Редьярд Киплинг: Лиспет

АҢГЕМЕ Англис жазуучусу, акын жана новеллист. 1865-жылы Мумбаиде (Бомбей, Индия) төрөлүп, 1936-жылы Лондондо каза болгон. “Жунгли китеби”, Ким” жана башка көптөгөн аңгемелердин, поэтикалык чыгармалардын автору. 1907-жылы Нобелдик сыйлыкка татыктуу болгон. Сүйүүмдү өлтүрдүңөр! Эми мага шул кудайга сыйын деп айтпагыла! Үчтө бирөө? Бирде үчөөбү? Ишенбейм! Кайттым кайра өзүмдүн кудайыма. Сүйүүмө тоскоол болгон Христос жана Үчтүкө караганда. Кубат берет кайрадан алар мага. Ал кыз тоолуктардын кызы эле — атасы Соно энеси Жаде болчу. Ошол жылы жүгөрү өнбөй, Котгархдан алыс эмес, Сатледжа өрөөнүндөгү […]

Сабахаттин Али: Айран

АҢГЕМЕ Айылдан станцияга кеткен жол, эриген кардан улам  баткак-чыла. Эки найзанын боюндай көтөрүлгөн күн, талааларды чулгаган кар үстүндө жылтылдап, көздү ачыштырып тийүүдө, ал эми жолдогу кирденген суу топтомдорун көрксүз сары өңгө айлантты. Чоң, алты кат желим  өтүгүн жылаңайлак буттарына кийген кичинекей Хасан, оң колуна кармаган челекти эс алганча  араңдан араң сүдүрөп келе жатты. Кээде сол колундагы цинктен жасалган кружканы жерге ыргытып колун  ачыштырбагыдай  иш жасагысы келди. Оозуна чейин айран толгон челектин кыры ар кадам аттаганда  тизесине тийип сыздатып, чыканагына чейин […]

Кадыркул Өмүркулов: Акжолтой (шедевр)

АҢГЕМЕ Бир абышка-кемпир жашады. Экөөнүн сапсары аюусу бар. Сапсары аюу — Аяз мергенчиники. Анын аты ушундай. А кемпири Кумар болсо сапсары жырткычка калганда өзүн дайыма көрбөмүшкө, укпамышка салат да, кайра эле жыйырма жылдан бери сапсарыны угуп, көрүп жүрүп жадагандыгын айтат. Кычыраган кыштын бир күнү болчу, ал кезде Аяз мергенчи аталып күпүлдөп турган убагы. Ошол кычыраган кыштын ачыкпы, же бүркөкпү (эсте жок), бир күнүндө, сапсайган жырткычты Аяз үйгө жетелеп кирип келгенде, Кумар сапсайган өңүнөн чочудубу, ошондон көп узабай уул төрөгөн. Ошондо […]

Эвр Олжобай: Снежный шар

РАССКАЗ 1. Религия считает, что врожденного человеку благородства и порядочности может не хватать, и только убеждениями о расплате за грехи можно приструнить человеческий дух. До того как стало известно о Боге, миром правили сильные и жестокие. Их не могли одолеть, и тогда религия казалась спасительным кругом, она обещала, что высшая рука покарает сильных мира сего и поставит в один ряд всех, и тех кто превосходил физиологически. Сила и габариты перестали господствовать над миром. Этот мир не любит давать ответы, а […]

Аман Батырбеков: «Буттарым өлсө да, билимим өлбөйт»

АҢГЕМЕ Таңкы саат алты. Күзгүнү тиктеген галстукту колго алдым. Күзгүдөн зыңгыраган жигиттин шым костюмду баса кийип турганын көрүп, өзүм менен сыймыктандым. Галстук байлаганды агайымдан үйрөнгөн элем да, минтип ал да эсиме келе түштү. Ошентип, ал күнү агайымды күнү бою эстеп, ээрчитип жүргөндөй болдум. Компаниянын отчётторуна киришип бүтүрсөмбү дегем, бирок негедир колдорум агайым жөнүндө эки сөз болсо да, жазышымды каалап туруп алды. Эмесе… Ал кез мындан он жыл мурун эле. Мектептин чоңдорубуз, кожоюнубуз, кичүүлөр колдо, мектептин спорт аянтчасы, деги тегерегинин баары […]

Көчкөн Сактанов: Бул ким?

АҢГЕМЕ Табытта жатам. Бөлмө ичи жымжырт. Кээде гана эчкире солуктаган аял үнү кайгылуу жымжырттыкты бузат. Бул — аялым. Сырттан киши кирди. Кирди да калпагын астейдил колуна алып, кан-сөлсүз (жүзүмө тиктеп турду. Бул — жан кыйышпас досум Иманалы. Бир куурай минип чоңойгонбуз, бирге окуганбыз. Баарын жеңип, баарына чыдап, турмуштун жигердүү жемишине колубуз эми жеткенде минтип, мен кырчын мезгилимде кыйылып түштүм. «Сабыр эт досум,— деп табытта жатып аны жооткотом. Өлүм деген өлүм. Качып кутула албайбыз. А көрө менин жетим-жесиримди, жек-жаатымды жөлөп-таяй жүр». […]

Михаил Зощенко: Оорукчандар

АҢГЕМЕ Адам деген бир кызык жандык да. Анын түпкү атасы маймыл экендигинде деле шегим бар. Бул маселени Дарвин чал  жөн эле соктуруп койгон көрүнөт. Адамдардын кылык-жоругу – тим эле, мындайча айтканда, таза эле адамдардыкындай да. Айбандардыкына такыр окшобойт. Эгерде айбандар өздөрүнүн тилинде бири бири менен маектеше алса, жакында эле мен өзүм күбө болдум, мындай талаш-тартыш болмок эмес. Бул окуя ооруканада болду. Амбулатордук кабыл алууда. Менин ички органдарымдын оорусуна байланыштуу жумасына бир жолу барып дарыланып турат элем. Опушкин деген доктордо. Жакшы, […]

ЖЫЛДЫЗЧА: Жымжырттыктын адамы эле

АҢГЕМЕ Жымжырттыктын дүйнөсүндө жашачу… *     *     * Эми табытынын жанындабыз. Баштарыбызды жерге салып, ар кимибиз ар жерде олтурабыз. Бешөө эле келиптир, мени менен алтынчы караан болду. Бизге окшоп: суунун, күүнүн, сөздүн, шамалдын үнүн укчу эмес. Бизге да өзүнүн үнүн угузган жок, сүйлөй албагандыктан… Ошондуктан, өзү ысымын айтып бере албай, ысымы ким экенин биз да билбей жашадык. Бирок, бирөө «дудук» дечү, дагы бир жаман ооз «сакоо» дечү. Мен эркелетип да, аяп да — «Жымжырттыктын Адамы» деп гана атачумун. Ушундай ысымды алгач […]

Михаил Зощенко: Гул кармаган аял

АҢГЕМЕ Ушундай да, кээде күтүлбөгөн жагдайга да туш болуп каласың. Анча күлкүлүү эмес, олуттуу бир тема боюнча чыгарма жазып койсоң, окуучуларың чүйрүңдөй баштайт. — Мындай кылган болбойт, — дейт алар, — бул эмнеси экен, биз андан күлкүлүү чыгарма күтүп жатсак, ал бир илимий эмгекке окшогон бирдемени чампалап салыптыр! Автордун аты өзүнө жооп бериши керек да. Ошондон улам эми окуучуларымдын көңүлүнө жакпай турган, айталык,  тамашасы азыраак темадагы чыгарма жазылып калса, алардан кечирим суроого туура келет. Кээде тамашасы азыраак, бирок турмуштан алынган […]

Абдыкерим МУРАТОВ: Жесир калган жеңемдин кошогу (шедевр)

АҢГЕМЕ Биз, майдалар, чоң атам менен бир туугандардын балдарын бүт аба дечүбүз. Анан калса, туугандар анча көп эмеспиз, баарыбыз эски колхоз курулганда эле энчилип берген тамаркаларыбызга ээлик кылып турабыз, андыктан бир үйдүн түтүнү башка үйлөрдү да аралап кетет. Жамандык-жакшылык гана эмес, орозодогу арапалыктарыбыз да, уйубуз тууса кайнаткан ууз ашыбыз да бирге. Тандыр тебелесек да, кийиз кылсак да, оро ачсак да, көмүр түшүрсөк да баарыбыз чогула калабыз. Ошол абаларымдын бири каза болгондугу тууралуу кабарлашканда мен Бишкектен Дубайга жөнөп аткан элем. Айылдагы […]

Абдиламит Матисаков: Жаннат эне, бешик жана жарты нан

АҢГЕМЕ Билинбей он эки айдын бирине учкашып, отпусканын кезеги да келген экен. Барар жак менен бүтүрөр иштин чети оюлбаса да, айыл менен амандык сурашууну, көз өткөн жерге көңүл улап, келин алган үйгө тилек каалоону ыраак жүрсөк да ыймандын иши дедик. Көздүн жашындай болгон отуз күн а-бу дегиче ортосунан ооп, калааны көздөй шаштырды. Билет кечке рейске алынган. Убакыт бар. Фрунзеге он барып, он келсе болот. Эски адат азгырып, Оштун базарын аралап кеттим. Аяк талыганда, кумар таркаганда Ак Бууранын боюндагы чайханада отурдум. […]

Топчугүл Шайдуллаева: Эне

АҢГЕМЕ Райондук бейтапканынын каттоо бөлүмүндө саарлап тоо тараптагы айылдан келген кемпир бир топ отуруп калды. Качан бул жерде иштеген кыздар келе баштаганда колунда эртеден бери абайлап кармап отурган кагазды айнек тешиктен аларга сунду. – Кызым, бу кыз силерге ооруп келип, жатып дарыланып кетиптир, ооруусу эмне дарт экен балам, билип берчи. Кемпирдин капкара болуп туурулган арык, узун колунан бүктөлгөн кагазды алып жатып ак халатчан кыз ага эч нерсе түшүнбөгөндөй бүшүркөй карады. Кагазда кыздын аты-жөнү, айылы жазылган. Кемпирге суроо узатты? – Сиз […]

Садулла Сиёев: Сарвиназ

АҢГЕМЕ Редакциядан: Урматтуу окурман! “РухЭш” сайтынын адабий архиви үчүн эл арасынан топтолгон өрнөктүү чыгармаларды жарыялоо саамалыгын баштадык! Андыктан Сиз дагы үйүңүздөгү китеп текчеңизден кезиккен жакшы аңгеме, жакшы повесттерди “РухЭш” сайтынын окурмандары менен бөлүшкүңүз келсе, чыгарманын электрондук вариантын ruheshsaity@gmail.com дарегине жөнөтө аласыз. Арийне, улуттук адабиятыбыздын казынасын байытууга ар бирибиз жапатырмак көмөк кылуу менен бирге элибиздин көркөм-мурастар казынасын байытарыбызды унутпаңыздар! Бул демилгебизди эң алгачкылардан болуп белгилүү обончу жана аткаруучу Түмөнбай Колдошов колдоп отурганына ыраазычылык билдиребиз! Биз бүгүн “РухЭш” сайтынын окурмандары үчүн Т.Колдошов […]

Мидин Алыбаев: Ачуулуу аяш

АҢГЕМЕ Чымырбай экөөбүздүн дос болгонубузга өтө көп жыл болуп калды. Окууга бир кирип, бирге бүттүк. Ал кичинесинде эле уялчаак, мокок жана коркок эле. Бирок өзү бир сырдуу болучу. Калп айтканды, ушак сүйлөгөндү, ууру кылганды билчү эмес. Чогултуп айтканда момун эле (Момун десем: «буламыктай болгон байкуш экен ээ дебеңиздер») Акылдуу момун болучу. Тамашалашканга, балдар менен мамилелешкенге жана кыздарды сындаганга да кыйын эле. Анын коркоктугун ушундан билчүмүн: балдар чогулуп барып, бирөөнүн арабасынан дарбыз уурдасак, биздин Чымырбай алда кайда качып, тамдын көлөкөсүндө туруучу. […]