Музаффар Розиев: Кайрадан тирилген Үркүн аскери (конкурска №1)

(Фантастикалык аңгеме) “21-кылымда Арал деңизинин кургашы менен көп нерсе өзгөрдү. Кургак чөлгө айланган бул деңиздин астынан чыккан туздар шамал менен кошо республикабыздын тоолоруна, тоолорундагы миңдеген жылдардан бери турган мөңгүлөрүнө учуп келип, аларды ээритүүдө… Акыркы жаңылыктар боюнча Кыргызстан жана Кытай мамлекеттеринин ортосундагы тоодо ким экени белгисиз бир адам табылды. Ал адам жөнүндө маалыматтар дагы да толук бериле элек. Берилген кабарларга  караганда, ал  100 жыл мурунку Үркүн учурунда өз элин орус аскерлеринен коргоп жатып жоголгон кыргыз аскери экендиги айтылууда… Аны эң биринчи […]

Дайырбек Казакбаев: Тамаша

АҢГЕМЕ Жылдын карды жарыла келди. Сартпайдын боз үйү кырманга алынып, үч баш үй-бүлөсүн: өзү, зайыбы, беш жашар баласы Жоомарт болуп небак кырманга көчүрүп келтирилди. Иш күндөн-күнгө кызыды. Кырманчылар бака-шака түшүп, чор баскан күчтүү колдор айры, күрөктү бултактата шилтешип, комбайндан пыр аралашкан буудай түрмөктөлүп сапырылып жатты. Капысынан тиги ак карлуу тоонун чокусунан анча чоң эмес карала булут көтөрүлүп, акырындап ал бүткүл асман бетин каптай баштады. Сартпай күрөгүн көкүрөгүнө таянып, кабагын бүркөп турду: — Карагылачы, бороон келатат. Кырманчылар иштерин токтотушту, ар киши […]

Бейшебай Усубалиев: Кашык

АҢГЕМЕ …а  без  чистого  сердце – полного, правильного  сознания  не будет. (Ф.Достоевский) — Ой,  баягы Макем  жүрөт! – деди  бир   кезде  ала  күү болуп калган  Кадыралы  бакылдап,  капысынан эле.  – Жүрөт,  атасынын  көрү… — Кайсы Маке? – дедим  мен  түшүнө  бербей. — Ой баягычы,  Маматкадырчы,  экөөңөр  бир  орус  кемпирдин  үйүндө  квартирада  чогуу  турбадыңар  беле.  Ошол.  Жүрөт,  атасынын көрү… Бутунда – килтейген  кара өтүк,  үстүндө — килтейген упайке.  Жүрөт.  Нефть  базада   иштейм  дейт.  Мугалимчиликти  таштаган…  – Олуттуу  тарта  түштү. – Туура  […]

Касым Каимов: Түлкү

АҢГЕМЕ Түлкүнүн окуясы мындайча башталат. Султан тоодогу капканына күн сайын келсе да, кур кол кайтып жүрдү. Эгерде анын ордунда башка киши болсо, бул жерден түңүлүп, капканын капкачан башка жакка которуп кетет беле?! Султан анткен жок, мында түлкүнүн бар-жоктугун өз көзү менен көргүсү келди. Ушул максат менен ташка жанаша чыккан эрбейген шыбактын түбүнө кекиликтин башын таштап койду. Ошол шыбактын астында чынжыры менен казыгынан бери жерге жашырылган капкан бар болучу. Ал эртеси таңында келип караса, койгон жеринде кекиликтин башы жок, капкан калыбында. […]

Дооронбек Садырбаев: Самын

АҢГЕМЕ Азык-түлүк менен кошо бир бурчунда күнүмдүк тиричиликке керектелүүчү майда-чуйда буюмдарды саткан чоң дүкөн биз жашаган үйдүн жанына жайгашкандыктан, аерге Букеш өзү барып же үйдөгү бала-чаканы жибере коюп жүрчү да, өзүм сейрек каттай турганмын. Баягыда Букеш телефон чалып: «Кызматтан кеч кайтам, балдарга сүт, чай-чамерек алып коё аласыңбы?» — дегенинен эртерээк келип дүкөнгө түштүм. Айткандарынын баарын алып жаңыдан чыгып келатканымда дүкөндүн берки, темир-тезек сатчу бөлүмүндө котолошуп турган жоон топ кишиге көзүм түшүп калды. «Ии… Табылбас бирдеке келген го, албасам да аялыма […]

Харуки Мураками: Арам өрдөк

АҢГЕМЕ Кууш бетон тепкичтер менен ылдый түшүп, бийик шыбына карай кургап калган арыкка окшогон кеңири, узун  коридорго туш келдим. Дубалдагы лампочкалар каптаган калың чаңдан майда тор менен курчап койгонсуп араң эле үлбүлдөйт, андан да ар бир үчүнчүсү күйүп кетиптир. Өзүмдүн алаканым араң көрүнөт. Жым-жырт. Караңгы коридордогу жалгыз добуш, резинка таманы бетон полдо кырчылдаган менин кроссовкамдын добушу. Коридор менен эки жүз же үч жүз метрдей баскандай болдум, балким километрдейдир. Эч нерсе ойлонбой, жөн эле келе бердим. Бул коридордо аралык да, убакыт […]

Жапар Саатов: Сатыкка келген сары оору

АҢГЕМЕ Карыбай эттүү тамакты эң жакшы көрө турган. Сосиска, колбаса дегенден көзү кыя өтчү эмес. Кызматтан чыгып, эч ким этибарына албаган бир дүкөнгө кокусунан эле кире калса, мына ошол оюндагынын баары сатылып жатыптыр. Элдин эң арты болуп кезекке турган Какең ары карады, бери карады, деле тааныш бирөө көрүнбөйт. Кезеги да оңой менен келе турган эмес. Мындайда дүкөндүн башчысына чейин жулуңдап кирип барып, өзү иштеген куттуу мекеменин атын сатып, бирдеме алмай анын көптөн берки адаты эле. Анткени, ал эл катары жупуну […]

Көчкөн Сактанов: Апама кат

АҢГЕМЕ Балким, сен азыр сарайда жүргөндүрсүң. А балким, коломтодо кесме даярдап же ийигиңди чимирилте ийирип, ал эми таргыл мышык жаныңда кырылдап уктап жаткандыр. Апаке, мен сага кат жазып отурам. Болгондо да көлдүн жээгинен. Тунук көл шарпылдап оолукпастан, жыбырап гана тынч жатат. Анын түрүлгөн мейкининде кылкылдаган катерлер, кулач урган уландар жүздөп жүрүшөт. Эх апаке, бул өмүр бизди дагы кайда алып бармакчы?! Бир кезде сен жаштыктын дооронун сүрбөсөң, же бүгүнкү күндөгүдөй колуңа таяк алып карылыкка моюн сунбасаң, анда мен өз законун талап […]

Райкан Шүкүрбеков: Толубай сынчы

АҢГЕМЕ Мен бала кезимде Жамбыл шаарында «Тоо-Интернаты» дегенде окудум. Ал кезде Жамбылды Аулиэ-Ата дээр эле. Бир жылы жайында окуудан тарап барып, айылга кеч жеткендиктен, мен өзүбүздүн үйгө жетпей калып, Өмүраалы аттуу атамын туугандарыныкына конуп калдым. Бул аңгемени ошол Өмүраалы карыя айтып берген. Өзүнүн бир тууганы Нураалынын баласы Макей — экөөбүз бир окуур элек. Өзү элге белгилүү сөзмөр, чечен, какшыкчыл киши эле. «Өмөкем айткандай» деп, азыркы «Чолпонбай» колхозундагылар анын сөзүн дагы эле айтып күлүп жүрүшөт. Өзү кедей адам болучу. Жатакта калар […]

Феликс Кривин: Чындыктын тамчылары (III)

Чындыктын тамчылары (I) Чындыктын тамчылары (II) Жарыктын жашоосу Жылдыздан чыккан жарык нур космосту көзөп өтүп, жашоо жок, көзгө сайса көрүнгүс түнт жерлерден барчу багытын жоготпой жолун улайт… Жерге жеткенде ал титиреп, күйүп турган чырактарга чалынып, акыры жердин атмосферасына сиңип жоголот. Жарыктын нуру караңгылык падышачылык кылган жерлерде өзүн мыкты сезип, жарыкчылыктын бийлиги өкүм сунган жерде өлүп жоголот. Токой пейзажы Качандыр бир убактарда бак-дарактар жер шарын багындырыш үчүн токой болуп биригишкен, а бүгүнкү күндө алар бири-бирине шынаарлашып сактануунун жолун издеп калышты. Кыймыл […]

Топчугүл Шайдуллаеванын алакандай аңгемелеринен

(Айылдаштар аттуу топтомдон) Саат Кошунасынын үйүнө тойго келген Ашыржан кемпирдин көзүнө терезе түбүндө тынбай чыкылдап жүрүп жаткан тыкыйган коңгуроолуу саат урунду. Кемпир саатты эч кимге билдирбей алды да, бир жерине салып койду. Бул «бир жери» бир нерсе уурдап ката койгонго ишенимдүү эле, кемпирди эч убакта уят кылган эмес. Азыр да кемпир үй толгон көпчүлүк ичинде, дасторкон үстүндө бейкапар отурду. Той шааниси кызып калган учурда сааттын ачуу чырылдагы отургандардын баарын «селт» эттирди. Үй ээлери саат турган терезе тарапты жарыша карашты. Саат […]

Мидин Алыбаев: Көр жемечи

АҢГЕМЕ Айнагүл менен Зулайка университетке киргенден тартып бүтөөр-бүткөнчө бири-бирине өтө ынак эле. Алардын ортосунда айтылбаган сыр, ойлобогон ой калган эмес. Бирок эң биринчи алдыга койгон максаты — университетти ийгиликтүү бүтүп, элине кызмат кылуу эле. Албетте, жаштык кыялды жарга койгулаган ар түрдүү назик ойлор да туула калуучу. Кыздын кыялы комуздун кылындай болот эмеспи, алар өзүлөрүнөн башка эч кимге чыгарбай келечек турмушту, үй-бүлөнү сүйлөшүп, кайра каткырып күлүп жиберишчү. — Кой, адегенде окууну бүтөлүчү! Чын. Айнагүл да, Зулайка да самаган максатына жетишти. Окууну […]

Бейшебай Усубалиев: Чал, Макаренко, аял

АҢГЕМЕ Алар экөө болучу. Кайдан, бир автобус толтура эл эмес беле!.. Жок, алар экөө эле болучу. Биринчиси — чал, экинчиси — жигит. Жигит бир аз кечигип келди. Автобуска энтеңдеп шашып-бушуп түштү да, карбаластап чөнтөгүн оодара баштады. Кейпи, белетин таппай жатты көрүнөт, элдин баары эле аны карап тургандай туюлду, боргулданып тердеп да кетти. Жигиттин ыңгайсыз абалда калганын байкадыбы, алды жакта олтурган чал: — Кел, бул жерге олтура бергиниң. Ээси келсе, бээсин берерсиң. Болбосо, сенин ордуңа деле олтурар, баары эле бирдей эмеспи,— […]

Калыс Кенжебаев: Жалбырак (конкурска)

(Чоңойгусу келген балдар жана бала болгусу келген чоңдор үчүн жомок) Тереземден теребелге баш багып, үйүмдө бул сокур кишинин көзүндөй үлбүйгөн айнек алкактан башка кызык толуп жатса да, кайра тартылып карайм. Тартылганга татыктуу деле укмуш көрүнүш жок. Теребел дегенде эмне болмок: анда-санда зырылдап унаа өткөн чаң жол, жайкысын жайнаган гүлдөр болор эле, азыр кар жаңы кетип, бирин-серин байчечекей баш багып келаткан кез, анан бир да жалбырагы жок жылаңач дарак. Башка дарактар эчак бүчүр байлап, жалбырак ачып калды. А бул шордуу картаң […]