Элмирбек Иманалиев: Дин дин эмес – жаратканды талашкан

Жашоонун көндүмүнөн алыс маган… Жан азык таттуу кыял, алсыз арман. Сүйүнүн атасы өлсө үчөө калат: 1. Ит — турмуш. 2. Жесир — жашоо. 3. Жетим — жалган. КОШ! Билбейм ызгаарыңбы?… Аптабыңбы?… Өчүрдүк сүйүү тамган ак жалынды. Бир кезде жерге түшүп келген элем Сагындым жалгыз учкан асманымды… Булагым таза калсын шыңгыр каккан. Турагым сага калсын жылдыз жаткан… Сагындым Күн, Айымды таңда, кечте Мен менен жалгыз чыгып жалгыз баткан… *     *     * Сабырымды сар санаа кыйганда  мен: «Бизге чейин дүйнөдө ыр бар» […]

Эл акыны Анатай Өмүркановдун жаңы ырларынан

(Кереметсиң Сырт жайлоо ыр топтому) КАРА-САЗДА Бабам көзү – бал-бал жанган асманда Айың, Агып жаткан алтынга окшош ар бир сайың. Дем алганда дене бойум балкып барат, Дегдеңдетип кайда апкелдиң айланайын… Жел аргыңдан жети атамдын жытын туйам, Булутуңдан мурункунун ырын угам. Көк тиреген көк аскаңдын ар бир ташын Көз ачкандан көргөн окшоп сүйүп турам. Жайнаган чөп гүлүн ачат мени таанып, Суудан ыргып, кайра сууга чумкуйт балык. Ушул тоолор жаным менен бир бүткөндөй Кайсы жагын карабайын кумар канып… Мурун мында келбесем да […]

Акматбек Султан: Өксүксүз өмүр сүргөн акын барбы? (конкурска)

ЖАЗДЫГЫМА Айылдан ала келген камыш жаздык, Арман кууп ата журттан алысташтык. Санаага толгон башка жөлөк болдуң, Сен менен өттү далай нагыз жаштык. Камыш жаздык, Калкына кызмат кылсын нагыз жаштык. Өзүңө терим сиңди, жашым тамды, Өмүрдү өксүтүүгө акым барбы!? Өз элге жарыгымды чачкым келет, Өчүрбөй алоолонтуп асыл жанды. Жашым тамды, Өксүксүз өмүр сүргөн акын барбы?.. Атамдын жат боломбу чарбагына, Апамдын ит тийбесин каймагына. Чиркешкен кербен азап түнөп калды, чыдай көр эми баштын салмагына. Айлымдан ала келген энчим жаздык, Ардактап мурас кылам […]

Нурзат Абдыжапарова: Курчуп, мокоп кылычтай сууруласың (конкурска)

Өмүр жолоочусу Көчө бойлоп келе жатып баягы Кезиктирдим бир жолоочу адамды. Көздөрүнөн көрүп турдум мууң-кайгы, Кайгы-капа көп чеккен го сыягы. Жол өзөндөп келе жатып жанагы Жолуктурдум бир жолоочу адамды. Оор үшкүрүп, терең ойго баткан соң Аста басып кайра жолун улады. Тыкыр басып келе жатып талааны, Тээ алыстан көрүп калдым караанды. Теңдеш келип секин баскан кадамдар Төмөнкүдөй айтып калды баянды: Тирүүлүктүн түмөн тартып түйшүгүн, Тагдырыма топук кылган кишимин. Сансыз күнгө арнап күчүм, баралым, Үзүрүнү көрсөм деймин ишимин. Мен бир пенде адал […]

Шербет Келдибекова: Жылтыр шаңы өчөт кездердин

ЖАЗ Жаз келди да, жадырады туш тарап, Жаңылыктай сергек нурга чайканып. Жапырт, жымжырт гүлдөп жатты алмалар, Таң калаарлык тааныш болуп кайтадан. А биз болсо чакан, күүгүм бөлмөгө, Чогулдук да, ырдап жаттык: «Жарыгым, Жок дегенде ушу жазда кайтсаң не, Күтө берип, күтө берип карыдык». Сыртта дүйнө акыл жеткис, эс жеткис, Эбегейсиз кереметке чөмүлүп… Аңкып жатты, чалкып жатты алма бак, Жаз ташкыны көзсүзгө да көрүнөт. А биз болсо үлпөт куруп… Эченчи Жаз келгенин каалабастан билүүнү: Жаңылыш деп узап жаткан кечтерди, Эңсеп жаттык […]

Нагима Кайырбек кызы: Кара булут сыңары кайгы деле (конкурска)

ЖАШАЙСЫҢ ЖАКШЫ БОЙДОН Сен мени унутту деп жүрсөң керек, А балким, оюңда да жок чыгармын. Калтырып көңүлүңдү оорутупмун, Кургатып жалбырагын жаш чынардын. Билемин күнөө менде, барктабагам, Сүйүүңдү сунган кезде жүрөгүңдөн. Башканын бал сөзүнө азгырылып, Суурулуп чыгып кеткем тилегиңден. Таптаза, бала кыял мүнөзүңдү кирдетип, жүрөгүңдү эзиптирмин. «Кеткениң жакшы болду» дээрсиң мени, Өзүңдөй жакшы жанды кезиктирдиң. Кеткеним чындап анда жакшы болгон, Жашайсың жүрөгүмдө “жакшы” бойдон. ӨЛБӨСТҮК  Кайран Ажал торуна чырмаганда, Карбаластап калабыз бүлүк түшүп. Кабыргабыз кайышат «Кап, аттиң!» деп, Капилеттен дүйнөгө күйүт […]

Нуралы Капаров: Байлык

Бул байлык бир билекке айланган күчтөн чыккан, бул байлык менден эмес, бизден чыккан. Бул байлык буудай болуп элден чыккан, жемиш болуп жерден чыккан. Бургулап тоону тешип, былк этпес зоону тешип, кырк жылы жууса кеткис терден чыккан. Жолубуз жарык дешип, кана бол, салык дешип күчтөгөндө, орто турмуш ойлонбой көмүр сатып, жакыр турмуш жарыбас чөбүн сатып, жеп жаткан токочунун теңин сатып, наабайчылар нанын сатып, караманча каржалгандар кара жанда айланган канын сатып, буйдала түшкөндөрү буркурап тамын сатып… Салпылдап күнү-түнү салык дешип, кой сатып […]

Расул Гамзатов: Узак жолум, тоодон ылдый башталган

Советтик жана россиялык белгилүү акын, прозачы, котормочу, публицист жана саясый ишмер. *     *     * Жылдардын аялдарга алы жетпес — мында сыр жок, дегим келет. Бала үчүн өз энеси дайым аруу — ааламда аял аттуу сулуу демек!!! *     *     * Энең өтсө толоор ичте арманың, Энең өлсө, сыздайт, ооруйт көңүлүң… Чакырамын: дүйнө элинин балдарын! Энелерди сыйла, өткүчө өмүрүң! *     *     * Дүйнөдөгү эң кымбаттуум, ардагым Ыр жазгандан чочуйм өзүң жөнүндө… Чын ниеттен сени сүйүп калбасын, Окуп аны, менден дагы жашыраак, Менден […]

Адашгүл Токтоназарова: Апаке, кечир мени (конкурска)

АПАКЕМЕ КАЙРЫЛУУ 1-кат Бул жашоодо оңой экен чынында, Адамзаты катаны кетирмеги. Апаке, сизди ойлобой, сизди эстебей, Сүйгөнүмдү ойлондум, кечир мени! Көрөгөчсүң, апаке, айтып берчи, Жашоодо туура жолдо баратамбы? Же кокус тайгаланып тайгак жолдон Мээримдүү жүрөгүңдү канатамбы? Акылмансың, апаке, айтчы чынды, Жашап жаткан бул жашоом өзү чынбы? Улайын улуу көчүн энелердин, Үйрөтчү аялзаттык улуу сырды. Мына дагы күндөгүдөй кечим келди, Билбей турам сага эмне дешим эми… Апаке, бул кечте да сизди ойлобой, Сүйгөнүмдү ойлондум кечир мени! 2-кат Балкыдым бакыттын даамын татып, […]

Караш Жанышов: Барктабас нерсе көп бизде (конкурска)

ЧЫНДЫК Кум сымал калптардын арасынан, Кумдан да миӊ эсе кичинекей — Чындыкты жапжалгыз караштырам. Чыдап бүт кумдарды карап чыгам… Калптардан миӊ түркүн жорук чыгат, Калп эле чын сымал болуп турат. Чындыкты таптым деп кармаарыӊда Чыныгы калп ошол болуп чыгат. Үмүттөн баардыгы түздөлөрүн, Үн, сөз жок жашоону издебедим. Карандай калп эмес бул жашоодо Караандай чындык менин издегеним. *     *     * Катуу сүйлөп үмүттү тепсебеймин, Калбай баары максатка жетсе деймин. Эл адамы наамына кызыккандар, Элдин үмүт-мүдөөсүн сезсе деймин. Кесир сүйлөп кемсинтүү көксөбөймүн, […]

Болот Мамбетисаев: Өзгөрөт ко формулалар жакында (конкурска)

ЖАЛГЫЗДЫК Өзү бакыт эле биздин бактыбыз, Ал бакытты барктабадың жакшы кыз. Күндөн күнгө бой көтөрүүң бийиктеп, Жалгыз калды сүйүүдөгү тактыбыз. Сүйүүбүздүн жеткен сыңар курагы, Сезим өчүп, сепил болсо урады. Акылымдан суроолор жаап жүрөккө Башталгандай кыяматтын сурагы. Жүрөк кургур калды бүгүн күмжам суз, Жүрүп, жүрүп дудук болду үн салгыз. Баары экиден болсо дагы а бирок, Дүйнө жалгыз, сезим жалгыз, мен жалгыз. ТЕНТЕК ШАМАЛ Акырын чачтан сылап, Акыбал алын сурап. Сулуунун бачым эле Багытын башка бурат. Ай ушул тентек шамал… Сабалап көрүп […]

Нуралы Капаровдун соңку жазган ырларынан

СЫЙЛЫК Турар, Жолон, Мидиндей акындарды Эл акыны дебеске акың барбы? Кана, кимиң качырбай такымдадың? Кана, кимиң тизгиндеп жакындадың? Калың кыргыз сүйгөндөй кучак жайып деги алардай сыймыктуу атың барбы? Эптей албай эки сап элдикпиз дейт элдик эмес “Кыргыз эл акындары”! ТАЛАНТ Кудай сага тонналап талант берген, капталыңа калдайган канат берген. Майда турмуш козгой албай талантыңды, жеңил турмуш желпий албай канатыңды, турасың кара жердин кучагында. Калдактап учаарыңа кара бакты каңтарган шамал жетпей, ай-ааламды аңтарган добул жетпей, албуут кыял алкынган деңиз жетпей, күкүктөгөн […]

Кожогелди Култегиндин Анкарада жазылган жаңы ырлары

ТҮШКӨ КИРДИҢ Күтүүсүздөн бир бутакка конгонсуп, күтүүсүздөн бир учакта болгонсуп – кырк жылдан соң неге кирдиң түшүмө кыйшайттыра, кылжыйттыра ойлонтуп? Карап көрсөм ортобузду ой чулгап: канча деңиз толкуп-таарып олтур, кап! Таарып-бөлүп тоолор, чөлдөр араа тиш, тайанычы – жер, көк кошо солкулдап! Канча өлкөлөр аралоодо араны-ай кармап алып сайасатын араадай. Токой болуп сансыз күндөр ортодо тосуп турат кол кармашып тарабай. Оттук сымал сезим жанып дүрт эле, оо, ал кездин атаманы күлкү эле! Канат-сүйүүм жайылганда сен үчүн – канчаларга калка болуп турчу […]

Гүлзат Бектемирова: Белгисиз мен кайда баратам (конкурска)

*     *     * Мен жашап жамгырлуу калаада, Белгисиз күн кайдан чыкканы. Өксүбөй ичтеги санаага, Өкүнбөй өмүргө сырттагы… Сен чанган сүйүүдөн дем алып, Жалгызмын сен танган бу жолдо. Ишенич, үмүттөн кем калдым, Ишсең тагдырды жоготтум. Сен жашап оюмда каталуу, Мен жашап жамгырлуу калаада, Белгисиз күн кайдан батаары, Белгисиз мен кайда баратам… *     *     * Жашап жүргөн турмушунда тайып миң, Жашоо эмне — көз жашымдан түшүнүп, Өзөгүндө күйүп анан айыптын, Өзүмдөгү жылуулуктан үшүдүм. А сен мага жаза болуп кезиккен, Таза болуп чыгып […]