Атантай АКБАРТЕГИН: Динозаврлар жана кыргыздар

Динозаврлар баардыгы тең алп эле, Жердин үстүн жеке бийлеп жатчы эле. Маани берип алар ойго  алчу эмес, Майда жандар сыйлаганын калп эле. Алар билбей биримдиктин керегин, Билбей зор күч жок экенин акылдан, Бирөөсүнүн бирөөсү оюп карегин, Чыгаандарын жайлай берди жашынан. Акылдуусун азуулусу жей берсе, Ушул дүйнөң ууга айланар, арман ов!.. Динозаврлар канча кыйын болсо да, Жер үстүндө бирөө тирүү калган жок… Эң байыркы эл болсо да Чыгышта, Эшик-төрү көрүнгөнгө таланып, Динозавр сыяктанып кыргыздын чыгаандары келет улам азайып. КУДАЙГА ЖАЗЫЛГАН КАТТАР […]

Иосиф Бродскийдин ырлары Абдысамат Сараланын котормосунда

*     *     * Кош бол… Унут… Айып этпе… А каттар өрттөлсүн… көпүрөдөй… Эрктүү кет кеткенсип таң эрте, А жолуң болсун эң жөнөкөй… Түнүңдө жылтырап сен үчүн, жылдыздар тизилсин шуруга. Жалбырттап өчпөсүн үмүтүң, алакан жылытып турууга. Борошо, жамгырдан, жалындан оолакта, болбосун көкүрөк. Жашооңдо ийгилик ооматка, жолуккун сен менден көбүрөк. Улансын көөдөндө күрөштөр улуулук-сулуулук аралаш, Суктанам… Эх кандай бактылуу Болчулар сен менен сапарлаш… *     *     * Үзүндү (Октябрь бул санаа жана састумоо) Октябрь бул санаа жана састумоо. А таранчылар ээлешүүдө быжырап уяларды, […]

Фатима Абдалова: Жүрөк жылыткан саптар

Жаш акын Махабат Касеинованын чакан ыр топтомун окуп, жүрөгүм жылыды. Жасалма жок жөнөкөй кетип бараткан ыр саптардан жылт-жулт эткен көркөм ойлор көрүнө калганда – акын кыздын талантынын өзүнчөлүгүнө суктанып, толкунданып отурдум. Көңүлүм сергип, ырахаттанып, «ой» көрүнгөн жылтылдаган саптарды алдыдагы ырларынан да учуратарыма ишене бердим. Алгачкы ырын окуйлучу: Абысын-ажын болор сырдашарым, А чыны билгендерге бир казалмын. Кыргызга атым мейли чыкпаса да, Кызыма окуп берер ыр жазармын… *     *     * Толуктабай жакшы акындар катарын, Толуктадым жакшы аялдын катарын. Уурдап кетпей кимдир бирөө […]

Абийрбек Абыкаев: Башымда ой жок, бопбош – байыган уйларга окшоп

*     *     * Коркпо өлүмдөн, мезгил бүтпөй чектелген, Бир тал чачың буйругу жок коробойт. Мөөнөт бүтпөй — жашооң бүтпөйт эч качан, Эрте келип ажал алдың торобойт. Ажал келсе байлыгыңды карабайт, Жаш экен деп жаштыгыңды аябайт. Уруп койбойт мансабыңа, жашыңа, Өлөмүн деп корко бериш жарабайт. Корккун бирок карызыңдан кутулбай, Каламбы деп аруу иштерди аз жасап. Жүзгө чыгып кара иштерди кылганча, Өлгөн жакшы таза жүрүп, аз жашап. Арам ойдон, сасык ойдон алыс бол, Калтырбагын гүлдөй адам көңүлүн. Жакшылыкка жакын болгун калыс бол, […]

Акжол Доранбек уулу: Абал азыр – эрксиздикти жектемей

АК ЖОЛ, САГА! “Кол жазмамды карап берсеңиз” деген Акжолдун кол жазмасы колго кеч тийди. Эки күн күттүм. Чындап эле күттүм. Азыркы жаштар поэзиясын окугум келди. Анын ысымын мурда-кийин эшитип жүргөм. Эң алгачкы ыр жүрөктү жылытты. “Абал” деген аталыштагы ырдагы ойлор бир гана бул жаш акындын эмес, дегеле анын муунунун, ал эле эмес алдыдагы, арттагылардын күмөнүн тек астейдил туюнткан жеңил, жумшак, жугумдуу ыр экен: “Байкап көрүп, алды-артымды карасам. Зээним кейип, жүрөгүмдү канатам. Баскан жолго из түшкөнү байкалбайт, Багыт кандай, билбейм кайда […]

Мезгил ИСАТОВ: Түптүз жолдо баса албадым түздөлүп

*  *  * Көзүмдөй деңизде Жарым сөздөр Тамчыласа, Төгүлсө… Чымчык жүрөгүм Тыбыраса, Сайраса… Кагаз кайык өмүрүм Толкубаса, Толбосо… Жаз келбейт эле. Өзүңсүз өмүр өтпөй, Айрылуулар, Арзуулар, Болбойт эле!.. *  *  * Түн жарымы, Чарчагандай түштөрүм, Ай тамчылуу, ак жылдыздар, Ак канаттуу булуттардай, Арзуулар да үзүк-үзүк, сезимдерге урунат! Жүрөгүм да дүкүлдөп, Эшикке чыгам дейт. Кармачы, карегим, Уйкусуз өмүрүмдү, Туруксуз көңүлүмдү. Кайда барат — Күйүп жанган Күндөрүм? “Сүйөм” дедим. “Сүйбөйм”дедиң. Ушул эле Ашыктык! *  *  * Күн батышы — Күтүүнүн башталышы. Күмүш […]

Армян адабиятынын классиги Наапет Кучак Азамат Төкөровдун котормосунда

Наапет Кучак – орто кылымдарда жашап өткөн армян акыны. Туулган жылы белгисиз. 1592-жылы өлгөн деген божомолдор бар. Сөз кылышат бизди элдин бардыгы, Сүйүшкөндүн эмне, барбы айыбы? Көралышпайт неге биздин жыргалды, Көңүл сүйсө – анын кайсы жазыгы? Кайда барсак аңдып, бизди сурашат, Артыбыздан ушак менен уулашат. Биз эч кимди өлтүрбөдүк, сүйүштүк, Деги бизден адамдар не каалашат ? *     *     * Мактанат толгон Ай көктөгү Ашык деп көркүмө бүт аалам. А бирок сенден да көркөмдүү, Айды мен жатамын кучактап. Кааласаң көрсөтөм жамалын, […]

Нуриз ӨМҮРБАЕВА: Бакыт мага жарашпаган көйнөктөй

БИР ЫРДЫН УЛАНДЫСЫ Турмушуңдан өзүңө алган жазаң бул — Туура чыкпайт кадамыңдын бардыгы. Азыр мени көп ойлонтот качандыр Мен жаңылткан адамдардын тагдыры. Өткөнүмдөн өчпөй турган сөз калды… Өрткө айлантты түшүнбөстөр ойнумду. Аял болуп бул дүйнөгө көз ачып, Аялдарга азап берип койдумбу?.. Өлчөп көрүп таразамда өзүмдү, Өзүм неге актап кетер сөз таппайм?! Бирде күлүп, бирде жаштап көзүмдү, Бир билгеним: ушул жолдон көп каттайм. Азгырыгы, түйшүгү көп бул жолдун, Аягына кандай күндү жазды экен? Мээримсиздик көп ыйлатты… Соорондум. Мен кылчайбай койгон жандар […]

Гүлзада СТАНАЛИЕВА: Сүйүү эмне эңшерилткен дүйнөнү?

БАЛАЛЫК ЖӨНҮНДӨ БАЛЛАДА Токтогулга барабыз деп камынып Жүрсө апам, сен башкача сүйүнүп. Ээликкениң эсимде бир ошондо, Көрүнгөнгө сүйүнчүлөп күйүгүп. Чыктык жолго, күүгүм талаш жеткирди Токтогулга эски жеңил машине. Таякемдин үйүн көздөй жөнөсөк, «Барбайм, — дейсиң таякемдин үйүнө, Токтогулга барабыз деп айттың го, Алпар мени комуз черткен кишиге», — Чатак салдың кыйнап бизди чаң жолдо, Бештердеги бала болчуң кичине. Апам байкуш алдап-соолап тарткылайт: «Таякеңдин үйүндө да Токтогул». Ишенбейсиң, короодогу кишини, «Тайкем, — дейсиң, таанып турам Оштогу». Ал аңгыча көчө баштан бир […]

Жалалидин РУМИ: Каптагы кум

Чоң төөсүнө теңдеп эки кап арткан, Чөл аралап, бир бедуин[1] бараткан. Жолдон анан жолугуп бир жолоочу: – Жүгүң эмне? — берилди анын суроосу. Жооп узатат ээринде түз олтуруп: “Бир кабыма буудай салгам толтуруп. Экинчи кап шыкаганмын кум менен, Теңдеп алгам, ообойт жүгүм бул менен.” Жолоочу анда үн чыгарып акырын, Бедуинге айтат минтип акылын: “Кумду төк да жеңилдеткин жүгүңдү, Буудайды бөл, теңештириш кыйынбы? Ашыкча жүк, төөңө дагы, сага да, Ашык түйшүк жаратарын кара да.” “Оо жолоочум, акылыңа суктанам! Көп жыл жашап, […]

Калык ИБРАИМОВ: Турмуш – деңиз

ХРОНОС-ЭРОС Жашоо бүтпөй жаңыланып турмагы, Жаратканга жадыбалдай керек ко. Жатып албай жан бүткөндүн бүт баары, ошон үчүн баш урат да Эроско… *   *   * Жаралгандан кудуреттүү Демиург: “Урпак ула, тукумуңду курутпа”, — деген үчүн дээринде бүт баарын, баш үйүртмө кылган тура урукка… *   *   * Бул жашоонун экстазы эрос деп, жазылган соң Жараткандын жарлыгы. Ошон үчүн турмуш турат токтобой, Ошон үчүн жанталашат баардыгы. *   *   * Адам баштап ар макулук-жандыктар, ошон үчүн оргазмга батышат. Анан балкып лаззатында кумардын, бала болчу […]

Афина БАКИРОВА: Көмүскө жашоом ыйык эл билбеген

Өзүн тапкан акын аз. Айрыкча бүгүн. Бүгүнкү сүрмөтоп акындар дээрлик окшош. Бирин бири кайталагандан жадай элек көбү. Бирөөнү бирөө тууроодон уялбайт дагы. Демек алар өздөрүн таба электир. Ал эми Афина Бакированын биз жарыялап отурган ырларындагы купуя сыр, жөн эле көз жүгүртүп окуп койбой турган саптары жыш кезиккен байыстуулугуна көңүлүбүз курсант болду. Ышкыдар көңүл күүсүн чертер поэзия демин сезген калемгер катары кыйла жетилиптир. Биз муну Афинанын секелек курагынан берки чыгармачылык өсүшүнө дайыма сереп салып, акындын өзүн жакындан билгенден улам кеп кылгандагыбыз. […]

Нуралы Капаровдун жаңы ырлары

Нуракем жалындап телефон чалат кээде. Жөн чалбайт. Жөн эле убактыңды жеп телефон чалгандар канча. А Нуракем чалганда сөзсүз бир жаңы чыгарма баштап койгон болот же сыясы кургай элек ырын окуй турганын билем… Билем да чыгармасын кунт коюп угуш керек болот: интернеттен ташкөчүгүмдү көтөрөм же радионун жаагын басам. Агер ишим кызуу жүрүп аткан учур болсо, телефонун албай да коём. Кайра чаларын билем… Себеби көңүл уйгу-туйгу болуп ишке алаксып турган учурда жакшы чыгармага кунт коюш кайда. Андайда адамга куру сөз айтып көңүлүн […]

Назгүл БОЛОТБЕКОВА: Жашоого жол тартамын

ӨЗҮМДҮ ИЗДЕЙМ Өзүм сыртта, Мен ичинде бөлмөнүн. Ачып, жаап эшигине асылып, Тынчын алдык өмүрдүн. Өзүм күлүп, Мен муңайып жанашпай, Жулмалашып турабыз Бир бурчунда дүйнөнүн. ӨМҮРГӨ Мен эми издейм сени Эптеп өткөн өмүрүмдүн ичинен. Мен сен үчүн унуттамын Элес болуп, бир көрүнүп, кайра өчкөн. Кучагыңа кимди алдың? Кимдер чыкты эсиңден? Мен жүзүнчү, миңинчи… Эсепте жок жүргөн балким бирөөмүн. Сүйүп кирип ааламыңа гүл бүткөн, Кирдеп чыгам. Өмүр-арман бүтпөгөн. Издейм сени ирмем, саат, мүнөтүм Кадырыңа жете албаган өзүмдөн. САГА ДЕГЕН СЕЗИМДЕРИМ Дарактагы жалбырактай, […]