Антония Буицца: Курбулар (конкурска №27)

АҢГЕМЕ -1- —  Саат канча болду? —  Тогуздан он беш мүнөт өтүп кетти. — Кандай кылалы? Заказ кыла берелиби? — Ооба, ошентели. Менимче, ансыз деле көпкө чейин күтүп калдык. — Ченг! Бизге үч каппуччино менен үч бриош! Ар жекшемби сайын бир топ жашка келип калган ушул үч кемпир чогулуп, тегеректеп олтуруп кетчү кичинекей үстөлдүн жанына тааныш официанты бир заматта пайда болду. — Бриоштун кайсынысын каалайсыздар? — Кандайын алалы, кыздар, баарынын тең ичинде эч нерсеси жок жөнөкөй эле  болсунбу? Карла витринанын […]

Касым Кушубеков: Үмүт

АҢГЕМЕ «Кайдасың сен, асылкеч Иллюзиям». (Э.Межелайтис «Контрапункт») Күн нөшөрлөп жаап турду. Бүгүн басылчудай эмес. Уйпаланган сары жалбырактарды жаан суусу сабап жатты. Дарактардын көрүнүшү суз. Көчө ээн. Иңир кире баштады. Кеч күздүн жышаанын билдиргенсип, ага удаа батыштан муздак шамал сокту. Короонун бурчунда үйүлгөн отундарды эски таар менен жаап жүргөн Шайыргүл шамалдан ичиркене түштү белем, желкеге шыпырылган жүн жоолугун өйдө тартты да, анан үйүн карай бет алды. Нөшөр ого бетер күч алып, салааланат. Сууктун илеби келет. Быйыл кыш эрте түшчүдөй. — Бала! […]

Аркадий Аверченко: Индустриянын рыцары

АҢГЕМЕ Экөөбүздүн биринчи таанышуубуз, ал экинчи кабаттагы ижаралардын терезелеринин биринен, ошол учурда мен жашап жаткан биринчи кабаттагы бөлмөмдүн терезесинин жанынан учуп өтүп — таш жолго кулап түшкөн кезден башталды. Терезеден башымды чыгарып, ооруп калган жамбашын ушалап жаткан бейтааныш адамдан сылык сурадым: – Эч жериңиз ооруган жокпу? Балким жардамым тийип жүрбөсүн? – Кантип жардам керек болбосун? – деди ал мени жылмая карап, экинчи кабаттын терезеси жакка сөөмөйүн кесеп, башы менен ал тарапты көргөзүп койду. – Алибетте, жардам керек. – Андай болсо […]

ЖЫЛДЫЗЧА: Мага табылган «күйөө»

АҢГЕМЕ Жакшылык да, жамандык да кайтарылат экен… Бая күнү бир таанышымы байкабастан капа кылып алдым эле. Жакында башка бирөө мени капа кылып койду. Таарынычым тамга батпай, бултуюп олтурам. Узун бойлуу ап-арык, орто жаштан өткөн Өтүкчү бай-акеге таарынып олтурам! Мындан ары жылаңайлак калсам да ага экинчи барбайм, устаканасынын жанынан өтпөй, башка жак менен эле жумушума барып-келип жүрөм! ♦ ♦ ♦ — Сен мага дайыма Өтүкчү бай-аке деп эле кайрыла бер. Мен кол өнөрүм менен сыймыктанып жашап келатам… – деген жаңы таанышкан […]

Эзоп: Катының башка эрге көз артпасын үчүн анын көзүн дайыма өзүң кызартып тур

Варлам ШАЛАМОВ (1907-1982), орус жазуучусу Баардык революцияны дилетанттар жасайт. ♦ ♦ ♦ Евгений ШВАРЦ (1896-1958), орус драматургу Ажыдаардан кутулуштун жалгыз жолу – ажыдаар өзүң тарапта да болуш керек. ♦ ♦ ♦ Арнольд ШЁНБЕРГ (1874-1951), австриялык композитор Чыныгы искусство көпчүлүккө арналбайт, көпчүлүк үчүн жаралган искусство искусство эмес. ♦ ♦ ♦ Иоганн Фридрих ШИЛЛЕР (1759-1805), немис акыны жана драматург Жүрөгүндө жарык жанган адамдын жүзүндө да жарык бар. *   *   * Намыстын куну – өмүрдөн кымбат. *   *   * Эң күчтүү жеңиш – […]

Харуки Мураками: Отуз эки жаштагы Day tripper[1]

АҢГЕМЕ Мен — отуз экидемин, кыз болсо — он сегизде. Ой токтотуп айырмасын эстей калсаң, көзүң караңгылай түшөт. Мен – болгону отуз экидемин, кыз болсо — эчак эле он сегизге чыккан…  Мына, эми башка кеп. Биз экөөбүз доспуз деп айтсак жарашат. Ашык-кеми жок. Мен үйлөнгөнмүн, аялым бар, анын болсо — алты жигити бар. Жигиттери  менен ал жөн күндөрү жолугушуп турат, мени менен айына бир жолу – жекшемби күнү. Калган жекшемби күндөрү үйүндө телевизор тиктеп олтурат. Ал телевизор тиктеп отурганда – […]

Рысбек Эшматов: Адабий түштөрдүн сюжеттик, композициялык кызматы

Эпикалык чыгармалардын аягы бир жактуу бүтпөйт — ага көп жактуу көрүнүш мүнөздүү. Анткени чыгарманын финалы анын көркөм дүйнөсүн түзүп турган көптөгөн системалуу элементтердин биринен (мисалы, композициянын компоненти болгон пейзаждык сүрөттөөдөн, окуяны жайынча айтып өткөн автордук баяндоодон, эпизоддук көрүнүштөн, фабуланын чегинен тыш турган эпилогдук формадан ж. б.) туруп, аякталышы мүмкүн. Кээде чыгарманын финалына түштөр да туура келип калган учурлар арбын эле кездешет. Андай мезгилде чыгарма адабий түштөрдү сүрөттөө менен чегине чыгарылат. Азыноолак аңгемелери менен адабий журтчулукка таанымал болгон Орозбек Айтымбетовдун «Акыркы […]

Элмирбек Иманалиев: Дин дин эмес – жаратканды талашкан

Жашоонун көндүмүнөн алыс маган… Жан азык таттуу кыял, алсыз арман. Сүйүнүн атасы өлсө үчөө калат: 1. Ит — турмуш. 2. Жесир — жашоо. 3. Жетим — жалган. КОШ! Билбейм ызгаарыңбы?… Аптабыңбы?… Өчүрдүк сүйүү тамган ак жалынды. Бир кезде жерге түшүп келген элем Сагындым жалгыз учкан асманымды… Булагым таза калсын шыңгыр каккан. Турагым сага калсын жылдыз жаткан… Сагындым Күн, Айымды таңда, кечте Мен менен жалгыз чыгып жалгыз баткан… *     *     * Сабырымды сар санаа кыйганда  мен: «Бизге чейин дүйнөдө ыр бар» […]

Залкар Назарматов: Сүтак

АҢГЕМЕ Жайдын айлуу түндөрүнүн бири. Күндүз кечке чөп чөмөлөп эси оогон ал береги алачыктын түбүнө чалкалай жата кетти.  Каруусу талыкшып, булчуңдары чымырап ооруп атты. Бир колун желкесине жазданды да көзүн жума терең дем алды. Кечээ гана чабылып, жаңыдан кургап келаткан жапайы беденин жыты аңкып мурун жарат. Керээлден кечке кулак кужурун алган чегирткенин чырылдагы бир аз басаңдагандай. Аркы колоттон бытпылдык үнү жаңырат. Анын сайраганы бул адырларга кандайдыр жан киргизип тургансып, не бир сырдуу. Теребел үлп эткен желге ыргала каалгып, мемиреп, үргүлөйт. […]

Эл акыны Анатай Өмүркановдун жаңы ырларынан

(Кереметсиң Сырт жайлоо ыр топтому) КАРА-САЗДА Бабам көзү – бал-бал жанган асманда Айың, Агып жаткан алтынга окшош ар бир сайың. Дем алганда дене бойум балкып барат, Дегдеңдетип кайда апкелдиң айланайын… Жел аргыңдан жети атамдын жытын туйам, Булутуңдан мурункунун ырын угам. Көк тиреген көк аскаңдын ар бир ташын Көз ачкандан көргөн окшоп сүйүп турам. Жайнаган чөп гүлүн ачат мени таанып, Суудан ыргып, кайра сууга чумкуйт балык. Ушул тоолор жаным менен бир бүткөндөй Кайсы жагын карабайын кумар канып… Мурун мында келбесем да […]

Михаил Зощенко: Күйөө (конкурска №26)

АҢГЕМЕ Жакында Егорка Басов үйлөндү. Ал салмагы токсон килодон ашкан, зор денелүү мурду балтайган аялды алды. Негизи ал жолдуу адам экен. Ага чейин Егорка Басов 3 жыл жесил болуп жалгыз жүрдү – эч ким ага тийгиси келбеди. А Егорка болсо көрүнгөнгө эле сөз айта берчү. Керек болсо жакын аралыкта жашаган солдаттын жесирине да барды. Бирок анын үмүтү акталган жок. Дал ушул окуяны Егорка Басов баяндап бергенди жакшы көрчү. Берилип алып калпты кудайды карабай ышкыртчу, баянына улам жаңы кызыктарды кошуп коёт. […]

ЖЫЛДЫЗЧА: Жаз… Чабалекей…

АҢГЕМЕ Колтукташып алышкансыган катарлаш бийик тоолордон, Улуу Жибек Жолунан да төмөн кеткен — катарынан жайгашкан үч кыштактын эң акыркы кыштагы мен үчүн өзгөчө… Ал кыштакта мени менен санаалаш, сырдаш болчу акылдуу, назик эже жашайт. Экөөбүз сабиз терип жүрүп таанышып калганбыз. Эки айылды бөлүп турган кең талаа бар. Ал жерге башка бир улуттун дыйкан уулу сабиз айдайт. Жаздан баштап эгип, багып анан күздө түшүмүн жыйнап кетет. Жыйнап кеткенден кийин дагы талаада чоң, кичине сабиздер жайнап калат. Калгандарын жыл сайын мен жыйнап […]

Аман Саспаев: Хадизат

АҢГЕМЕ I Дем алыш күнү. Китеп окуу тажатып жиберди. Саат үчтөрдө жаныбыздагы кинотеатрга барууну ойлоп кийине баштадык. Асыресе, Москванын ачык асманы мени кызыктырды. Күн бөтөнчө ысык. Ага карабастан, чыкыраган суук терезелерге балдырган жалбырактарын тартып үлгүргөн. Мындай учур көп колго тие бербейт. Киного барбаса да көчөлөрдө аязга каарылып, ары-бери басуу кишини эс алдырат. Жаңыдан колума ачкычты ала бергенимде эшик кагылды. – Кириңиз. Эшиктен күржүйгөн күрөң жигит саал тартына кирди да менин фамилиямды этип, ошол же башка экенимди сурады. — Дал үстүнөн […]

Дилазык: Акылман карыя

ИКАЯ Жаш балдар бир карыя жашаган үйдүн терезеси тушунда күнүгө кечинде ойношор эле. Оюндары ызы-чуу, кыйкырык коштоп, карыянын тынчын алчу. Акыры тажатышты. Күндөрдүн биринде карыя балдарды өзүнө чакырып алып: – Чүрпөлөрүм, кулак салгыла! Мага балдардын бактылуу жүзү, шаңдуу күлкүлөрү абдан жагат. Ошондуктан, эртең да ушул жерге келип ойноп берсеңер, ар бириңерге элүү сомдон берем, — деди. Эртеси балдар келип шаңдуу, күрү-күү түшүп, кулак кужурун алып аябай ойношту. Карыя айткан акчасын берип жатып, эртең да төлөп берерин эскертти. Кийинки күнү балдар […]