Еврей макалы: Аялдар аз сүйлөсө, эркектер көбүрөк иш бүтүрмөк

Кайсы эл болбосун, баарынын дүйнө таанымы алардын макал-лакаптарында, учкул сөздөрүндө катылган. Дүйнө элдеринин түркүн маданияты, ар кыл менталитети жана азил-шакабалары менен таанышканда, биз да алардын дүйнөгө, жашоого, жарыкчылыкка болгон мамилесин дагы да тереңирээк түшүнөбүз. Еврей элинин бүтүндөй акылмандыгы да алардын учкул сөздөрү менен бир сүйлөмүнө бүтүндөй жашоо камтылган макалдарында. Акчасын жоготуп, уурдатып ийишсе, акылман еврейлер мындай дешет: “Жаратканга миң шүгүр, болор кырсыкты акча менен алып кетти!” *     *      * Эгерде маселени акча менен чечүүгө мүмкүн болсо, анда бул маселе эмес, […]

Харуки Мураками: Уйкум келет…

АҢГЕМЕ Cорпо ичип жатып эле уктап кеттим. Кашык колумдан жылмышып, тарелканын кырына тийди. Күтүлбөгөн добуштан улам бир нече адам мен тарапка карап, жанымда отурган кызым жөтөлүмүш болуп калды. Айла жок, столдо уктап кеткенимди  сезбесин деп, деги эле укмуш бирдеме көрүп жаткандай оң колумдун алаканын ары-бери оодара тиктейм. Он беш секундадан кийин алаканымды жайына коюп, улутунуп,  жүгөрү сорпого кайрадан кириштим. Башыма эч нерсе кирбей, көзүм тумандап, көк желкем сыздайт.  Эки размер кичине бейсболка-кепканы алдын арты кылып, башыма кептеп алгансып кийдим. Тарелканын […]

Александр Куприн: Ажаат ачкан догдур

АҢГЕМЕ Бул аңгеме ойдон чыгарылган жок. Бул окуялар мындан отуз жыл илгери Киев шаарында чындыгында эле болуп өткөн, мен сөз кыла турган үй-бүлөнүн эсинде ал окуянын ар бир көз ирмеми ыйык нерседей сакталып, ушул убакытка чейин унутулбай айтылып келет. Мен болгону, ал оозеки аңгемени кагаз бетине түшүрүп, кейипкерлердин атын өзгөртүп койдум. – Гриш, а Гриш! Карасаң, торопойду… Күлүп жатат… ал күлүп жатат. Оозун карасаң, оозунда чөп жүрөт!.. Мына сага! Тамак-аш саткан дүкөндүн чоң айнек витринасынын алдында, катуу сууктан үшүп, айласыздан […]

Аркадий Аверченко: Индустриянын рыцары

АҢГЕМЕ Экөөбүздүн биринчи таанышуубуз, ал экинчи кабаттагы ижаралардын терезелеринин биринен, ошол учурда мен жашап жаткан биринчи кабаттагы бөлмөмдүн терезесинин жанынан учуп өтүп — таш жолго кулап түшкөн кезден башталды. Терезеден башымды чыгарып, ооруп калган жамбашын ушалап жаткан бейтааныш адамдан сылык сурадым: – Эч жериңиз ооруган жокпу? Балким жардамым тийип жүрбөсүн? – Кантип жардам керек болбосун? – деди ал мени жылмая карап, экинчи кабаттын терезеси жакка сөөмөйүн кесеп, башы менен ал тарапты көргөзүп койду. – Алибетте, жардам керек. – Андай болсо […]

Эзоп: Катының башка эрге көз артпасын үчүн анын көзүн дайыма өзүң кызартып тур

Варлам ШАЛАМОВ (1907-1982), орус жазуучусу Баардык революцияны дилетанттар жасайт. ♦ ♦ ♦ Евгений ШВАРЦ (1896-1958), орус драматургу Ажыдаардан кутулуштун жалгыз жолу – ажыдаар өзүң тарапта да болуш керек. ♦ ♦ ♦ Арнольд ШЁНБЕРГ (1874-1951), австриялык композитор Чыныгы искусство көпчүлүккө арналбайт, көпчүлүк үчүн жаралган искусство искусство эмес. ♦ ♦ ♦ Иоганн Фридрих ШИЛЛЕР (1759-1805), немис акыны жана драматург Жүрөгүндө жарык жанган адамдын жүзүндө да жарык бар. *   *   * Намыстын куну – өмүрдөн кымбат. *   *   * Эң күчтүү жеңиш – […]

Харуки Мураками: Отуз эки жаштагы Day tripper[1]

АҢГЕМЕ Мен — отуз экидемин, кыз болсо — он сегизде. Ой токтотуп айырмасын эстей калсаң, көзүң караңгылай түшөт. Мен – болгону отуз экидемин, кыз болсо — эчак эле он сегизге чыккан…  Мына, эми башка кеп. Биз экөөбүз доспуз деп айтсак жарашат. Ашык-кеми жок. Мен үйлөнгөнмүн, аялым бар, анын болсо — алты жигити бар. Жигиттери  менен ал жөн күндөрү жолугушуп турат, мени менен айына бир жолу – жекшемби күнү. Калган жекшемби күндөрү үйүндө телевизор тиктеп олтурат. Ал телевизор тиктеп отурганда – […]

Дилазык: Акылман карыя

ИКАЯ Жаш балдар бир карыя жашаган үйдүн терезеси тушунда күнүгө кечинде ойношор эле. Оюндары ызы-чуу, кыйкырык коштоп, карыянын тынчын алчу. Акыры тажатышты. Күндөрдүн биринде карыя балдарды өзүнө чакырып алып: – Чүрпөлөрүм, кулак салгыла! Мага балдардын бактылуу жүзү, шаңдуу күлкүлөрү абдан жагат. Ошондуктан, эртең да ушул жерге келип ойноп берсеңер, ар бириңерге элүү сомдон берем, — деди. Эртеси балдар келип шаңдуу, күрү-күү түшүп, кулак кужурун алып аябай ойношту. Карыя айткан акчасын берип жатып, эртең да төлөп берерин эскертти. Кийинки күнү балдар […]

Владимир Солоухин: Тоголок токочтун кайгысы

АҢГЕМЕ Биз түнкүсүн тумбочкаларды жакчубуз. Жатаканабыздын чатырында андай эски тумбочкалар толтура болчу. Алар деле өтө эскирип керектен чыгып калган эмес, биздин керебетибиздин жанында турган тумбочкалардан айырмасы жок,— оор, көгүш сыр менен сырдалган, ичи жука фанер менен текчелерге бөлүнүп, пайдаланууга али жарактуу эле. Алар жөн гана азырынча ашык болуп, колдонулбай жатчу. Жатаканабыздын суугунан таң аткыча жылый албай калтырап үшүп чыкчубуз. Бир жолу Толька Рябов шыптын алдындагы эптеп сары жарык чыгарымыш болгон кырк шамдын күчү бар лампочканы өчүрбөй уктаптыр. Эртең менен биз […]

Лев Толстой: Балалыктын батылдыгы (конкурска №22)

АҢГЕМЕ — Өлтүргүлө!.. Атып таштагыла! Ушул жерден эле бул акмакты жайлагыла!… Өлтүргүлө дейм!.. Бул канкорду мууздап салгыла!.. Өлтүргүлө!.. Өлтүргүлө!.. – жарлаган элдин арасынан эркек-катындардын үндөрү тынбай жарылдап жатты. Калың эл байланган кишини көчө менен алып келатышкан эле. Ал бойлуу киши денесин түз кармап, бекем кадам шилтеп, башын бийик көтөрүп баратты. Келишимдүү жүзүндө тегеректеген элди жек көрүп турганы даана көрүнүп турду. Ал эл менен бийликтин кагылышында бийлик тарапта эле. Аны колго түшүрүп, өлтүргөнү аянтка алып баратышкан. “Эмне кылыш керек, ыя? Ар […]

Дилазык: Дүйнө таануу

ИКАЯ Бир окумуштуу адам дүйнө жүзүндөгү болуп жаткан көйгөйлүү маселелерди чечүү менен алектенип, керээлдин кечке иш бөлмөсүндө заманбап, цивилизациялык жоопторду табуу менен баш катырып, убакыт өткөрөт. Күндөрдүн биринде жети жаштагы баласы атасынын кичине ойноп коюусун өтүнүп, иш бөлмөсүнө кирди. Глобалдуу маселелер менен баш катырып отурганда баласынан эптеп кутулуштун амалын кылып, ары жакта турган журналдан дүйнө жүзүнүн картасы түшүрүлгөн бир бетин айырып, бөлүкчөгө бөлүп-бөлүп: — Ме, балам, — деди, — сен кураштырган оюндарды жакшы көрөсүң го, бул жерде – тоо-таш, деңиз, […]

Татыктуу малайлар менен кулдарды сыйлоо жөнүндө

“Сиасет-намэ”. Низам ал-Мулк (1018-1092) Отуз алтынчы бап Кызматын кынтыксыз жакшы аткарган ар бир малайды өз учурунда алкоо жана сыйлоо керек. Кимде ким тегин жерден же жаңылышып осол иш кылса, кулдар кызматын ынтаа коюп аткаруусу үчүн, аны жасаган жосунуна жараша жазалоо абзел; кылмышкер жазадан коркуп, бардык иш талаптагыдай аткарыла баштайт. Икая. Хашимит[1] бала кайдадыр бир жерде чогулган элди таарынтып коёт; алар баланын атасына барып даттанышат. Атасы уулун жазаламак болот. Баласы: “Ата! Мен акылым жок болгондуктан кылмыш жасадым. Мени жазалаба, сен акыл-эстүү […]

Дилазык: Жаманды жашырып, жакшыны ашыруу тууралуу уламыш

Дин жолунда жүргөн такыба адам кечинде кудай үйүнө сыйынууга баратып, эски дубалдагы кичинекей жылчыкты байкап калат. Жакын барып тешиктен шыкаалап, огороддун баш жагындагы бакчада кыз менен баланын сүйүү кумарына батып жатканын көрөт. Кудай үйүнө келип, көргөнүн төкпөй-чачпай ошол жердеги топко айтат. Алар кыз менен баланы чакыртышып, кылган күнөөлөрү үчүн ташбараңга алып өлтүрүшөт. Убакыт өтүп, күндөрдүн биринде баягы көрүнүш дагы кайталанат. Бирок бул жолкусунда аны үй-жайы жок бир селсаяк байкайт. Ал дагы сүйүшкөн эки жашты көрөт. Эмне кылышты билбейт. Ошол эле […]

Саади Ширази: Тонолгон соодагер

ИКАЯ Бир күнү бир соодагер соода-сатык кылмакка башка бир өлкөгө барган экен. Өлкөдө тартипсиздик орун алгандыктан бул соодагер тоноочуларга кабылат. Тоноочулар соодагерди ур-токмокко алышып, кербениндеги болгон мал-мүлкүнөн ажыратып, өз ара бөлүп алышат. Тонолгон соодагер өзү сыяктуу жараланган жардамчысына бурулуп мындай дейт: — Бул өлкөдө коопсуздук жок. Өзүнүн өлкөсүндө коопсуздукту камсыздай албаган падыша, жакшы падыша боло албайт. Коопсуздугу камсыздалбаган өлкөгө чет өлкөлүктөр да, соодагерлер да кире албайт. Ал өлкөдөгү калк бейпилсиздикте жашайт. Бир падыша дүңгүрөгөн атак-даңкка ээ болууну кааласа, соодагерлер жана […]

Валерий Карышев: Александр Солоник – мафиянын киллери

1-2-главалары>>>> 3-4-главалары>>>> 5-6-7-главалары>>>> 8-9-главалар>>>> 10-11-12-главалар>>>> 13-14-15-16-17-18-главалар 19-глава Memento more — өлүмдү унутпа. Блатнойлордун денесине чегилген ушул көөнө латын сөзү жалданма киллердин азыркы абалына абдан куп келишип турду. Өлүм адамда ар кандай буйткадан күтүп турат, аны күндө көрүп жүргөн кадимки эле почточу, акыр-чикир салынчу челекти айланчыктап көгөрүп тоңгон, кебетеси киши карагыс бомуж же машинени кайсы бир эрежени буздуң деп токтоткон гаишник сержант деле алып келиши ыктымал. Memento more — өлүмдү унутпа. Муну ар бир мүнөтү бычактын кырында турган атайын борбордун бүтүрүүчүсү […]