Мустай Карим: Ташка чыккан гүлдөр

КҮЗДӨГҮ ЫРЛАР Айтматов Чыңгызга Өмүрүм оюн болду илме кайып, Көңүлүм бирде толуп, бирде жанып, Кээде утуп, кээде утулуп келе бердим, Тагдырдын таштарына тайгаланып. Жазмышым оюн болду илме кайып, Жабыктым күндүз үшүп, түндө жанып. Алмашып так менен жуп өмүрүмдө, Кубулдум бир агарып, бир карарып. Жөө бастым адыр менен колоттордо, Тапканым тете болду жоготконго. Дайыма махабатым жалгыз жүрбөй, Кайгы-муң илештирип алат жолдо. Жаңыдан ынсап кылып келе жатсам, Азгырды кайра мени кара шайтан. Маскарам чыкпасын деп чочуладым, Макталып жатканыма карабастан. Сезимге күн менен […]

Конкурска: Арман сенин – падышаң, сен ага – күң (№25)

♦     ♦     ♦ Топук болбой жарды менин жүрөгүм, Толук эмес жартылыктан жүдөдүм. Тоодой сезим көөдөнүмө сыга албай, Тоодо демим, жапыстыкта жүрөмүн. Карлыгачмын өз мезгилин таппаган, Кайда учса жаздын деми бакпаган. Күкүм болуп миң ушалап күбүлүп, Кызыл эттен, тээрисине батпаган. Сүйүп сени, деңиз болдум ташыган, Сезимдердин мухитимин калкыган. Сыйпап шамал толкундары ташыса, Сезиш үчүн суулар жээгин таппаган… Жаным чыда! Кабыгыңда туйлаба. Жаның тынаар азыгы жок калганда. Жанар тоонун күнү бүтсө күл болор, Жашоо үчүн, жалын муктаж учкунга! Неге мынча кежирсиң!!! Сезимиңди […]

Дайырбек Стантегин: Бир үн менен эки башка боздойбуз

*     *     * Апаң сенин ажаан эле бир укмуш, Аты чыккан албуут, бейжай жагынан. Көп көргөнмүн – ызгаар учуп тилинен Түгү чыгып тургандыгын жаагынан. Дайым сени жеткиргенде бир оокум, Дале эсимде айнектүү көк веренда. “Кайда жүрдүң арам катын, бейбак” деп, Каргап-шилеп тосуп алчу сени анда. Сен мелтиреп, мен да сырттан мелтиреп, деп турчумун “кагылайын, кайненем”. Эч бир нерсе болбогондой кой маарек, Эртесинде жолукчусуң кайра сен. Апаң мейли, каргап-шилеп тилдесин, Ал ансайын бекемделип шертибиз, Коркунучка кайыл болуп тик карап, Корооз алгач […]

Конкурска: Улук болду, ыйык болду пул-кудай (№18)

*       *       * Сүйүү – деңиз, кол кармашып экөөбүз, Ал деңиздин суусун бойлоп кечебиз. Бирок, аттиң! Күн кызарып батканда, Эки жээкти бойлоп, бөлөк кетебиз. *       *       * Айтышат: «Жабылса бир эшик, Башкасы ачылат. Кайгырба». Сезимди акылым жүдөтүп, Баратам суу болуп жамгырда. Себелейт күзгү жаан, чачым суу, Корголойм астында бекеттин. Жүрөгүм – сыр сандык, жашырчу, Өрттөнөт ичинде эки өрттүн. *       *       * Артында үмүтү өчкөн каректин Изи бар сагынычтуу кусанын. Туш-тушта көзүрлөрү валеттин — Жутамын үшкүрүгүн. Ызамын. Какшаган карт тарыхты эстедим […]

Конкурска: Бийиктиктин кадырын – урайлекте тааныгын (№17)

*     *     * Асмандын эшигин тутпайсыңбы, Жүр, биз менен, учпайсыңбы… *     *     * Мен кичине адаммын, Кичинелерди  эки дүйнө тең чакырат. Барсыңбы, жоксуңбу, баркың жок. Батырат… “Бу дүйнөнүн кубулма шаңгырагынан, Оо дүйнөнүн кулак кескен тунжуру артык” — дейт  Сократ. “Эй, сулуу, сенин кадырлуу, кадырсыз болушуң, Денеңдин актыгы эмес, рухуңдун асылдыгынан. Жерде жылаандай  боортоктобой, Асманда куштай сызбайсыңбы. Жердегилердин эшигин такылдатып эмне кыласың, Асмандын эшигин тутпайсыңбы. Жүр,  биз менен, учпайсыңбы” — дейт Руми акын. “Түз дегениңдин бары  сая, Ак дегениңдин баары кара […]

Якутия акыны Александр Гоголевдин ырлары кыргыз тилинде

Гоголев Александр Николаевич – Саха (Якутия) Республикасынын искусствосуна эмгек сиңирген ишмер, Көркөм кол өнөрчүлүк палатасынын жана «Уус» деп аталган республикалык элдик жасалга-колдонмо искусство чеберлер союзунун төрагасы. А. Е. Кулаковский атындагы «Симэх» эл достугу Үйүнүн жетекчиси. А.Н. Гоголев таланттуу сүрөт чебери. Анын эмгектери Корея, Германия, Швецариянын музейлеринде көрсөтүлүп келет. Эл керектөөчү буюмдардын Москвада өткөн Бүткүл союздук конкурсунун лауреаты. «Россиянын мыкты топ-менеджери» наамынын, «Жарандык даңк» белгисинин лауреаты. 2008-жылы биринчи ырлар жыйнагы жарык көргөн, 2010, 2012, 2013-жылдарда бир катар ыр китептери якут тилинде […]

Дайырбек Стантегин: Топ-тоголок жашоонун \ Токтоор жери бар бекен?

КЕРБЕЗ Кылчайып артка карасам, Кытыгылайт сезимди Кыялым өткөн кап-качан. Кыялым өткөн кап-качан. Шуудуру ойноп нервимде шуудурайт кызыл шапкачан. Дөөлөттөй конгон бир жолку, Дөөмөтү келген бир соңку Дөбөдөн тийген күн болчу. Дөөлөт бир учкан куш тура! Дөөмөт бир өпкөн кыз тура. Дөбөдөн сөнүйт кыш кула. Алтындан курган сарайдын Айкөл жан батпас төрүнөн Айланып кимди караймын? Күмүштөн курган сарайдын Күлүстөн батпас төрүнөн Күйүгүп кимди караймын? Күмүш жал күбөк айчыктуу, Күн чыккан жерден ай чыкты. Азгырык көңүл тынчытпайт, Ай баткан жерден күн чыкпайт. […]

Атакул Жакыпов: Чексиз аалам жатат ойлуу унчукпай

Уйкусу жок түндөр караңгы, Убайымга жанды саламбы? Жарыкты издейм жаным талыкшып, Жылдызы жок түндөн алып чык. Опол тоодой канча кар басты, Ошол жарык – сүйүүм алгачкы. Окторулган дайра киринчү, Ошол жарык – сүйүүм биринчи… *     *     * Эшикте январь көктөмдөй, Эшилет күндүн шооласы. Кечээги күндүн, өткөндүн Ачкансып көркүн жоогазын. Иймейген орок ай көчөт, Ийилет талдын шоодасы. Өзүбүз анда – байчечек, Өзүбүз анда жоогазын. Катарлаш өскөн кырчын тал, Умтулуп көккө бой керет. Түбөлүк жашап турчудай, Тумандуу туюк ой келет. Кайгыдай жанга […]

«Нуска»: Азербайжан элинин классик акыны Расул Рзанын ырлары кыргыз тилинде

Азербайжан адабиятында, өзгөчө поэзия жаатында аттын кашкасындай белгилүү болгон новатор акын Расул Рза 1910-жылы 19-майда Гөйчай шаарында туулган. Жаш акындын алгачкы ырлары 1927-жылдан баштап жергиликтүү гезит-журналдардан жарык көрө баштаган. 1930-жылы Бакуга келип, «Gənc işçi» («Жаш ишчи») деген гезитке жумушка орношкон. Ал эми 1931-жылы анын «Большевиктер жазы» деген ыры «İnqilab və mədəniyyət» «Революция жана маданият» деген журналга чыгат да, 21 жаштагы акынды бүткүл өлкөгө таанымал кылган. Ошол жылдардагы Расул Рзанын ырлары Азербайжанда болуп жаткан окуялардын, көрүнүштөрдүн күзгүсү катары баарын чагылдырып турган. […]

Кожогелди Култегиндин ырлары түрк тилинде

KOCOGELDİ KULTEGİN SEÇME ŞİİRLERİNDEN TÜRKÇEYE ÇEVİRİLER KIRGIZCADAN ÇEVİREN KALMAMAT KULAMSHAEV BAŞ VEYA MEÇHUL ASKER/ БАШ Günümüzden bir asır önce, daha doğrusu, Birinci Dünya Savaşı sırasında yaşanan 1915 yılındaki Çanakkale muhare­besini herkes bilir. Dış düşmanlara karşı Türkler tarafın­dan yürütülen ve Türklerin zaferiyle sonuçlanan bu büyük olağanüstü çarpışmada Türk askerlerinin sergiledikleri kah­ramanlıklarının karşısında şaşırmayan kimse yoktur! Bundan dolayı olsa gerek, bir ANZAK1 askeri, savaşta vurduğu Türk askerinin başını kesip övünmek maksadıyla Avustralya’ya götürmüş. Mumyalanmış baş 87 yıl boyunca elden ele geçip bu […]

Жолдош Турдубаев, адабиятчы: Анти-мүнүшкөр керекпи?

Марат Токоевдин көнүмүш ченемдерге сыйбаган ырлары адегенде окурманды чочуркатышы ыктымал. Айрыкча атайын камылгасы (поэзиянын салттуу эмес жанрлары жөнүндө билими жана тийиштүү нуктагы чыгармаларды кабылдагыдай табити) жок адамга такыр эле жакпашы мүмкүн. Автор өзү да атайылагандай чоркок саптар менен баштайт айрым ырларын: Ырларымдан издебе Гармонияны. Табыш кыйын, оор аны. Демейки ырлардай элпек же ичкериден чыйралган ыргагы жок, уйкашы куюлушпайт, муун өлчөмүн сөз кылбай эле коюш керек. Бирок шыр окулуп, бат унутулуучу саптардан кескин айырмаланып тургандыгына көӊүл буруп, сезимге эле эмес, акыл […]

«Нуска»: Салижан Жигитовдун «Элегиясы» түрк тилине которулду (кайрадан иштелди)

ELEJİ ЭЛЕГИЯ Çeviren: Kalmamat Kulamshaev Автор: Салижан Жигитов         Sonbaharda burağanlı bir gece, Уйгу-туйгу шамалдуу күз түнүндө Uyku kaçtı, rüzgâr çalar telleri. Уктай албай кыйналам чоочун үйдө. Uğuldayıp pencereden bir nice Теректери шуулдап шоокум салат Girmeyesin bunlu kavak yelleri! Терезеден калдайган тоо түбүндө.     Yaprakların sesi içime dert salar, Жалбырактар жабыла үн чыгарып, Yanık beste, hiç durmadan dert çalar Жаны тынбай күйүттүү күү чыгарып Uyku içinde saldırırken sert dalar, Шуу-шуу этет качырып уйку кушун, Gönlü incitme, […]

Атактуу Афанасий Фет Кожогелди Култегиндин котормосунда

Атаңгөрү-ай десе, 19-кылымдагы орустун арзуу-ашыклыгын кара, ошол арзуу-ашыклыктын адеп-ахлактуулугун, ыймандуулугун кара! Жок дегенде өбүшүү да чагылдырылбайт. Өбүшүү жок болгон менен өрттөй сезим алоолоп турат! Ардактуу акурман, ажылдакты ары ыргытып, аруу, таза Афанасий Фетти оку?! ЭГЕР ТАҢДЫ ТОСКОН БОЛСОҢ Эгер таңды тоскон болсоң күлүп сен, Белгилериң болсо ишенген, асыл баа – Бир аз убак, утурумдук сүйүп сен, Бир букет гүл тапшырып кой акынга. Ошол жетет, дүйнө айбынан арылат, Оозун жапкан сыяктанып ызанын. Букетиң ал ырларынан ар убак Буруксутуп чачып турат жыпарын… […]

Таштанбек Чакиевдин ырлары Калмамат Куламшаевдин түркчө котормосунда

«Нуска» котормочулар тобунун тажырыйбалуу адиси, филолог-түрколог, түрк тилин изилдөө боюнча доктор, акын жана котормочу Калмамат Куламшаев зирек окурмандарга түрк тилдүү тектеш элдердин морфонологиялык базасын компьютердик программага киргизүү жаатында жигердүү эмгектенип келатканы маалым. Анын көркөм мазмундагы чыгармаларды кыргызчадан түркчөгө, түркчөдөн кыргызчага эркин таржымалдоо камылгасына жетишкендиги кубандырат. Бүгүн биз Калмамат Куламшаевдин түркчө котормосундагы акын Таштанбек Чакиевдин ырларын окурман сынына койдук… UYGARLIK / ЦИВИЛИЗАЦИЯ 1 UYGARLIK ЦИВИЛИЗАЦИЯ Sürünen bir Мен  — үлүл,                   salyangozum,                   боортоктоп жылган, Abanmış olan Боржоктоп жаткан                      yüzyıla […]