Калил Жибран: Падышанын падышасы – кедейдин сүйүүсүнө ээ боло алуу

Жакшы адам тикенди көрбөйт, гүлүн көрөт, жаман адам гүлдөн кабары жок, тикендерин көрөт. *     *     * Тилек жана каалоо жашоонун жоопкерчилиги. Жашоонун жоопкерчилигин ажырата билүүгө жана каалоолорду орундатууга аракет кылышыбыз керек. *     *     * Адам бир машинаны ойлоп тапканда аны иштете баштайт, кийин ошол машина адамдын өзүн иштетет. Ошентип  адам өз кулунун кулуна айланат. *     *     * Адам топуракка эгин эгип, күндүн сүйүүсүн көрө баштаганда дин пайда болду. *     *     * Адам алгач топуракты казып эгин эге баштаганда – маданият […]

Талгат Кеңесбаев: Кек (конкурска №5)

АҢГЕМЕ Кыз кылыгындай наздуу, кулпурган жайык жайлоо. Жумшак жел жортот. Буралып, шыңкылдай күлгөн эрке булак… Көрүнгөндүн жугундусун ичип жүрүп күлтүйө семирген дөбөттү ала канчык куйругун шыйпаңдатып, улам жыттатып жатып шаң-салтанат менен айылга ээрчите келген. Экөө үйүгүшүп, көлөкөдөн көлөкө издеп жүрүшчү. Курсагы челкейип, жер чие баштаганда канчык жоголду. Ээси аны “уурулардан” көрдү. Дөбөт болсо күн бою көлөкөдө жаткандан башканы билбейт. Жаш токол жугундуну бир табак кылып алдына коёт. Ит көздөрүн алайтып, кошкөңүл, идишти жалап-жуктап тазартып туруп кайрадан көлөкөсүнө жатат. Айыл балдары […]

Светлана Горева: Чайковский (конкурска №4)

Таалим берүүчү аңгеме  Бүгүн Ваня үчүн өзгөчө күн эле. Жетинчи май – анын туулган күнү. Анан калса туура келип калганын карабайсыңбы, ал да жетиге чыгып жаткан! Кечинде атасы туулган күнүнө карата бир жашыруун белек камдап койгонун кеп кылган, ал эми кандай белек экенин айткан эмес. Ванянын оюна ар кайсы нерселер келип жатты: жаңы велосипедби же чоң атасы менен балык уулоого чогуу барганга кайырмакпы, айта берсе андан башка толтура нерселер бар эмеспи. Айтор, ал түндүн бир оокумуна чейин ооналактап уктай албай […]

Калил Жибран: Атак – күчтүү адамга жүк, адамдар ошол жүктү көтөрө алганы менен сындалат

Адамдар арасында бир тамчы кан агызбаган өлтүргүчтөр, эч нерсе уурдабаган уурулар жана дайыма чындыкты айткан жалганчылар бар. *     *     * Баскан жолун жана жөлөнгөн дубалын гана караган киши келечекти көрө албайт. *     *     * Өткөнүңүздүн эсеп дептерине караңыз, адамдарга жана жашоого карыз экениңизди көрөсүз. *     *     * Кайгымды сабырдуулук талаасына көмгөнүмдө, бактылуулуктун жемишин жедирди. *     *     * Билим ичиңизге эгин экпейт, уруктун көбөйүшүн гана талап кылат. *     *     * Шашылып тамак жеп, кыйшайып басасыз. Анда эмнеге буттарыңыз менен тамак жебей, […]

Александр Солженицын: От жана кумурскалар

Алакандай аңгемелер Ичинде кумурскалар уя салып алган чириген бутакты байкабай отко салып жиберипмин. Бутак чатырап күйө баштаганда жалынга кабылган кумурскалар жабалактап, бутактын сөңгөгүнөн чыга качышты. Мен аны көрө калып, күйө баштаган бутакты колго тийген кургак бутак менен иле салып, четке ыргыттым. Кумурскалар бири кумга кире качып, бири токойду көздөй бет алып, жан сактоонун айласын издеп жатышты. Бирок кызыгы: кумурскалар таптакыр кетип калышкан жок. Эстерине келген соң, аларды кандайдыр бир сыйкырдуу күч артка тартып жаткандай, кайра кайрылышып, чала күйгөн чычаланы айланчыктап, […]

Дилазык: 99-клуб

Уламыш Жүзүнөн убайым кетпеген бир падышанын кол астында иштеген кызматкер малайынын ар дайым бактылуу жана жашоосуна ыраазы болуп жүргөнүн гана көрүшчү. Күндө падышасына эртең мененки тамакты алып келгенде жагымдуу жана шаңдуу ыр ырдап ойготор эле. Анын жүзү ар дайым күлкү чачып, жашоого пейил-кую түз, ачык жана жайдары жүрчү. Күндөрдүн биринде падыша аны өзүнө чакыртып сурады: — Кызматкерим, сырыңды ач! — Кандай сыр, улуу урматтуум? — Сенин ар дайым кубанып, маанайың жайдары жүрүшүңдүн сыры эмнеде? — Анын эч кандай деле сыры […]

Харуки Мураками: Кунары качкан падышачылык

АҢГЕМЕ Мурдагыдай атак-даңкы, күч-байлыгы жок, күндөн күнгө кунары качып  бараткан бир падышачылыктын чет жакасында, кичинекей дарыя агуучу. Дарыя ажайып көрктүү жана балыкка бай эле. Сууда балыр өсүп, балыктар ошону менен тамактанчу. Балыктар ойлоп калышчы эле: “Падышачылыктын кунары кача баштады. Качса эмне экен! Мейли. Биздин ишибиз эмне”. Чындыгында эле падышачылык болобу, республика болобу  -балыктардын иши эмне. Шайлоого катышышпайт, салык төлөбөйт. “Биздин бул ишке тиешебиз жок”, — деп ойлочу балыктар. Мен сууга бутумду малып олтурам. Суу муздак болгондуктан бутум кызарып чыкты. Мен […]

Талғат Кеңесбаев: Карлыгач-ой, учтуң го зорго-ой… (конкурска №3)

АҢГЕМЕ …Алчыланган айры калпагы менен асманды тирегенсиген Ала-Тоонун агала мөңгүлөрү күнгө жарк-журк чагылыша түркүн түскө чулгана атып келаткан таңдын керемети бир укмуш… Ажайып сулуулукка серепчилей мейманкананын балконунда бир саамга суктанып турдум да,  бөлмөмдү тапшырып, жүктөрүмдү көтөрүнүп сыртка чыксам жаңы эле көзүмө ак чатырдай көрүнгөн Ала-Тоо алеки саатта өзгөрүп, бийиктен төмөн ала тайдай чапкылаган булуттар агыла түшүп келаткан экен… Алар улам айбаттуу күрүлдөп, кишенеп, туяктары менен таш кулаткансып шагырап, дүпүрөшөт… Аңгычакты майда тамчылар Бишкек шаарынын жонуна тырсылдай тама баштады… Чиркин… жамгырдын […]

Падыша болуу оңой, адам болуу кыйын

(Дүйнө элдеринин икаяларынан) Бүтүн аял Бир дыйкандын эки аялы бар экен. Мунусу үчүн аны сот жообуна тартышат. Сот дыйкандан сурады: — Мындай кылмыш кылууңа эмне себеп болду? – Кечиресиз, урматтуу сот, кылган ишимди кылмыш деп эсептебеймин, — деди дыйкан. – Менин эки эмес, бир эле аялым бар. Аял киши адамдын жарымы экенин баары билишет. Бекеринен “менин жарымым” деп айтышпайт да. Ошон үчүн жарты эмес, бүтүн аялдуу болгум келип, эки жарым, бир бүтүн деп эки аял алгамын, — дептир. *     *     […]

Лаура Хилленбранд: Жазуучу Ричард (конкурска №2)

АҢГЕМЕ Ричард Кинг банкта иштейт, бирок көпчүлүк жаштар сыяктуу иштеген ишине канааттанбайт. — Бул иш мен үчүн эмес, жазуучу болгум келет. Банктагы жашоо жөнүндө китеп жазууга болбойт, туурабы? Жашоону көрүшүм керек. Башка мамлекеттерди кыдырып, ал жерлердин элин таанып чыгуу зарыл. Ошондо гана жакшы китеп жаза аламын. Анан мени адамдардын баары таанып, көчөдө баратканымда “мына, карагыла, жазуучу Ричард” деп көрсөтүшөт,- деп кесиптештерине күн сайын айтуудан жадабайт. Банктагы чогуу иштешкен кесиптештери да аны “жазуучу Ричард” деп чакыра башташты. Бул кайрылууну алар шылдың […]

Калил Жибран: Жаман ойлуу адамдар эч качан максатына толук жетпейт

*     *     * Деңиздин сырын жетиле элек ойдун  тамчысы тууралуу кыялданып жатканда таптым. *     *     * Көнгөн адаттар аркылуу эмес ойлонуу менен аракет кылган адамды кайдан таба алам? *     *     * Адамдын каалоолору көбөйгөн сайын достору азаят. *     *     * Кедей болсоң, адамгерчиликти байлардын байлыгы аркылуу ченеген адамдан алыс бол. *     *     * Кыялдары жана каалоолору болбогон адамдардын жанында болгондон көрө, айырмаланып турган ойлору бар адамдардын арасында кыялкеч болгонду тандаймын. *     *     * Жашоонун эки негизги наамы – сулуулук жана […]

Монах Варнава: Аквариум балыгы

Аквариум балыгын дарыяга коё беришти. Аны жергиликтүү балыктар тегеректеп алышып, кооздугуна таң калышты, андан үй шартында кандай жашаганына кызыгып сурап киришти. — Жакшы! — деди сууктан калтырап үшүгөн балык, үйдөгү жылуу аквариумду эстеп, – бирок бир гана жаман жери –деп даттанды ал: — Бир күндө бир эле жолу тамак беришчү! — А бул жагынан бизде жөнөкөй! — деп тынчтандырышты аны балыктар. — Каалашыңча, кайсы убакта болсо да жей бер! Албетте, аны таба алсаң… Балыктар ар кимиси ар кай жакка тамак […]

Талгат Кеңесбаев: Капканчы (конкурска №1)

АҢГЕМЕ “Биздинби же сиздин бакытпы?” Рюнеске Акутагава Абышка таң эртеде эле туруп алган. Атын арабага кошкусу келбей турду. Күн көтөрүлгөн менен таңкы шүүдүрүмдөн улам салкын. Чыйрыгып чыкты. “Суурлар өткөн жылдагыдай чээнге эрте кирип кетпес бекен” деп камтама болуп койду. Бул ой абышканы дайыма кыйнап келет. Кыйнамак турсун карытып да бүттү. Соңку эки жылда чачтары да катуу агарып кетти. Өзү да кудум териси түлөгөн суурга окшоп калды. Каштары суюлуп, чачтары түшүп, кабагы катты. Сүйлөгөндө шилекейи чачырап, үстүңкү тиштеринен бир-экөө эле калган. […]

Харуки Мураками: Май айы, деңиз жээги

АҢГЕМЕ Үйлөнүү тоюна чакырган досумдун каты, ушул эски шаарга кайрадан барышыма негиз болду. Ишимден эки күнгө уруксат алып, мейманканадан номер брондодум. Мунун бардыгын мен эч нерсеге окшобогон, — жасалып жаткандардын жарымы мурда эле  өзүнөн-өзү ишке ашып калгандай,  башкача бир сезим менен аткарып жаттым. Май айынын ачык таңында аташе-кейске биртике буюмдарымды салып, “синкансэнге”[1] отурдум. Ордум терезенин түбүндө. Китеп ачып, барактап  кайра жабам, бир банка пиво жуттум, анча-мынча үргүлөй кетип, мындан башка алаксый турган эс нерсе таппай, терезе тиктейм. Ылдам жүрүүчү экспресстин […]