Бактыгүл Сексенбекова: Театр, кино, концерт баары үйүмдө

ЖАШАГЫМ КЕЛЕТ Алданган карек, адашкан жүрөк, Ээси жок белек, эки тал терек. Жулунган сезим, чечкинсиз чечим, Белгисиз багыт, калаксыз кайык. Үмүттүү күндөр, жылдыздуу түндөр, Сабырсыз чөгөт, чыдаган жеңет. Караңгы түн да алмашып таңга Кыш кетип эртең, жаз дагы келет. Өчкөн от күйөт, сүйүлгөн сүйөт, Жамандык жанчат, жакшылык кайтат. Ачуусун татып, таттуусун сезип, Жашагым келет, жакшылык арнап. Жашагым келет, жашагым келет… БАРКСЫЗ ЫРЛАР Эргитип абасы көл кылаасынын Ээрчитип махабат ылаачынын. Сен деген ыр кадырын сезбесең да Мен деген сезимиңе ыраазымын. Акылдын […]

Расул Гамзатовдун ырлары Абийрбек Абыкаевдин котормосунда

СҮЙҮҮНҮ АЙЛАНТКЫМ БАР ЗОР ӨЛКӨГӨ Сүйүүнү зор өлкөгө айлантсам дейм, Жылуулук, бейпилчилик нурун төккөн. Гимни башталса дейм ал өлкөнүн: “Сүйүү бул ыйык нерсе”— деген сөздөн. Ырдаса ал гимнди жакшы адамдар, Тик туруп, жүрөктөрдөн ыры чыккан. Гербинде ал өлкөнүн турса деймин, Алакандар бирин-бири катуу кыскан. Кулпуруп дүйнөдөгү түркүн түстөр, Куюлушуп турса дейм байрагында. Куурал билбей элдери жыргап-куунап, Кубаныч өкүм сүрүп аймагында, Көңүл калуу, таарынч, көз жаштардан, Кайгыдан, ажырашуу, зордуктардан, Калканыч табышса дейм бул өлкөдө, Көп калктар карк болушуп жардамына. ЖАШООДО БААРЫ […]

Ажар Раимова: Күн кызарып баткан болсо…

НЕГЕ? Ыр жазганга бирдей тамга иштетип, Бирдей  эле сөздү  алган акын бар. Бирдей саптар  жазса деле негедир Мыкты жана чабал болуп  акындар… Үй салууга бирдей камдап жыгач-таш, Бирдей  эле алынат кыш, такталар. Бирдей күчүн жумшаса  да негедир Чыгаан жана чоркок болот  усталар. Таң атарда бирдей эле ойгонуп, Кеч киргенде бирдей уктайт адамдар. Жеген наны, суусу бирдей болсо да Неге жакшы-жаман болот адамдар? АЛМАДАН УЛАМ… Мурда бактан алма уурдап жаш балдар, Коюнуна салып алып жешчү эле. Мулуңдашып, тапкандарын бөлүшүп, Үйлөрүнө  кубанычтуу  […]

Абийрбек АБЫКАЕВ: Тойбойт адам, топурактан башкага

*       *       * Күжүлдөгөн ойлорум күжүлдөгөн, Бозо шактай ачыган челектеги. Аралаган ааламды алпка айлантат, Жөпжөнөкөй бир чалды элеттеги. *       *       * Байлыгымды байпакка катканым жок, Абийиримди акчага сатканым жок. Том-томдогон китепти окусам да Бул дүйнөнүн чындыгын тапаным жок. *       *       * Жөнөйкөлүк алптардын салты экенин Алптар билбейт, билишпейт алп экенин. Алптар анан, алпмын деп төшүн какса, Алптыгы анын билип кой калп экенин. *       *       * Тарыхка да ар дайым тактоо керек, Генийге да кээ бирде мактоо керек. Мактоо деген ушу […]

Кожогелди КУЛТЕГИН: Сүйүүнүн сүрөтчүсүмүн

Кыргыз Эл акыны Кожогелди Култегиндин Түркияда жазылган жаңы ырлары ЖАЛДЫРАП ТИКТЕЙ ТУРГАН ЖАН ЭКЕНСИҢ Чачымды Сталинче тарап алып, жаагымды алаканга тайап алып, жалдырап тиктей турган жан экенсиң – жа-ай сүйлөп… жашылданып… жараланып… Капташпай – эки кадам ыраак болуп, карегим жүзүңө урган чырак болуп, эзилип тиктей турган жан экенсиң – ээгимди утуру уучтап-сылап койуп… Тетири, олтургучту, койуп алып, тетири карай андан орун алып, телмирер жан экенсиң – кумдуу чөлдөй демжип көз койууланып… ойууланып… Чыдайбы кош дешке анан эт жүрөгүм? Чынында көйгөй […]

Эсенбай НУРУШЕВ: Бектуруш Салгаманинин акындык өзгөчөлүктөрү

Азыр акындар көп, ошолордон Бектуруш эмнеси менен айрымаланат жана өзгөчөлөнөт? Баарыдан мурда Бектурушту синестетик акын десек болот. Нейрофизиологияда синестезия деген түшүнүк бар, ал сырт дүйнөнү кабылдоонун өзгөчө бир ыкмасын билдирет, аны аралаш кабылдоо (смешанное восприятие) дешет. Мындайда ар кандай кубулуш же көрүнүш, буюм, зат кошумча касиеттерге ээ болот. Эралиев “ак жыттар” деген эпитет колдонгондо жыттын да түсү болот беле деп элдин көбү чалкасынан кеткен. Бул дал ушул синестезиянын мисалы. Калифорния университетинин профессору Шон Дэй музыканы, кайрыкты ак, көк, сары ж.б. […]

Алым ТОКТОМУШЕВ: Даңк эмне, атак эмне, таалай эмне

*   *   * Төрөлдүң… Төрөлгөнүң энең көрдү… Эл көрдү…Төрөлгөнүң көрдү дүйнө… Күрөң так болгон эмес денеңде түк, Күткөн жок төрөлгөндө сени түрмө. Ойдо жок ыр жазат деп чуулгандуу, Ойношчул коюндарга өлөт деген. Тек гана: бир перизент туулган бу Жашоодо жана жашай берет деген. Жашадың. Шарап ичтиң. Катын сүйдүң. Дууладың. Кадыресе чектиң азап… Акыры басты сени кайдан күүгүм, Бардыгын сен эмнеге кеттиң таштап… 20.10.71-ж. БИР АВАЗ I Кытыгылап ойготкон, Кыярбас үмүт күндө миң; Сары азгырык жолдордо Сапарлаш болуп жүрбөгүн. Көздөрүң ураан […]

Ашир Кулиева: Үнсүздүк – жылуу сөздү күтөт жоктоп (конкурска)

ЖАЗ Жазым келди, жарыш ойдо күткөнүм, Айтып мага, кыш жомоктун бүткөнүн, Жылыта бер, кар менен тең эрисин… Муңдуу жаштын, кирпигиме сүрткөнүн. Сезимдеги кайдыгердик жүктөмүн, Серпип салып кайраттуулук түптөгүн. Табиятка шерик болуп уктаган… Эркти ойгот, ойгонушун күтпөгүн. *     *     * Жер бети жашыл көйнөкчөн, Жемишин төгүп чөйчөктөн. Жаз келет эми, кыш кетти, Салаңдап муздуу сөйкөчөн Кыш кетти, аппак көрпөчөн Жаз келди жашыл көктөмчөн. Өзгөрбөй өзүм боломун, Кышта да жаз да өзгөчөң. СӨЗ Сөз — ыйык, сөз — керемет, сөздөр — оттук, […]

Олжас Сулейменов менен Мария Кобец Абибилла Пазыловдун котормосунда

Олжас СУЛЕЙМЕНОВ (казак акыны) АПТАП Чаң баскан алманын түбүндө, Чалк өйдө көөшүлөт бир сулуу. Ак төшүн аймалайт күн нуру. Аккан суу шылдыры Угулуп-угулбайт, Сабагы бүктөлгөн, Сары чөп бүрүндө, Саратан чырылдайт. Шүк барам ээрде, Шүдүгөр жээктей, Карындаш, садагаң, Капталга  жайылган чачтары… Карабай калтаарыйт, Карыган ат дагы. Алма бак. Уйкуда бир сулуу. Алакан отундай күн нуру. Мария КОБЕЦ (белорус акыны) КҮН Жоодар куштун уясына жол улаш, Жол жоробун жортуп өткөн Күн билет… Жолоочуга жолукпастай эгерим, Жерден ыраак, жетпес жакта Жез табак. Жок, […]

Жолдошбек ЗАРЛЫКБЕКОВ: Күйдүм, күйдүм, күйдүм чок

Йе, Жокем, улагабызды аттап кирип келчү элең. Кирсең эле көзүң жалтактап турат дайым. Бир кишинин алдында деле, көптүн алдында деле тартынып, кысынып турганыңды туяр элем. Өзүң айтмакчы “жер карама мүнөз” элең. “Бирөөгө тике карап сүйлөй албайм” деп, өз сырыңды да өзүң жакшы билчүсүң. Ооба, мага берген интервьюңда ушинтип ымандай сырыңды айтканың бар. Ал эмес ошол жер карамалыгыңдан улам – журналистикага аралашып жүрбөймүнбү дегендей ойду кыйыткансың. Көп мааниде айтылган чындык эле бул сөзүң… Сүйлөсөң да, жазсаң да ушинетип кабат ойлорду туюнтат […]

Нускат Манкушева: Дүрбөлөң ойлорумдан кутулайын (конкурска)

СҮЙҮҮ БАГЫ Сүйүү багы багың ачам дедиңби, Күтпөй жүрсөм күн көтөрүп келдиңби? Кучак-кучак гүл үстүңө жыгылдым, Гүлзарыңда мурда көрбөй жүрдүмбү? Үстүмдөгү чечем кабат муңумду, Үзүп салдым жүгөн болгон курумду. Поэзия туу көтөрүп баратам, Из калтырып кетейин деп жугумдуу. *     *     * Чырмалып ойлорумдун желесине, Чыгалбай түшүп кеттим тереңине. Чуу салып, кайдан келдиң кызарган чок, Чыйрыгам жылына албай илебиңе. Кабынан сууруп алдың жүрөгүмдү, Капыстан тузак жайып түнөгүмө. Кадалып туруп алды тагдыр өңдүү, Капилет атылган жаа жүрөгүмдө. Дүрмөтүң кызыл чоктон октоп алган, […]

Жолболду Султанбек уулу: Жыртык шым (конкурска)

Жыртылып, түлөп калган шымды кийип, Сөгүлгөн жемпирдеги жеңди түрүп: Ичимден кедеймин деп кейигенмин Жыртыгын кайра жамап, кайра тигип. Оо анда онго деле толбогонмун, Ошентип бүтүн кийип оңбогонмун. Чоңойсом жыртык кийбей калаармын деп, Чыркырап канча ирет шорлогонмун. Чоңойдум жоро-доско тең жүрүп мен, Канча ирет уялганмын көпчүлүктөн. Өтүк май көргөн эмес бут кийимим, Өйдө-ылдый турмуштагы кемчиликтен. Араздап, намыстанып ыйлаганмын, Атамдын кыйналганын туйбаганмын. Акчасы жок экенин билсем дагы, Апамды алып бер деп кыйнаганмын. Көз көрүп андан өткөн кесепетти, Көздөгөм кийим үчүн келечекти. А […]

Элмирбек Иманалиев: Дин дин эмес – жаратканды талашкан

Жашоонун көндүмүнөн алыс маган… Жан азык таттуу кыял, алсыз арман. Сүйүнүн атасы өлсө үчөө калат: 1. Ит — турмуш. 2. Жесир — жашоо. 3. Жетим — жалган. КОШ! Билбейм ызгаарыңбы?… Аптабыңбы?… Өчүрдүк сүйүү тамган ак жалынды. Бир кезде жерге түшүп келген элем Сагындым жалгыз учкан асманымды… Булагым таза калсын шыңгыр каккан. Турагым сага калсын жылдыз жаткан… Сагындым Күн, Айымды таңда, кечте Мен менен жалгыз чыгып жалгыз баткан… *     *     * Сабырымды сар санаа кыйганда  мен: «Бизге чейин дүйнөдө ыр бар» […]

Эл акыны Анатай Өмүркановдун жаңы ырларынан

(Кереметсиң Сырт жайлоо ыр топтому) КАРА-САЗДА Бабам көзү – бал-бал жанган асманда Айың, Агып жаткан алтынга окшош ар бир сайың. Дем алганда дене бойум балкып барат, Дегдеңдетип кайда апкелдиң айланайын… Жел аргыңдан жети атамдын жытын туйам, Булутуңдан мурункунун ырын угам. Көк тиреген көк аскаңдын ар бир ташын Көз ачкандан көргөн окшоп сүйүп турам. Жайнаган чөп гүлүн ачат мени таанып, Суудан ыргып, кайра сууга чумкуйт балык. Ушул тоолор жаным менен бир бүткөндөй Кайсы жагын карабайын кумар канып… Мурун мында келбесем да […]