамды. Оор үшкүрүп, терең ойго баткан соң Аста басып кайра жолун улады. Тыкыр басып келе жатып талааны, Тээ алыстан көрүп калдым караанды. Теңдеш келип секин баскан кадамдар Төмөнкүдөй айтып калды баянды: Тирүүлүктүн түмөн тартып түйшүгүн, Тагдырыма топук кылган кишимин. Сансыз күнгө арнап күчүм, баралым, Үзүрүнү көрсөм деймин ишимин. Мен бир пенде адал […]

Виктор Астафьев: Алыскы түндүктүн зоокаларында (конкурска №24)

АҢГЕМЕ Ал сааттар бою жөө туман каптаган зор таш чокуда  кыймылдабай турду. Зор, жылаңач, карарган таш чоку илгерки замандагы замоктун талкаланган калдыгына окшош. Чокунун айланасында бир чакырым, кай жерде эки чакырымдай жерде, чоңдугу эки кабат үйдөй таш дөбөлөр жатат.  Этегинде алардан жарылып бөлүнгөн майдарак бөлүкчөлөрү томпоюп, ушул саздуу, калың чөп өскөн аянттарда кышкы карга чейин жайылып, оттоп жүргөн бугулардын үйүрүн элестетет. Бул Улуу тоо кыркасында таш дөбөлөр, кумдуу чаптар, аскалар, учун тегиздеп, шамал кыркып салгандай чокулар көп, алар жаратылыш берген […]

Махабат Акылбекова: Эрте соолуган гүл (конкурска)

АҢГЕМЕ Таң. Саат 6:30. Жадыраган жаз мезгилинин келип калган учуру. Кар толук кете элек болсо да, анын астынан жаңы өсүп келе жаткан жашыл чөптөр бул көлөкө жерлерде жашынып, эриген тондун ылайы менен аралаш ала-була карлардын көзгө жагымсыз айыбын жашырып, жерге башкача бир кооздук берип турат. Көңүл көкөлөткөн көктөмдүн алгачкы күндөрүндөгү бул көрүнүшкө кошул-ташыл куштардын назик, чуру-чуу болсо да кулакка жагымдуу сайрагандары бул күндөрдүн көркүн дагы да арттырууда. Жаздын келгенин кабарлаган бул жагымдуу үндөр таттуу уйкуда жаткан Мырзайымды ойготуп жиберди. Ал […]

Григорий Горин: Кирпичечен (конкурска № 23)

АҢГЕМЕ Атасы — кырк жашта, Славик – он жашта, кирпиге — андан да аз эле. Славик кирпини шапкесине салып келип, диванда гезит окуп жаткан атасына сүйүнө кыйкырып жиберди: — Ата, карачы! Атасы гезитти ары коюп, кирпини карады. Кирпи кичинекей, мурду кайкыйганы менен сүйкүмдүү экен. Анын үстүнө атасы баланын жаныбарларга жакын болгонун жактырчу. Өзү да жаныбарларга кайдыгер эмес эле. — Сонун кирпи тура! – деди атасы – Жакшы, балам. Кайдан таап алдың? — Короодон бир бала берди. – деди Славик. — […]

Михаил Булгаков: Күрөөгө коюлган сүйүү (конкурска №21)

АҢГЕМЕ I. Ай астындагы караандар Станциядагы дабыштар басылды. Атүгүл жаны тынбаган паравоз какшанбай, орто жолдо уктап калгандай. Асмандагы айдын кубанычы койнуна батпай сүйүнүп, токойдун үстүнөн көрүндү эле, айлана-чөйрө жомоктогудай жашыл-ала түскө боёло түшкөнсүдү. Акациялардын жыпар жыты аңкып, баш айлантты, кайдандыр булбул сайраганы угулду… Жана башка ушул сыяктуу. Бадалдардын оймо-чийме көлөкөсүндө эки караан бири-бирине жабышып, айдын жарыгында анда-санда бир караандын топчусу “жарк-журк” эте түшөт. — Калп айтпачы, кашайгыр, — деп шыбырады аялзаттын үнү. –  мени менен ойнойсуң да, таштап, басып алып […]

Виктор Астафьев: Индия (конкурска №20)

АҢГЕМЕ Күндөрдүн биринде Саша Краюшкина төрөлгөн жана жашаган шаар – Канавинскиде өрт болду.  Шаардагы эң чоң “Универмаг” деген аталышы жаңыдан элге сиңе баштаган дүкөн өрттөнүп кетти. Өрт болгон жерге милиционерлер төрт күн катары менен шаардык тергөөчү жана облустан чакырылган адам, канаевдиктер айткандай, — өзгөчө маанилүү иштер боюнча прокурордон бөлөк эч кимди киргизбей жатты. Төрт күндөн кийин түнкүсүн жамгыр жаап, мончо жыттанган, кара күйүк чычала устундарды жылаңачтап, өрттөн калган акыр-чикир, көөнү жууп кетти. Мурдагы канавинскилик универмаг турган жер күйүк, чирик жыттанып, […]

Валентина Осеева: «Эмне үчүн?» (конкурска №19)

АҢГЕМЕ Ашканада экөөбүз эле болчубуз — мен жана Бум. Мен үстөлдүн астында салаңдаган  буттарымды ары-бери ала качып, а Бум менин жылаңаяк сороңдогон согончогуму кубалап, акырын тиштегилеп ойноп кирди. Ал жетип тиштеген сайын кытыгым келип, каткырып аттым. Үстөлдүн үстү жагында атамдын жакында эле апам экөөбүз чоңойттуруп келген чоң сүрөтү илинип турган. Атам ал сүрөтүндө көңүлү ачык, жадырап-жайнап сонун түшүптүр. Бирок Бум экөөбүз ойноп, мен олтургучка олтуруп алып, үстөлдүн четин кармап ары-бери чайпала баштаганымда атам эмнегедир мага карап башын чайкагандай сезилди… — […]

Айдана Эрмекбаева: Ата (конкурска)

АҢГЕМЕ Жаздын акыркы айы. Жаан шатырап өтсө да күн ысык болуп булуттар тез тарады. Жаандан кийинки чөптүн жыты бир керемет! Кайра-кайра искеп алгыӊ келет. Аба ырайы жылуу болгондуктан ашканадагы ачык айнектен жел уруп турду. Урматтын үйүндө бүгүн күндөгүдөй бака-шака болуп үй-бүлөсү менен кечки тамак үстүндө отурушту. Ал маӊдайында турган чакан үй-бүлөсү менен бактылуу өмүр сүрүп жатканына ыраазы. Жаш болсо да Урматтын башынан эмнелер гана өтпөдү. Өлүмгө тарткан ооруга жолукту, атасы таштап кетти, энеси эрте көз жумду. Азыр болсо жанында он […]

Божена Немцова: Гонзиктин латын тилин үйрөнгөнү (конкурска №18)

АҢГЕМЕ “Ата, — деди бир күнү Гонзик атасына, — мындан ары карапайым адам болгум келбейт, мырза болгум келет”. “Эй, өгүз! Мени да кимдир-бирөө мартабасы улук мырза кылып койсун деп айтмакмын. Гонзик, мырза латын тилин билиши керек экенин сен билесиңби?” “Латын тили эмне болуп калыптыр? Дүйнө кезип, эл аралап, латын тилин бачым эле үйрөнүп алам.” “Эгер тил үйрөнүү ошончо эле жеңил деп ойлосоң, жөнө, үйрөнүп көрчү.” Гонза чөнтөктөрүнө челпектен толтуруп алып, латынча үйрөнүү үчүн дүйнө кезип жөнөдү. Ал дүйнө ушунчалык кенен […]

Владимир Крупин: Капты ташта! (конкурска №17)

АҢГЕМЕ Кыз кезимде аябай күчтүү элем, балдар менен кошо жүк түшүрчүмүн. Атам мени аячу, бирок анын аянычын үйдө тамак деп сукулдап отурган он ооз басып кетчү. Бир жолу биржада картөшкө жүктөгөнүбүз такыр эсимден кетпейт. Түшкө маал жүктөп баштаганбыз, кечинде буттарым тартпай калды. Жигиттер мага кичирээк каптарды бергенге аракет кылышса да, баары бир суй жыгылганча чарчадым. Кечке жаан жаап, чоло жерим калбай суу болдум, титиреп үшүп, ушундай турмушту ичимден каргап-шиледим. Кечке жуук жамгыр басылды. Салмактуу капты көтөрүп баратсам атам (ал дагы […]

Уильям Жейкобс: Үй-бүлѳгѳ кам кѳрүү (конкурска №16)

АҢГЕМЕ Соода токтоп калганынан пайдаланып, бир фунттук шекерди пакеттерге таразага тартып жаткан Жерншо мырза колдорун ушалап, жаңы эле дүкѳнгѳ кирген бою узун, күнгѳ күйгѳн мырзанын буйрутмасын күтүп калды. Бырыштарга баткан кѳк кѳздѳрүнѳн улам кырк жаштардагы жакшы сакталган киши экен деп ойлоду. — Харри сенсиңби! –Жерншо кыйкырып жиберди. – Харри Баррет! — Ооба, менмин! – деди тигиниси кучагын жайып. Толкунданган Жерншо кол алышып, дүкѳндүн аркасындагы чакан конок бѳлмѳгѳ жолдоду. — Он беш жыл, – Баррет отургучка отуруп атып айтты, – баары […]

Айсулуу Мусабекова: Айырмасын билбей адал-арамдын (конкурска)

ЭНЕ ТИЛДИН АРМАНЫ! Мен көргөндү сен көрбөдүң кыргызым. мына бүгүн жанып турат жылдызың. Ата-бабаң сүйлөп келсе аздектеп, бүгүн мени унутууда уул-кызың. Кээде туруп мен өзүмө капамын, Өз жеримде аздектелбей жатамын. Кыйын кезге, улуту жок калтырбай, кыргызымды сактап келе жатамын. Кытай, чет тил жана түрк, орусун мекениме кенен жайды конушун. Капаланам бирок мейли деп коём, башка тилде чыгып жатса добушуң. Көргүм келди кыдырып мен дүйнөнү, кызыгышып миңдин бири сүйлөдү. Алсыз болдум таканчыктап тура албай, Ар кимиси өз тилине ийледи. Өсүп-өнүп жайгым […]