Мевлана Желаледин Руми: Эки ууру (конкурска №61)

МЕСНЕВИ Илгери өткөн заманда бир падыша жашаган экен. Ал өз падышачылыгында эмне болуп жатканын көрүп-билүү үчүн мезгил-мезгили менен кийимин алмаштырып алып шаар аралап чыгуучу экен. Ошентип күндөрдүн бир күнүндө жаман чапанын кийип, мусапыр кейпинде шаарга чыкты. Жолдо келатып, эки ууруга жолукту. Падыша бул ууруларды мурун эч көргөн эмес экен. Анан аларга карап: – Туугандар, мени да араңарга кошуп алгылачы. Мен ушинтип үй-жайы жок, жер кезип жүргөн адаммын,  — деди. Эки ууру аны башынан бутуна чейин жакшылап карап: – Кошуп аларын […]

Евгений Шварц: Жоголгон убакыт жөнүндө жомок (конкурска № 60)

Петя Зубов деген бир бала бар эле. Ал он төртүнчү мектепте үчүнчү кластта окучу. Бир аз жалкоо болгондуктан орус тилинин жазуусунан, арифметикадан, ал гана эмес музыка сабагынан да дайыма башка балдардан артта калчу. — Жетишем! – деп койду ал биринчи чейректин аягында. – Экинчи чейрек болсун, мен баарынан ашып өтөм. Экинчи чейректин аягында ал үчүнчү чейректе жетишем деп койду. Ошентип ал сабактарынан улам артта кала берди, бирок бул тууралуу эч кабатырланып койбоду. «Жетишем!» деп коюп жүрө берди. Ошентип бир күнү […]

Иван Тургенев: Кара жумушчу жана ак кол (конкурска №59)

Кара жумушчу: Эмнеге эле бизге жармашып калдың? Деги сага эмне керек? Сен биздикилерден эмессиң…  Жогол мындан! Ак кол: Мен силерге өз кишимин, туугандар! Кара жумушчу: Кантип эле ошондой болсун! Өз киши имиш! Ойлоп тапканын! Жок дегенде мына менин колдорумду карап койчу. Кандай капкара, кир экенин көрдүңбү? Колдорум кык жыттанат, кайыңдын чайыры жыттанат – а сенин колдоруң аппак. Эмне жыттанарын ким билет? Ак кол: (колун сунуп) Жыттап көр. Кара  жумушчу:  (жыттап көрүп) Эмне  деген балээ? Темир эле жыттангансыйт. Ак  кол: Темир […]

Өмер Сейфеттин: Ат тарак (конкурска №58)

АҢГЕМЕ Ат сарайдын короосунда ойноп жатканда, төмөн жакта күмүш мажүрүм талдардын далдоосундагы суунун шарылдаганын угар элек. Үйүбүз ички кашаанын бийик каштан дарактарынын артында жашынып калган сымал эле. Апам Стамбулга кеткендиктен, бир жаш кичүү бөбөгүм Хасан менен такай атчыбыз Дадарухтун жанында болор элек. Атамдын аттарын баккан Дадарух улгайып калган адам болчу. Эң жакшы көргөн нерсебиз аттар болгондуктан, таң эрте ат сарайды көздөй чуркар элек. Дадарух менен бирге аттарды сууга алып баруу, үстүлөрүнө жайдак минүү биз үчүн ыракат эле. Хасан корккондуктан, жалгыз […]

Оскар Уайльд: Булбул менен роза (конкурска №57)

ЖОМОК – Эгер мен ага кызыл розаны апкелсем, ал мени менен бийлегенге макул болмок, — деп ыйлады жаш студент. – Бирок менин бакчамда кызыл роза дегеле жок да… Талдагы уяда бир булбул отурган, ал аны угуп калып, жалбырактардын арасынан тиктеп аң-таң болду. – Менин бакчамда бир да кызыл роза жок! – деп боздоду жигит, ошондо анын татынакай көздөрү мончоктоп жашка толду. – Бах, чиркин! Бакыт деген эмнеден гана куралбайт! Мен акылмандар жазганды бүт окуп чыктым, атүгүл, философиянын сырларын да изилдедим, […]

Манфред Кибер: Наркы жээк (конкурска №56)

АҢГЕМЕ Бир заманда алыскы өлкөлөргө каттап, ал тараптан жалаң гана өтө сейрек кездешүүчү өзгөчө, укмуштуу буюмдарды  чогултуп жыйнаган бир коллекционер жашаптыр. Ал адам ошону менен бирге эле күнүмдүк жашоо-тиричиликте колдонулуучу буюмдарды да жыйнап жүргөн, бирок сатылып алынган буюм ошондон кийин өзгөчө маанини алып, өз баянына, тарыхына ээ болуп калчу. Ар бир буюмдун таржымал-баянын түшүнүү оңой өнөрлөрдөн эмес экендигине карабастан, коллекционер ал баяндарды окуганды билчү. Ошентип, ал күнү менен, түнү менен өзгөчө буюмдардын баянын окуп отуруучу, анткени ал билгенден, адамдардын тагдыры […]

Дилазык: Жиң Кенин Чиң Ваңынын өмүрүнө кол салышы

— Биз бир нече яң чептерин караттык, бул үчүн бүгүн тойлошубуз керек! – деди Чиң аскер башчысы салтанаттуу түрдө. Бул сыяктуу сөздөрдү көп эле уккан чиң туткунунда жүргөн яң ханзадасы Даң бүткүл жан дүйнөсү менен Чиңди[1] жек көрүп, өз падышалыгы үчүн өч алууну көксөп жүрчү. Бир ирет ага туткундан качып чыгууга мүмкүнчүлүк түзүлүп, Яң[2] жергесине кайтып келди. Чиң баскынчылыгына каршы туруу боюнча чоң пландарды түзбөгөнү менен Даң Яң падышалыгынын тагдырын жалданма киши өлтүргүч жалдоо менен оң жагына бурмак болду. Ал […]

Иван Тургенев: Каргыш (конкурска №55)

АҢГЕМЕ Мен Байрондун “Манфредин” окуп олтурган элем… Манфреддин колунан өлүм тапкан аялдын арбагы ага керемет сырдуу каргыш айтып жаткан жерге келгенимде мен дирилдей түштүм. “Күн күлкү, түн уйку көрбөй кал, менин арбагым күнү-түнү жаныңа жай бербей сенин түбөлүк тозогуңа айлансын”… Эсиңиздеби? Ошондо дагы бир башка окуя эсиме түштү. Бир жолу Россияда, ата-бала дыйкандардын ортосундагы өтө чоң катуу чатакка күбө болгон учурум болгон эле. Акырында баласы атасын катуу кордогонго чейин жетет. — Аны каргап сал, Васильич, каргыш айт ага! – деп […]

Шевкет Булут: Ясин тулуму[1] (конкурска №54)

АҢГЕМЕ Балпактаган чоң-чоң  карлар он күндөн бери жаап жатат. Айылдын өңгүл-дөңгүл жолдору аппак кардын алдында түптүз болуп калгандай… Муздак шамал  чийки кирпичтен салынган үйлөрдүн чатырынын учундагы карларды сапырып учуруп, айыл четинен иттердин улуган үндөрү угулат.  Айылдын учу-кыйыры эми гана түндүн көзгө сайса көрүнгүс караңгылыгына чөккөндөй. Жолдордо эч ким жок…  Баары эле күүгүм талаш үй-үйлөрүнө киришкен. Бул айыл токойдун ичинде…  Абдан ирээтсиз жайгашып, бир топ кенен жерге курулган… Айылдын түндүк тарабында жапжалгаз бир үй оорун алган. Үйдүн нейлон тартылган кичинекей терезесинен […]

Редьярд Киплинг: Лиспет

АҢГЕМЕ Англис жазуучусу, акын жана новеллист. 1865-жылы Мумбаиде (Бомбей, Индия) төрөлүп, 1936-жылы Лондондо каза болгон. “Жунгли китеби”, Ким” жана башка көптөгөн аңгемелердин, поэтикалык чыгармалардын автору. 1907-жылы Нобелдик сыйлыкка татыктуу болгон. Сүйүүмдү өлтүрдүңөр! Эми мага шул кудайга сыйын деп айтпагыла! Үчтө бирөө? Бирде үчөөбү? Ишенбейм! Кайттым кайра өзүмдүн кудайыма. Сүйүүмө тоскоол болгон Христос жана Үчтүкө караганда. Кубат берет кайрадан алар мага. Ал кыз тоолуктардын кызы эле — атасы Соно энеси Жаде болчу. Ошол жылы жүгөрү өнбөй, Котгархдан алыс эмес, Сатледжа өрөөнүндөгү […]

Сабахаттин Али: Айран

АҢГЕМЕ Айылдан станцияга кеткен жол, эриген кардан улам  баткак-чыла. Эки найзанын боюндай көтөрүлгөн күн, талааларды чулгаган кар үстүндө жылтылдап, көздү ачыштырып тийүүдө, ал эми жолдогу кирденген суу топтомдорун көрксүз сары өңгө айлантты. Чоң, алты кат желим  өтүгүн жылаңайлак буттарына кийген кичинекей Хасан, оң колуна кармаган челекти эс алганча  араңдан араң сүдүрөп келе жатты. Кээде сол колундагы цинктен жасалган кружканы жерге ыргытып колун  ачыштырбагыдай  иш жасагысы келди. Оозуна чейин айран толгон челектин кыры ар кадам аттаганда  тизесине тийип сыздатып, чыканагына чейин […]

Намык Кемал: Жалкоолук – өлүмдүн бир тууганы

Баш тартуу — кулдук, ишеним — эркиндик. Сезаи КАРАКОЧ ♦ ♦ ♦ Жок дегенде таң эрте үч  жолу эрте турган адам, сөзсүз бир күн ийгиликке жетет. Түрк макалы ♦ ♦ ♦ Төөнү жерден кулаткан бир тал чөп экенин унутпагыла. Рефики ♦ ♦ ♦ Тиктеп туруп үйрөнүүгө мүмкүн болсо иттер касапчы болмок. Түрк макалы ♦ ♦ ♦ Кар жааганын көргөнүңдө, карды көтөрүп турган жерди ойлоносуң. Ал эми жердеги бир карыш карды көргөнүңдө, кардын ичинде күйүп жаткан карды ойлоно аласыңбы?! Сезаи КАРАКОЧ […]

Самипашазаде Сезаи: Пантомима (конкурска №53)

АҢГЕМЕ Хасеки районунун чет жагындагы туюк көчөдө жалгыз турган үч бөлмөлүү бир там, мазарга айланып, алоосуз бир жымжыртка толгон эле. Эски жана караансыз калган үйлөрдөй көрүнөт. Чатырынан ажыраган тактайлар менен карапалар, дубалдарынан ураган таштар жылдап түшкөн жеринде калып келет. Анда-мында ырайы суук каарыган бир грек аялы жез-мастандарга тиешелүү корккон, абайыңкы турпаты менен эшикке чыгып, үйүндө керектүү болгон оокаттарын сатып алып, шашкан бойдон үйүнө кирип кетет. Ошо жалгыз үйдүн кичинекей бакчасында тамга жакын жалгыз дарак, июндун алоолонгон ысыгы Стамбулдун бул жактарын […]

Коңфузы: Асыл адам аз сүйлөп, көп иштейт…

“Чыгыш адабияты жана искусствосу” тарабынан “Ойлор жана маектер” жыйнагы жарык көрдү. Китеп — коңфузычылыктагы жана коңфузычылык илиминдеги маанилүү эмгектердин бири. Жыйнакта Коңфузынын жана анын шакирттеринин суроо-жооп түрүндөгү маектери, Устаттын адамгерчилик, изгилик, адилеттүүлүк, алтын ортолук, өлкөнү кантип башкаруу керектиги жөнүндөгү баалуу ойлору камтылган. Китепти Коңфузынын шакирттери түзгөн. Кытайчадан кыргызчага оодарган Алтынай Темиркан кызы, редактору Назгүл Осмонова. Мына ушул кагазы кургай элек жыйнактан алынган ойлор сиздерге рухий эш болор деген үмүттөбүз. ♦ ♦ ♦ Устат мындай деген: “Эгерде менин айткандарымды коом кабыл […]