Редьярд Киплинг: Лиспет

АҢГЕМЕ Англис жазуучусу, акын жана новеллист. 1865-жылы Мумбаиде (Бомбей, Индия) төрөлүп, 1936-жылы Лондондо каза болгон. “Жунгли китеби”, Ким” жана башка көптөгөн аңгемелердин, поэтикалык чыгармалардын автору. 1907-жылы Нобелдик сыйлыкка татыктуу болгон. Сүйүүмдү өлтүрдүңөр! Эми мага шул кудайга сыйын деп айтпагыла! Үчтө бирөө? Бирде үчөөбү? Ишенбейм! Кайттым кайра өзүмдүн кудайыма. Сүйүүмө тоскоол болгон Христос жана Үчтүкө караганда. Кубат берет кайрадан алар мага. Ал кыз тоолуктардын кызы эле — атасы Соно энеси Жаде болчу. Ошол жылы жүгөрү өнбөй, Котгархдан алыс эмес, Сатледжа өрөөнүндөгү […]

Сабахаттин Али: Айран

АҢГЕМЕ Айылдан станцияга кеткен жол, эриген кардан улам  баткак-чыла. Эки найзанын боюндай көтөрүлгөн күн, талааларды чулгаган кар үстүндө жылтылдап, көздү ачыштырып тийүүдө, ал эми жолдогу кирденген суу топтомдорун көрксүз сары өңгө айлантты. Чоң, алты кат желим  өтүгүн жылаңайлак буттарына кийген кичинекей Хасан, оң колуна кармаган челекти эс алганча  араңдан араң сүдүрөп келе жатты. Кээде сол колундагы цинктен жасалган кружканы жерге ыргытып колун  ачыштырбагыдай  иш жасагысы келди. Оозуна чейин айран толгон челектин кыры ар кадам аттаганда  тизесине тийип сыздатып, чыканагына чейин […]

Намык Кемал: Жалкоолук – өлүмдүн бир тууганы

Баш тартуу — кулдук, ишеним — эркиндик. Сезаи КАРАКОЧ ♦ ♦ ♦ Жок дегенде таң эрте үч  жолу эрте турган адам, сөзсүз бир күн ийгиликке жетет. Түрк макалы ♦ ♦ ♦ Төөнү жерден кулаткан бир тал чөп экенин унутпагыла. Рефики ♦ ♦ ♦ Тиктеп туруп үйрөнүүгө мүмкүн болсо иттер касапчы болмок. Түрк макалы ♦ ♦ ♦ Кар жааганын көргөнүңдө, карды көтөрүп турган жерди ойлоносуң. Ал эми жердеги бир карыш карды көргөнүңдө, кардын ичинде күйүп жаткан карды ойлоно аласыңбы?! Сезаи КАРАКОЧ […]

Самипашазаде Сезаи: Пантомима (конкурска №53)

АҢГЕМЕ Хасеки районунун чет жагындагы туюк көчөдө жалгыз турган үч бөлмөлүү бир там, мазарга айланып, алоосуз бир жымжыртка толгон эле. Эски жана караансыз калган үйлөрдөй көрүнөт. Чатырынан ажыраган тактайлар менен карапалар, дубалдарынан ураган таштар жылдап түшкөн жеринде калып келет. Анда-мында ырайы суук каарыган бир грек аялы жез-мастандарга тиешелүү корккон, абайыңкы турпаты менен эшикке чыгып, үйүндө керектүү болгон оокаттарын сатып алып, шашкан бойдон үйүнө кирип кетет. Ошо жалгыз үйдүн кичинекей бакчасында тамга жакын жалгыз дарак, июндун алоолонгон ысыгы Стамбулдун бул жактарын […]

Коңфузы: Асыл адам аз сүйлөп, көп иштейт…

“Чыгыш адабияты жана искусствосу” тарабынан “Ойлор жана маектер” жыйнагы жарык көрдү. Китеп — коңфузычылыктагы жана коңфузычылык илиминдеги маанилүү эмгектердин бири. Жыйнакта Коңфузынын жана анын шакирттеринин суроо-жооп түрүндөгү маектери, Устаттын адамгерчилик, изгилик, адилеттүүлүк, алтын ортолук, өлкөнү кантип башкаруу керектиги жөнүндөгү баалуу ойлору камтылган. Китепти Коңфузынын шакирттери түзгөн. Кытайчадан кыргызчага оодарган Алтынай Темиркан кызы, редактору Назгүл Осмонова. Мына ушул кагазы кургай элек жыйнактан алынган ойлор сиздерге рухий эш болор деген үмүттөбүз. ♦ ♦ ♦ Устат мындай деген: “Эгерде менин айткандарымды коом кабыл […]

Михаил Зощенко: Оорукчандар

АҢГЕМЕ Адам деген бир кызык жандык да. Анын түпкү атасы маймыл экендигинде деле шегим бар. Бул маселени Дарвин чал  жөн эле соктуруп койгон көрүнөт. Адамдардын кылык-жоругу – тим эле, мындайча айтканда, таза эле адамдардыкындай да. Айбандардыкына такыр окшобойт. Эгерде айбандар өздөрүнүн тилинде бири бири менен маектеше алса, жакында эле мен өзүм күбө болдум, мындай талаш-тартыш болмок эмес. Бул окуя ооруканада болду. Амбулатордук кабыл алууда. Менин ички органдарымдын оорусуна байланыштуу жумасына бир жолу барып дарыланып турат элем. Опушкин деген доктордо. Жакшы, […]

Сулайман пайгамбардан жети санат

Акылман деле чоң акчаны көргөндө акылмандыгын унутуп коёт. Акча адамдын акыл-эсин талкалайт. Сулуу бирок эссиз аял, чочконун тумшугундагы алтын шакектей. Кедейдин зарына кулак салбаган адам, өзү да бир күнү дал ошондой күнгө туш болот. Жаныңда бейгапар жүргөн жакыныңа жамандык кылба. Кээде күлкү да жүрөктү оорутат, кубанычтын аягы кайгы менен бүткөн күндөр да болот. Жинди деле сүйлөбөй турса акылдуу көрүнүшү мүмкүн. Акыл-эстүү адамдар коркунучту көрө билишет жана сактанышат, акылсыздар коркунучтун алдынан чыгып, жазасын алышат. Альберт Эйнштейнден эң күлкүлүү жети экмет Келесоо […]

Дилазык: Чоң азилкеч Хоу Баолиң

Юмор жанры сиаңшендин[1] чебери Хоу Баолиң белгилүү математик Хуа Логең менен жакшы мамиледе болуптур. Бул ынактар чайлашкыча же андан да күчтүүрөгүн ичкиче тез-тезден жолугуп турушчу экен. Ушундай жолугушуулардын биринде аңгемелешип отуруп, Хоу Баолиң досуна күтүүсүз суроо берет: — Кайсы учурда экиге үчтү кошкондо төрт болот? Хуа Логең алгач таң калды, анан суроонун түпкү максатына түшүнө албай ойлонуп калды. Ал көбүрөк буйдала түшкөндө Хоу Баолиң жардам берди: — Мен “кайсы учурда” дедим, ушул сөзгө көңүл бур. Бирок Хуа Логең эч кандай […]

Михаил Зощенко: Гул кармаган аял

АҢГЕМЕ Ушундай да, кээде күтүлбөгөн жагдайга да туш болуп каласың. Анча күлкүлүү эмес, олуттуу бир тема боюнча чыгарма жазып койсоң, окуучуларың чүйрүңдөй баштайт. — Мындай кылган болбойт, — дейт алар, — бул эмнеси экен, биз андан күлкүлүү чыгарма күтүп жатсак, ал бир илимий эмгекке окшогон бирдемени чампалап салыптыр! Автордун аты өзүнө жооп бериши керек да. Ошондон улам эми окуучуларымдын көңүлүнө жакпай турган, айталык,  тамашасы азыраак темадагы чыгарма жазылып калса, алардан кечирим суроого туура келет. Кээде тамашасы азыраак, бирок турмуштан алынган […]

Григорий Юханннан Бар-Эбрая: Грек философторунун санаттары

Кайгырбаган адам Сократтын окуучусу ага суроо берет: “Ушунча болуп Сиздин жүзүңүздөн кайгыруунун белгисин көрө албадым, анын себеби эмнеде?” Сократ ага мындай деп жооп бериптир: “Менде жоголуп кетсе кайгыра турган эч нерсе жок” Идиш жөнүндө Сократтан окуучусу сурайт: “Эгерде сиз олтурган челекти талкалап кетишсе эмне кыласыз?” Анда Сократ: “Челекти талкалап кеткен күндө да, ал турган жер кала берет.” Сократ жана аял Күйөөсү бар аял Сократты көрүп мындай дейт: “Кебетең эмне мынчалык суук, Сократ!” Сократ ага мындай жооп бериптир: “Эгер сен таза […]

Сенека Луций Анней: Билимсиздик ишенчээктик менен жеңил ойлуулукка алып барат

Бакыт адамды канчалык бийик көтөрбөсүн, дос күтүүгө болгон муктаждыктан эч качан жогору чыгара алган эмес. *     *     * Унчукпай коюуну билбеген адам, сүйлөп деле жарытпайт. *     *     * Улуу адамдарды эмгек жаратат. *     *     * Көп китеп эмес, жакшы китеп пайдалуу. *     *     * Кылмышкер жазадан качып кутулушу мүмкүн, бирок жаза алуу коркунучунан кутула албайт. *     *     * Өзүңө тийген үлүшкө ыраазы болуп, бирөөнүн бактысына көз артпай жашасаң бактылуу болосуң. Алдыңдагыларга карап, ичиңди күйгүзгүчө, артыңда канча адам бар экенин ойлоп […]

Сенека Луций Аннейдин өлбөс, өчпөс эпиграммалары

Биз, айланабыздан көрүп турган нерсенин бардыгын соргок убакыт соруп жок кылат; Бардыгы чаңга айланат, жашоо кыска. Аккан суулар соолуйт, жээктери тартылып деңиздер тайыздайт,  аскалалар урап, тоо чокулары жешилет. Майда нерселерди айтканда эмне? Асмандан түшкөн кооз көлөкөнү, дүрт этип жанган асмандын өз оту күйгүзүп жок кылат. Ажал баарын жалмайт, анткени өлүм – жаза эмес, ал мыйзам. Мөөнөтү келгенде – бул дүйнө түбөлүккө жок болот. ЭҢ МЫКТЫ ДОСУМА Крисп, сен менин күч-кубатымсың жана түпсүз туңгуюктан сактоочумсуң, Крисп сен чоң аянттын көркүсүң; сен […]

Фёдор Достоевский: Кызык адам түш көргөндө (конкурска №52)

АҢГЕМЕ I Мен кызыктай кишимин. Эми алар мени жинди аташчу болду. Аларга мурдагыдай кызык бойдон кала бербесем, мурдумдун үстүнөн караган болор элем. Азыр ага терикпейм деле, баары теӊ жүрөгүмө жакын, ал турсун мени келекелеп атышса да эмнеси менендир көзгө жылуу учурашат. Эгерде көз кырымды салып отуруп көӊүлүм чөкпөгөн болсо, тескерисинче, ылым санап аларга кошулуп күлмөкмүн. Өзүмө эмес. Мен билген чындыкты алар билбесе, көӊүлүӊ кантип чөкпөйт? Бирөө гана чындыкты билген кандай оор экенин айтып болобу! Муну кайдан түшүнүшсүн. Түшүнгүлөрү да келбейт. […]

Эмре Дорман: Бул өмүрдө сөзсүз жасалуучу 101 нерсе

Бул жашоого келээрден мурда өлүмгө даярданышыбыз керек. Акыркы убакта муну сөзсүз өмүр өткүчө бул жерлерди кыдырыш керек, бул кинолорду сөзсүз көрбөсө болбойт, деген жык-жыйма нерселер чыгып, модага айланды. Кудайга шүгүр, андай болсо дагы, адамдар бул дүйнө жалган экендигин жана бир гана чындык бул өлүм экендигин аңдап турушат. Бирок адамдар өлүмдөн кийинки жашоосуна даярданбастан, жалган дүйнөнүн кумарына, оюн-зоогуна алданып тузакка түшүп жатышат. Адам баласы бул жашоодо болбогон нерселерди максат кылып алган. Башкача айтканда, адам деген кээде чындап эле бул өмүргө эмнеге […]