Олжас Сулейменов менен Мария Кобец Абибилла Пазыловдун котормосунда

Олжас СУЛЕЙМЕНОВ (казак акыны) АПТАП Чаң баскан алманын түбүндө, Чалк өйдө көөшүлөт бир сулуу. Ак төшүн аймалайт күн нуру. Аккан суу шылдыры Угулуп-угулбайт, Сабагы бүктөлгөн, Сары чөп бүрүндө, Саратан чырылдайт. Шүк барам ээрде, Шүдүгөр жээктей, Карындаш, садагаң, Капталга  жайылган чачтары… Карабай калтаарыйт, Карыган ат дагы. Алма бак. Уйкуда бир сулуу. Алакан отундай күн нуру. Мария КОБЕЦ (белорус акыны) КҮН Жоодар куштун уясына жол улаш, Жол жоробун жортуп өткөн Күн билет… Жолоочуга жолукпастай эгерим, Жерден ыраак, жетпес жакта Жез табак. Жок, […]

Александр Куприн: Демир-Кая

Чыгыш легендасы Жел жок. Бүгүн деңиз үстүндө түнөп калганга туура келет окшойт. Жээкке чейин отуз чакырымдай. Эки мачталуу фелюга[1] улам бир капталына жай  чайпалып, ным болгон парус шалбырайт. Кайыкты боз туман  чүмкөп, жылдыз да, асман да, деңиз да, түн да көрүнбөйт. Биз да жарык жаккан жокпуз. Кир, жылаң айлак, фелюганын кары капитаны Сеид-Аблы, акырын, шашпай, басмырт, колдураган үнү менен, мен чын жүрөгүмдөн ишенип аткан байыркы окуяны кеп салып жатат. Анткени түн адаттан тыш жым-жырт, астыбызда көрүнбөгөн деңиз, биз туман  чулганып, […]

Фазиль Искандер: Гераклдын он үчүнчү эрдиги

АҢГЕМЕ Мен мектеп жылдарынан бери билген математиктердин бардыгы шалаакы, эрки бош жана бир аз даанышман адамдар эле. Ошондуктан, Пифагордун шымынын кай тарабын алба – бирдей дешип айтып жүрүшкөндөрүн туптуура дегенге эч ооз барбайт. Балким, Пифагордун өзүнүн шымы ошондой болсо болгондур, бирок анын жолун жолдоочулар ал жөнүндө унутуп коюшкандай, андыктан өзүлөрүнүн сырткы келбеттерине көп көңүл бурушчу эмес. Ошентсе да, биздин мектепте башкаларга окшобогон математик бар эле. Аны эрки бош, шалаакы деп айтканга болбойт эле. Даанышмандыгы барбы, жокпу — мен азыр аны […]

Фредерик Браун: Эгер душман арбыса

АҢГЕМЕ Сэнгстрем «Дарыкана» деген көрнөгү бар үйгө баш бакты. Мында ырай-жороюна караганда жөнөкөй, кай курактарга келип калганы билинбеген адамдан башка жан жок эле. Ал, ушул үйдүн кожоюну — дарыгер болучу. Үнүн пас чыгара ага кайрылды: — Менин угушума караганда… — деп келатып, кимдир-бирөөлөр булуң-буйткада турбады бекен деген кыязда айланага көз чаптырып өттү. Экөөнөн башка жан жок экенине көзү жетти. Антсе деле үнүн жанагыдан пас чыгарды: — Сизде адамдын организминде изин калтырбай турган уу бар экен… Дарыгер «ооба» дегендей башын ийкеди. […]

Брайн Ленгфорд: Өнөкөттүн балакети

АҢГЕМЕ Поезд бир калыпта зымырайт. Анын коридорунда келаткан Мартин Форндайк бош купедеги орундукка көчүк басты. Колундагы кичинекей сумкесин тизесине коюп, көйнөгүнүн этегин бырышып калбасын дегендей акырын түздөдү. Негедир олдоксон кыймылдап, сумкесинен упа салынган кутучаны алып чыкты. Тикчийген капкара жасалма кирпиги көздөрүн коймолжута, ыгы менен боёлгон эрини бөйтөйүп, барпайган аксаргыл кеп чачы аны татынакай аялдан эч айырмалантпайт эле. Ал өзүн-өзү күзгүдөн кыйлага чейин кандайдыр бир канагаттануу сезими менен карап олтурду. Ушундай келбетке жетишүү үчүн акчанын көзүнө карабай чачканына ичинен ыраазы болду. […]

Китепти көп окуган адамдан кеп-кеңеш сурасаң, кемчонтойдой жооп берет

Атам заманда да, азыркы заманда да билим албай туруп билерман, көрбөй туруп көсөм болуп чыккан эчким жок. Ван Чун   Билим алууга баарынын мүмкүнчүлүгү жетет, бирок үстүртөн. «Ле-цзы» трактатынан    Ашыкча ой калчоодон, эркиң мокойт. Ашыкча билген сайын, оюң ошончо быт-чыт жаратат. Ван Мин    Укпасаң, көрбөсөң – тажырыйба асмандан түшүп келбейт. Чжан Цай   Кеменгер акылман гана өзү көрүп, угуп билим алган булактын көзүн кеңейтет. Чжан Цай   Билим алуу – бул бир нерсенин маани-маңызына түшүнүү. Чжу Си   […]

Харуки Мураками: Тонгарияктар

Эртең мененки газеталарды көңүл кош барактап жатып,  бурчунда басылган бир  жарыяны көрүп калдым: “Тонгарияк – сонун таттуу. Жаңы түрлөрүн жасоого конкурс. Семинар- көргөзмө”.  Кызык, тонгарияк деген эмне болду экен?  Мурда угуп да көрбөпмүн. “Таттуу”,- деп аткандан кийин, кондитердик  жактан болсо керек.  Бул тармакты жакшы эле билүчү элем, мен билбеген эмне таттуу болуп кетти?  Бош элем, барып көрөйүн дедим. Семинар үчүн отелдин чоң залын алышыптыр, келгендерге чай жана таттуу сунуш кылып жатышты. Арийне, тонгариякты.  Татып көрдүм – өзгөчөлөнгөн эч нерсеси билинбейт, […]

Бахтияр ШАМАТОВ: Дөңгөлөк жылдар

<<<<<< Башы Курсагың ачпы деп сурасам жер карайт, айталбай уялды окшойт. Дароо ысык чайдан куюп, колбасадан кесип бердим, жолдон балдарыма деп Самарадан алган шакалаттан алып чыгып бир чоңун карматтым. Бала да, курсагы тойгон соң менден баягыдай коркпой, байыр ала түшкөндөй быдылдап сүйлөп кирди. Угуп отурам. Ара-чолодо бирдемелерди шыңкылдап, айткандарына өзү маашырлана күлүп калат. Балдарыңыз барбы, кызыңыз барбы деп коет. Экөөбүз көпкө отурдук. Экинчи поюзга чыкпа дедим, апкең жаман аял экен, оган акша эле керек экен, сен болсо окушуң керек, анан […]

Нурали КАБУЛ: Талаа жолу

АҢГЕМЕ Буга чейин жер үстүндө аялзаты бар экен, алар жөнүндө кандайдыр бир жаңы сөз айтыш мүмкүн. С.БУФФЕР Жан жыргаткан жылуу топурагы кызыл ашыкка жете келген талаа жолунда оңуп кеткен кирза өтүгүмдү сүйрөй кырманга карап жол тартам. Ойлонуп баратканым үчүн анда-санда мүдүрүлө түшөм. А түгүл пединститутка кире албай шерменде болуп айылга кайра келгеним да көзүмө көрүнбөй кетет. Кырманчылардын окууга байланыштуу айткан азил-шакабаларына дале кулак бышты болуп калдым… — Окуп адам болгондо Турдукул кеңкелес адам болор эле. Бир техникум, эки институт жана […]

Антон Чехов: Мансапкордун өлүмү (конкурска № 29)

АҢГЕМЕ Жанга жыргал мемиреген кечтердин биринде, чарба иштериндеги төрө Иван Дмитрич Червяков экинчи катардагы отургучтардын биринен орун алып, “Корневиль коңгуроосун” дүрбү менен көрүп отурду. Көрөт да, өзүн ырахаттын туу чокусунда сезет, чиркин. Бир маалда эле… Аңгемелерде ушул “бир маалда эле” көп кездешет. Авторлор чын айтат бирок: жашоо ушундай кокустуктарга бай эмеспи! Бир маалда эле, ал жүзүн чүйрүп, көзүн элеңдетип, аба жетпей демигип кетти… Дүрбүдөн көзүн алып, эңкейе берди да… а-апчү!!! Өзүңөр көргөндөй, чүчкүрүп алды. Эми чүчкүргөнгө эч ким эч жерде […]

Жолболду Султанбек уулу: Жыртык шым (конкурска)

Жыртылып, түлөп калган шымды кийип, Сөгүлгөн жемпирдеги жеңди түрүп: Ичимден кедеймин деп кейигенмин Жыртыгын кайра жамап, кайра тигип. Оо анда онго деле толбогонмун, Ошентип бүтүн кийип оңбогонмун. Чоңойсом жыртык кийбей калаармын деп, Чыркырап канча ирет шорлогонмун. Чоңойдум жоро-доско тең жүрүп мен, Канча ирет уялганмын көпчүлүктөн. Өтүк май көргөн эмес бут кийимим, Өйдө-ылдый турмуштагы кемчиликтен. Араздап, намыстанып ыйлаганмын, Атамдын кыйналганын туйбаганмын. Акчасы жок экенин билсем дагы, Апамды алып бер деп кыйнаганмын. Көз көрүп андан өткөн кесепетти, Көздөгөм кийим үчүн келечекти. А […]

Абибилла Пазыловдун котормосундагы Конфуцийдин накыл сөздөрү

*     *     * Кепти барктаган жолоочу менен баарлашпасаң, адамдан айрыласың. Ал эми кепти барктабаган жолоочу менен баарлашсаң, сөздөн айрыласың. Көсөм адамды да, сөздү да көздөй кадырлайт. *     *     * Чын-чынында жашоо дегениң жөпжөнөкөй жараян, бирок биз аны атайлап татаалдаштырабыз. *     *     * Билимге үч жол жеткизет: ойлонуу жолу – бул эң нарктуу жол, тууроо жолу – бул эң шарттуу жол, тажрыйба жолу – бул эң катуу жол. *     *     * Кетирген катаңды оңдобосоң, ката кетиргениң ошо. *     *     * Арада […]

Еврей макалы: Аялдар аз сүйлөсө, эркектер көбүрөк иш бүтүрмөк

Кайсы эл болбосун, баарынын дүйнө таанымы алардын макал-лакаптарында, учкул сөздөрүндө катылган. Дүйнө элдеринин түркүн маданияты, ар кыл менталитети жана азил-шакабалары менен таанышканда, биз да алардын дүйнөгө, жашоого, жарыкчылыкка болгон мамилесин дагы да тереңирээк түшүнөбүз. Еврей элинин бүтүндөй акылмандыгы да алардын учкул сөздөрү менен бир сүйлөмүнө бүтүндөй жашоо камтылган макалдарында. Акчасын жоготуп, уурдатып ийишсе, акылман еврейлер мындай дешет: “Жаратканга миң шүгүр, болор кырсыкты акча менен алып кетти!” *     *      * Эгерде маселени акча менен чечүүгө мүмкүн болсо, анда бул маселе эмес, […]

Харуки Мураками: Уйкум келет…

АҢГЕМЕ Cорпо ичип жатып эле уктап кеттим. Кашык колумдан жылмышып, тарелканын кырына тийди. Күтүлбөгөн добуштан улам бир нече адам мен тарапка карап, жанымда отурган кызым жөтөлүмүш болуп калды. Айла жок, столдо уктап кеткенимди  сезбесин деп, деги эле укмуш бирдеме көрүп жаткандай оң колумдун алаканын ары-бери оодара тиктейм. Он беш секундадан кийин алаканымды жайына коюп, улутунуп,  жүгөрү сорпого кайрадан кириштим. Башыма эч нерсе кирбей, көзүм тумандап, көк желкем сыздайт.  Эки размер кичине бейсболка-кепканы алдын арты кылып, башыма кептеп алгансып кийдим. Тарелканын […]