Сооронбай Жусуевдин котормосундагы Иосиф Сталиндин поэзиясы

АЙГА Баштагыдай сүзгөнүңдөн жазбагын Булут жапкан жердин жүзүн арытып. Тарат туман караңгысын капкалың Күмүш түстүү нуруң менен жарытып. Жерге эңилип, назик жылмай, жымый сен Боюн керип көшүп уктап жатканда. Казбек тоого ырда бешик ырын сен Мөңгүсү эргип турган сага, асманга. Билип койгун, жандар зарлап жүрүүчү Бир кездерде күлгө айланган кор болуп, Көккө чыгат эми алардын үмүтү Мтацминдадан бийик болуп, зор болуп. Караңгыда сен шоолаңды тур чачып, Уланта бер көккө жарык бергенди. Адатыңдай жумшак, бейпил нур чачып, Жайната бер менин тууган […]

Темирлан Сейитбек уулу: Чоочун жан (конкурска)

Таанылбай турам, көңүлүм сүйбөй эч жанды. Ойлор да мени “КОЙЧУ СЕН УШУЛ» деп калды. Күн-түнүм оошуп, караңгы тартып дүнүйөм, Ыр жазуу мени чынында, ата, жеп салды. Кыйналып жүрөм, кыскасы жүрөк жалын, буу. Кайгырба эне балаңыз балким жаңылды. Кайраттын жугу, сабырдын нугу жоюлат, Күткөндө кейип, көөдөндөн чыкчу жаңы ырды. Бардыгы сонун, турмушта, жумуш, жарым бар. Билимим, билүүм, ден соолук, кубат, алым бар. Күн өткөн сайын күбүрөп ичтен кыйнаган, Ичимде ата дагы бир ЧООЧУН ЖАНЫМ бар. Талашат ойду, ойготот түнү, ой, кыйнайт! […]

Бактияр Султанбек уулу: Мен жасанбайм, мода издеп кийимден

ЭКӨӨБҮЗДӨ БИР ЖҮРӨК Толкундаба, деңиз көлүм тынч алгын, ансыз деле азап муңга курчалдым. Мен кейисем, тагдырына журтумдун, сен өкүнбөй, кайра күчө курч алгын. Өйдө коём, сенин баркың түшпөсүн, ушул учур кылым санап бүтпөсүн. Өткүр болгон кылыч мизин мокотпой, Кыргыз журтум кең келечек түптөсүн. Кыргыз деген көкүрөгү жалындуу, баары билет жер бетинде барыңды. Эң биринчи бал тилимде энем бар, ошондуктан эне тилиң жагымдуу. Жаман иттей тынбаган бар үргүлөп, жакшылыкты чыгарбасын сүргүлөп. Бир өзүңдөн сезип турам бар сырың, ал анткени экөөөбүздө бир […]

Нуралы Капаров: Турду уста жөнүндө ыр

Тоголонду Турду чал күзгө жетпей, токсон тогуз кар малтап жүзгө жетпей, төрт жыл болду үйүнөн чыкпай калган тоого жетпей томсоргон түзгө жетпей. Калакайлап кара алтын көмүр күйүп, көөрүк баскан көмүргө темир күйүп, туягына тулпардын така жасап, көмүр менен түтөгөн өмүр күйүп… Көч улаган өмүрдүн баш жагында, көрбөгөнү көр болду жаш чагында, күчүн берди Кеминдин таштарына, күчүн берди Чүйүмдүн баткагына. Кандай жумуш кез келсе карабады, кара жумуш, ак жумуш, агалабы, башкарманын айтканын жок дедирбей барчын куштай күнү-түн сабалады. Топу кийген тоолордун […]

Турсунай Калмурат кызы: Түтүн каптап жаткан шаардын алдында (конкурска)

*     *     * Жетпей жашым. Жетсе башым, Жүрөгүнө эмне экен. Жеңилгендер махабаттан, Же бул күндө кем бекен. Мен издеген махабатым, Мекенимде, элде экен… ЛИПОФРЕНИЯ… Жалганы бар бүтпөгөн сызыктабыз, Жалаң ыр деп жашаган кызык ал кыз. Жан дүйнөсү бычырап кээде сынган, Жашоосуна акындын кызыкпаңыз. Пайдасы көп жакындан алысыбыз, Айтсачы кеп сезимге калысыбыз. Эшиктеги жамгырдай нөшөрлөгөн, Эх, болгону эки сап намысыбыз. Башын ийип баспачу көчөм менен, Арман үйүп башына өтөм деген. Жазылбаган жаратын бек кучактап, Акын башка… ыр жашайт бөтөн менен… *     […]

Бердибек Жамгырчиев: Сенин көзүң – сезимдеги мүнүшкөр (конкурска)

БУУЛУККАНДА Түйүлгөн кабагымдан күн коркуп түнөрчүдөй, Тагдырдын дөңсөөлөрү таманда түзөлчүдөй. Толкундай артка кайтпас жалтанткан анык сүрүм, Тоолорду тамырынан бошотуп жиберчүдөй. Жандуунун баары калды артымда балакайлап, Жапжалгыз мага таандык катуу күч барат айдап. Жонумда арстандар…жол улап кете бердим, Жолумдан чыккан ташты жөн өтпөй жара чайнап. Өрт баскан токой өңдүү качырап колу-бутум, Өзөктөн сууруп салдым өмүрдүн болумушун. Көздөрүм чарт үзүлүп чыкчудай чанагынан, Каалабайм ушундайда душмандын жолугушун.. Көйгөйлөр көз алдымда куюндай  сапырылып, Кадимки каршылаштар ар жерге жашырынып. Бук толгон жүрөгүмдү тамырдан сууруп салып, […]

Пери Алмазова: Мөлт-мөлт этип эриниме асман агып (конкурска)

АЙ АСМАНДАН ТӨГҮЛҮП …Ай, Ай төгүлүп асмандан!.. Жан Жанымды жаркытып, Агып барат Бактыма Балбылдатып, балкытып. Булбул өмүр Көңүлдү Шаңылдатып, шаңшытып. Гүл, гүл жыпар Төрүмдү Буркуратып, аңкытып, Алаканга булакты Тамчылатып, тамызып. Таманыма деңизди Шаркыратып, агызып, ….Булак, деңиз бий бийлейт, Көктү, Көлдү чалкытып. Этегинде эликтер Өрдү, Төрдү калкытып, Кучакташып кулундар Ойноп, күлүп табышып… Жорголошуп жорулар Жолдо, Тоодо жарышып. Аргымактар асманда Ак булутту жамынып, Жамгыр болуп Төгүлүп, Нөшөрлөтүп басылып… Айланайын өмүрдөн, Сени сүйөм сагынып… Сүй!.. Сүйөгой өмүрдү, Айдан мончок тагынып. Добулбасты кактырып, Карегимде […]

Нуркыз Рыскул кызы: Мезгилден кайрат алып өзгөргөмүн (конкурска)

*     *     * Аялды аягыла! Үстүнөн басып түйшүк, Өңүнөн азып, чүнчүп, Үйдө эне, сыртта баатыр, Үлбүрөк болбой калды канча айым. Аялды аягыла! Алдыга салып коюп, Артында балык болуп, Аталар кол куушуруп турган үчүн, Аялдар назиктигин жоготууда. Аялды аягыла! Ачуусун андан, мундан, Тигинден чыгарышып, Азууда канча аял, Өңүнөн кубарышып! Аялды аягыла! Тапканын көп көргөндөр! Бүтүндөй милдеттерин, Аялга өткөргөндөр! Аялга акыл керек! Артынан арамдыкка түртпөгүлө! Апкелет азыр оокат, дүйнө деп күтпөгүлө! Аялды аягыла! Асырап карагыла! Нар эмес, аял деген! Назданып тургандыгын самагыла! […]

Рыскүл Изатова: Ыйлашат кагазымда ырлар дагы (конкурска)

ЖАТ АДАМ Жашымдан жолдоштой муң мага, Жолумдан адашкам мурда да. Булуттай буркурап ыйласам, Бугумду бөлүшөт ыр гана. Ачылбас асмандай түнөрүп, Аялуу сезимим “тирүү өлүк”. Өмүрүм шам чырак майындай, Өксүүдөн кетпесин түгөнүп… Күндөрүм күйүткө жалгашкан, Күбүлүп дүйнөмдөн шаң качкан. Кам көргөн айыпсыз бирөөнү, Коркомун калп эле жандаштан. Жүрөктү байырлап жашаган, Жүдөткөн санаадан жаш алам. Башкарып жүргөнсүйт акылды, Баягы мен эмес жат адам. ЧЕЧИМ Жаркын күндү бирге өткөрдүк азбы-көп, Жаныңыздан узап барам бак тилеп. Жашайттырсыз менсиз деле бактылуу, Жарыңызды уккан элем жакшы […]

Арсений Тарковский Кожогелди Култегиндин котормосунда

ТӨӨ Узун – буту. Бирок орустуку эмес, Ушул бутта ыржайып тур качантан. Чырмакталып салбырайт жүн – бу мерес Чыккан өңдүү эскирген бир чапандан. Көчмөндөр бүт таазим кылып чыгышка, Көп нерседе абдан аша чабышкан – Төө жүнүнө кумду солоп-тыгышса, Төөнүн өзүн тикен менен багышкан. Чөлдүн сараң Кудайы абдан өрмөлөп: Төөнү – бүкүр падышаны накта ушу Калдыктардан жасап чыккан өңдөнөт. Төө – жакырдык, чыдамкайлык тактысы! Таноосуна чүлүк салып – башкарып, Арманы ичте… а сыртынан менменсийт. Оюнчуктар – шалдырактар каатталып Узун, ичке мойну […]

Нуралы Капаров: Салижаным жетпей турат…

Жыйындарда трибунага тура калып, бакылдап радиодон, экрандан, китептин барагынан, гезиттин оромунан чыга калып, кызылдай отко айланып, кыпкызыл чокко айланып, тоң моюн кыргызымды көргөнүндө топону тоско айланып, жакшыны жалындатып, жаманды тороймун деп кыйшайган кыргызымды кыйшайтпай оңоймун деп, бакырып барга айланып, баш чайкап жокко айланып, өмүрүн өз элине сайып коюп, өзү үчүн өмүр сааты бошко айланып, өңгөгө бапыраңдап, өзүнө сараң эле, кыргыздын бактысына жаралган бир кыйышпас агам эле. Өчөйгөн кыргыз көрсө өрттөнүп, күйүп дагы, муңканып муңун айтып, муштумун түйүп дагы, үлпүлдөп жаткандардын […]

Абийрбек Абыкаев: Башымда ой жок, бопбош – байыган уйларга окшоп

*     *     * Коркпо өлүмдөн, мезгил бүтпөй чектелген, Бир тал чачың буйругу жок коробойт. Мөөнөт бүтпөй — жашооң бүтпөйт эч качан, Эрте келип ажал алдың торобойт. Ажал келсе байлыгыңды карабайт, Жаш экен деп жаштыгыңды аябайт. Уруп койбойт мансабыңа, жашыңа, Өлөмүн деп корко бериш жарабайт. Корккун бирок карызыңдан кутулбай, Каламбы деп аруу иштерди аз жасап. Жүзгө чыгып кара иштерди кылганча, Өлгөн жакшы таза жүрүп, аз жашап. Арам ойдон, сасык ойдон алыс бол, Калтырбагын гүлдөй адам көңүлүн. Жакшылыкка жакын болгун калыс бол, […]

Шакен Мамбетаипова: Ашыктык абазы

ЭСИҢДЕБИ? Салкын аба. Сен экөөбүз дем алып, Сен арнадың суу боюнан гүл алып. Эсиңдеби, спутникти көргөн кеч? Экөөбүз тең, көк тиктедик кубанып. «Ракета» деп асман жакты жаңдадым, Ырас, аны дароо көрө калбадың. «Алаксыттың, адаштырдың кебимден. Атайы эле, — дедиң — мени алдадың». Көп узабай сен да көрдүң учканын, Көп жылдыздын арасынан сызганын. Көп ойлонтот көңүлүмдү түбөлүк, «Көктө спутник күбө» деп кол кысканың. Эсиңдеби? Менин болсо эсимде. Эчен түшөт жылдыз көрсөм сезимге. Дартка салдың сүйүүң менен жүрөктү. Дайым карайм асман жакты […]

Улуу акын Жеңижоктун ырлары англис тилинде

«РухЭш» окурмандарына «Чеч-Дөбө» кеңешинин интеллектуалдар альянсынын мүчөсү, философия илиминин доктору, профессор Үмүт Асанованын англисчеге которгон эмгеги – улуу акын Жеңижоктун санат ырын сунуштайбыз… Он сегиз миң ааламды, Бир жараткан эмеспи. Эң биринчи дүйнөгө, Нур жараткан эмеспи. Суук кыштын булутун, Сур жараткан эмеспи.Eighteen thousand Universe He created at once. He created the light In the beginning at first. Cold winter cloud He made grey in color. Эмгексизди энчиден, Кур жараткан эмеспи. The one who doesn’t work, He made deprived of wealth. […]