Раджниш Ошо: Эгерде бир адамды өмүр бою сүйгүң келсе…

Өзүн сүйбөгөн адам, бүт дүйнөнү жек көрөт – ал заардуу, зордукчул жана дайыма ачууланып жүрөт. Өзүн сүйбөгөн адам анан кантип башкалардын сүйүүсүнөн үмүт кылышы керек? *     *     * Дүйнөдөгү эң чоң коркуу сезими – бул башкалардын оюнан коркуу. Топтошкон элден коркпой калгандан тартып сен кой эмес, арстансың. Жүрөгүңдө жаралган улуу күркүрөө – эркиндиктин күркүрөөсү. *     *     * Акыл – бул так эсептөөчү ишкер механизм, анын сүйүүгө эч бир тиешеси жок. *     *     * Адам кыялданып жетсем деген баалуулуктун баары, анын […]

Габриэль Гарсиа Маркес: Ыйык кыз

АҢГЕМЕ Маргарито Дуартени кайрадан жыйырма эки жылдан кийин кезиктирдим. Мен аны Трастевер кварталынын сырдуу көчөлөрүнүн биринен капысынан чыга калганда араң тааныдым: ал сүйлөгөндө испан тилинин жеңил ыргагын жоготуп, байыркы римдиктерге мүнөздүү манераны алган экен. Ак баскан чачтары суюлуп, качандыр бир убактарда Римге келген кездеги, аза кийимчен түнөргөн андылык адабиятчынын кебетесинин да изи жок эле, бирок бир аз сүйлөшкөндөн кийин эле аёону билбеген тентек жылдардын катмарынан анын тааныш элесин: мурдагыдай эле көп ачыла бербеген, сырын ичине каткан, таш сомдоочулардай өжөр жүзүн […]

Константин Паустовский: Жел аргы

АҢГЕМЕ Этек-жеңди учурган муздак шамалдуу жамгыр күнү бою нөшөрлөп төгүп турду. Жаандуу күндөр май айынын баш ченинде Москвада көп болот. Айлананы боз курчап, асман да, тамдын чатырындагы түтүн да, аба да сургулт. Киргилдеген дайрага окшоп, асфальт жол гана жылтылдайт. Москва-дайрасынын жээгиндеги чоң үйдүн биринде жашаган жалгыз бой, карыган дарыкерге жаш жоокер моряк келди. 1942-жылы Севастополь курчоодо калган мезгилде моряк оор жарадар болуп тылга жөнөтүлгөн эле. Дарыгер аны көпкө дарылап жүрүп, акыры экөө бара-бара ынак болуп кетишет. Азыр моряк Кара деңиз […]

Томас Фридман: Адам үйрү менен жашаган жаныбар

Ойдун жөнөкөйлүгү оозуңду ачырат. Ашык эч нерсе жок. Карандай чындык кашкаят. Адам баарын татаалдаштырып жибергенге маш. Бирок жашоо мааниси эң эле жөнөкөй. Ал дайыма кыймылда. Кыймыл – бул жашоонун мааниси. Ишенбейсиңерби? Далил келтирейин: Африкада күндө эртең менен жейрен ойгонот. Ал арстандан ылдам чуркашы керек. Антпесе ал ага жем. Күндө эртең менен арстан да ойгонот. Ал жейренден ылдам чуркашы керек, болбосо ал ачкасынан өлөт. Жейренсиңби, арстансыңбы – баары бир. Күн чыккан соң чуркоого туура келет. Адам үйрү менен жашаган жаныбар. Жашоо […]

Бухар жырау Калкаманулы: Аргымагын жоготуп, тай жүгүргөн замана

Букар ырчы Калкаман уулу (1684-1781) – казактын улуу акын-ырчысы, 18-кылымда жашаган айтылуу Абылай хандын кеңешчиси болгон. Ал карасөз эмес, көмөкөйүнөн ыр менен сүйлөчү экен, ошондуктан аны “Көмөкөй ырчы” дешкен экен. Көп учурда түшүндө көргөндөрү чындыкка дал келген. Тилек Биринчи тилек тилеңиз, Бир Аллага жазбаска. Экинчи тилек тилеңиз, Бир залим пас шүмшүктүн Тилине кирип азбаска. Үчүнчү тилек тилеңиз, Жакасы жок, жеңи жок Туюк көйнөк кийбеске. Төртүнчү тилек тилеңиз, Төрдө төшөк тартып жатпаска. Бешинчи тилек тилеңиз, Беш убактуу беш намаз Бирөө да […]

Улмас Умарбеков: Саресеп

Улмас Умарбеков 1934-жылы Ташкент шаарында туулган. 1956-жылы Ташкент университетинин филология факультетин бүтүргөн. «Ҳикоялар» (1958), «Хатингни кутаман», «Юрак сўзлари» (1960), «Бобоёнғоқ» (1961), «Юлдузлар», «Менга ишонмайсанми?» (1962), «Ҳаёт абадий» (1964), «Чарос» (1966), «Кўприк» (1968), «Болгар қўшиқлари», «Олтин япроқлар» (1972), «Қиёмат қарз» (1976, «Ер ёнганда» (1993) ж.б. аңгемелер топтомдору чыккан. Романдары: «Одам бўлиш қийин» (1970), «Фотима ва Зуҳра» (1994). Повесттери: «Севгилим – севгилим» (1963), «Кимнинг ташвиши йўқ» (1965), «Уруш фарзанди» (1972), «Ёз ёмғири» (1973), «Оқ қалдирғоч» (1974). Ал таланттуу киносценарист, драматург катары да […]

Евгений Евтушенко: Айнек артындагы балдар

Мындан бир топ жылдар мурун Австралиядан үйгө кайтып келе жаткан элем. Самолётто менин жанымда — чымыр, кызыл жүздүү, ден соолугу чың, жаш баладай бардыгына таң калып, кубануу менен кабыл алган жетимиш жаштардагы австралиялык фермер олтурган. Ал адам өмүр бою эмгектенип, анча-мынча акча топтогон экен, эми карыганда бөлөк жактарды да көрүп келейин деп жолго чыгыптыр. Ушуга чейин фермер Австралиядан чыгып көрбөптүр, өз мекени тууралуу билгени деле, баккан койлорунун жайытынан башканы көргөн эмес окшойт. Мисалы, анын айтымында, аборигендерди бир да жолу көрбөптүр, […]

Тарык Бугра: Биздин бала

АҢГЕМЕ Таң агарып келе жаткан эле. Аялым терезенин жанында отурган экен. Таңды ушул жерде отуруп атырыптыр. — Сен жаткан жоксуңбу? – дедим. Жүткүндү. Бозоргон өңү терезенин жанындагы көлөкөгө окшоп кетти. Бирок бул көлөкөдө бирге жашаган жыйырма жылдан ашуун мезгилдин ар бир күнүнөн бирден үзүм бар эле. — Азан айтылып жатат, — деп шыбырады. Анын бул добушу мени ойго салды. Жан-дүйнөбүз кол жеткистей болуп, аялым Куранда айтылган бактысын кылымдардан бери бекер эле күтүп жүргөндөй сезилди. Кыймыл-аракетинде, баскан-турганында муңайымдуу баш ийүү бар […]

Лев Толстой: Куну куураткыр десе

БОЛМУШ Мопассандыкындай аңгеме Франция менен Италиянын ортосунда, Жер ортолук деңизинин жээгинде, кичинекей, тырнактай бир падышалык бар. Ал падышалык Монако деп аталат. Бул падышалыктагы элдин саны чоңураак айылдын элинен да азыраак, болгону жети миң чамалаш, а жеринин аянты андан да аз, ар бирине бир гектардан да болбойт. Бирок кадимкидей эле падышалык падышасы да бар. Ал падышанын өз ак сарайы, жан жөкөрлөрү, министрлери, архиерейлери, генералдары, аскери, кыскасы, мамлекетке тиешелүүнүн бардыгы бар. Аскери көп эмес, болгону алтымыш адам, ошондой болсо деле аскер деген […]

Якутия акыны Александр Гоголевдин ырлары кыргыз тилинде

Гоголев Александр Николаевич – Саха (Якутия) Республикасынын искусствосуна эмгек сиңирген ишмер, Көркөм кол өнөрчүлүк палатасынын жана «Уус» деп аталган республикалык элдик жасалга-колдонмо искусство чеберлер союзунун төрагасы. А. Е. Кулаковский атындагы «Симэх» эл достугу Үйүнүн жетекчиси. А.Н. Гоголев таланттуу сүрөт чебери. Анын эмгектери Корея, Германия, Швецариянын музейлеринде көрсөтүлүп келет. Эл керектөөчү буюмдардын Москвада өткөн Бүткүл союздук конкурсунун лауреаты. «Россиянын мыкты топ-менеджери» наамынын, «Жарандык даңк» белгисинин лауреаты. 2008-жылы биринчи ырлар жыйнагы жарык көргөн, 2010, 2012, 2013-жылдарда бир катар ыр китептери якут тилинде […]

Лев Толстой: Франсуаза

Мопассандыкындай аңгеме I 1882-жылдын 3-майында Гавр шаарынын портунан кытай деңизин карай үч мачталуу “Шамаал-Кудайынын энеси” кемеси чыгып кеткен эле. Жүгүн Кытайга түшүрүп, ал жерден башка жүк алып Буэнос-Айреске, андан жаңы жүк менен Бразилияга барышкан. Порттон портко карай деңиз кезип жүрүү, шаймандардын иштен чыгышы, аларды оңдоо, айлап жүк күтүп калуу, көздөгөн жерден алыс кубалап салган шамалдар, деңизде болуучу күтүлбөгөн окуялар, кырсыктар, төрт жыл бою алыста жүрүп, 1886-жылдын 8-майында гана калай кутулардагы Американын консервалары жүктөлгөн кеме Марселге келди. Кеме Гаврдан чыкканда капитаны, […]

Ги де Мопассан: Шуру

НОВЕЛЛА Ал Ай десе Айдай чырайлуу, Күн десе Күндөй сулуу, тагдырдын жазмышы менен төрөлөрдүн тукумунан төрөлө калчу ченде жок, дүйнөдө жок ажарлуу аялдардын бири эле. Жараткан мындан сулуулук дегенде эч нерсени аянган эмес экен. Анын келечегине камдап койгон себи да, үмүтү да жок эле. Анысы аз келгенсип, аны көрүп, жакшылап билип, сүйүп калып, анан өзүнө колукту кылып алганга тектүү жерден күйөө табылышына да мүмкүнчүлүк болбоду. Анан акырында ал элге билим берүү министрлигинде майдараак эле кызматта иштеген атка минерге турмуш курууга […]

«Нуска»: Азербайжан элинин классик акыны Расул Рзанын ырлары кыргыз тилинде

Азербайжан адабиятында, өзгөчө поэзия жаатында аттын кашкасындай белгилүү болгон новатор акын Расул Рза 1910-жылы 19-майда Гөйчай шаарында туулган. Жаш акындын алгачкы ырлары 1927-жылдан баштап жергиликтүү гезит-журналдардан жарык көрө баштаган. 1930-жылы Бакуга келип, «Gənc işçi» («Жаш ишчи») деген гезитке жумушка орношкон. Ал эми 1931-жылы анын «Большевиктер жазы» деген ыры «İnqilab və mədəniyyət» «Революция жана маданият» деген журналга чыгат да, 21 жаштагы акынды бүткүл өлкөгө таанымал кылган. Ошол жылдардагы Расул Рзанын ырлары Азербайжанда болуп жаткан окуялардын, көрүнүштөрдүн күзгүсү катары баарын чагылдырып турган. […]

Артур Конан Дойл: Кара чамадандын сыры

АҢГЕМЕ I Мольтон-Чейс аталышындагы бул келишкен чарбакта жүз жылдан аша Клейтондордун үй-бүлөсү жашап келет. Эми мында Гарри Клейтон беш жылдан бери турат. Жаш колуктусунун кызыгына канып бүтпөй, майкөл, сүткөл турмушта жашоо ыракатына балкыйт. Мектеп менен колледжден роджество майрамына карата төлөм кагаздары али келбегендиктен, үйү толо дуулдаган меймандарды күткөндү жакшы көрөт. Келген ар бир кишини маңдайы жарыла, кучагын жая тосот. Декабрь айы эле, роджество майрамына чукулдап калган. Гарри үй-бүлөсү жана коноктору менен тамак ичип отурушту. — Белла, тамактан кийин биз менен […]