ЖЫЛДЫЗЧА: Мага табылган «күйөө»

АҢГЕМЕ Жакшылык да, жамандык да кайтарылат экен… Бая күнү бир таанышымы байкабастан капа кылып алдым эле. Жакында башка бирөө мени капа кылып койду. Таарынычым тамга батпай, бултуюп олтурам. Узун бойлуу ап-арык, орто жаштан өткөн Өтүкчү бай-акеге таарынып олтурам! Мындан ары жылаңайлак калсам да ага экинчи барбайм, устаканасынын жанынан өтпөй, башка жак менен эле жумушума барып-келип жүрөм! ♦ ♦ ♦ — Сен мага дайыма Өтүкчү бай-аке деп эле кайрыла бер. Мен кол өнөрүм менен сыймыктанып жашап келатам… – деген жаңы таанышкан […]

Харуки Мураками: Отуз эки жаштагы Day tripper[1]

АҢГЕМЕ Мен — отуз экидемин, кыз болсо — он сегизде. Ой токтотуп айырмасын эстей калсаң, көзүң караңгылай түшөт. Мен – болгону отуз экидемин, кыз болсо — эчак эле он сегизге чыккан…  Мына, эми башка кеп. Биз экөөбүз доспуз деп айтсак жарашат. Ашык-кеми жок. Мен үйлөнгөнмүн, аялым бар, анын болсо — алты жигити бар. Жигиттери  менен ал жөн күндөрү жолугушуп турат, мени менен айына бир жолу – жекшемби күнү. Калган жекшемби күндөрү үйүндө телевизор тиктеп олтурат. Ал телевизор тиктеп отурганда – […]

Залкар Назарматов: Сүтак

АҢГЕМЕ Жайдын айлуу түндөрүнүн бири. Күндүз кечке чөп чөмөлөп эси оогон ал береги алачыктын түбүнө чалкалай жата кетти.  Каруусу талыкшып, булчуңдары чымырап ооруп атты. Бир колун желкесине жазданды да көзүн жума терең дем алды. Кечээ гана чабылып, жаңыдан кургап келаткан жапайы беденин жыты аңкып мурун жарат. Керээлден кечке кулак кужурун алган чегирткенин чырылдагы бир аз басаңдагандай. Аркы колоттон бытпылдык үнү жаңырат. Анын сайраганы бул адырларга кандайдыр жан киргизип тургансып, не бир сырдуу. Теребел үлп эткен желге ыргала каалгып, мемиреп, үргүлөйт. […]

Михаил Зощенко: Күйөө (конкурска №26)

АҢГЕМЕ Жакында Егорка Басов үйлөндү. Ал салмагы токсон килодон ашкан, зор денелүү мурду балтайган аялды алды. Негизи ал жолдуу адам экен. Ага чейин Егорка Басов 3 жыл жесил болуп жалгыз жүрдү – эч ким ага тийгиси келбеди. А Егорка болсо көрүнгөнгө эле сөз айта берчү. Керек болсо жакын аралыкта жашаган солдаттын жесирине да барды. Бирок анын үмүтү акталган жок. Дал ушул окуяны Егорка Басов баяндап бергенди жакшы көрчү. Берилип алып калпты кудайды карабай ышкыртчу, баянына улам жаңы кызыктарды кошуп коёт. […]

ЖЫЛДЫЗЧА: Жаз… Чабалекей…

АҢГЕМЕ Колтукташып алышкансыган катарлаш бийик тоолордон, Улуу Жибек Жолунан да төмөн кеткен — катарынан жайгашкан үч кыштактын эң акыркы кыштагы мен үчүн өзгөчө… Ал кыштакта мени менен санаалаш, сырдаш болчу акылдуу, назик эже жашайт. Экөөбүз сабиз терип жүрүп таанышып калганбыз. Эки айылды бөлүп турган кең талаа бар. Ал жерге башка бир улуттун дыйкан уулу сабиз айдайт. Жаздан баштап эгип, багып анан күздө түшүмүн жыйнап кетет. Жыйнап кеткенден кийин дагы талаада чоң, кичине сабиздер жайнап калат. Калгандарын жыл сайын мен жыйнап […]

Аман Саспаев: Хадизат

АҢГЕМЕ I Дем алыш күнү. Китеп окуу тажатып жиберди. Саат үчтөрдө жаныбыздагы кинотеатрга барууну ойлоп кийине баштадык. Асыресе, Москванын ачык асманы мени кызыктырды. Күн бөтөнчө ысык. Ага карабастан, чыкыраган суук терезелерге балдырган жалбырактарын тартып үлгүргөн. Мындай учур көп колго тие бербейт. Киного барбаса да көчөлөрдө аязга каарылып, ары-бери басуу кишини эс алдырат. Жаңыдан колума ачкычты ала бергенимде эшик кагылды. – Кириңиз. Эшиктен күржүйгөн күрөң жигит саал тартына кирди да менин фамилиямды этип, ошол же башка экенимди сурады. — Дал үстүнөн […]

Владимир Солоухин: Тоголок токочтун кайгысы

АҢГЕМЕ Биз түнкүсүн тумбочкаларды жакчубуз. Жатаканабыздын чатырында андай эски тумбочкалар толтура болчу. Алар деле өтө эскирип керектен чыгып калган эмес, биздин керебетибиздин жанында турган тумбочкалардан айырмасы жок,— оор, көгүш сыр менен сырдалган, ичи жука фанер менен текчелерге бөлүнүп, пайдаланууга али жарактуу эле. Алар жөн гана азырынча ашык болуп, колдонулбай жатчу. Жатаканабыздын суугунан таң аткыча жылый албай калтырап үшүп чыкчубуз. Бир жолу Толька Рябов шыптын алдындагы эптеп сары жарык чыгарымыш болгон кырк шамдын күчү бар лампочканы өчүрбөй уктаптыр. Эртең менен биз […]

Татьяна Набатникова: Сүйлө, Мария! (Конкурска №25)

АҢГЕМЕ Кээ бир түндөрү уйкум качып, жалгы-ы-з, ойлонуп жата берчү болдум. Э-хе-хе-хей! – ичимден кыйкырам. Анын дабышы сырдуу түндө улам барган сайын катуулап, жаӊырып, анан акырындык менен басаӊдап, караӊгы түнгө сиӊип кеткендей жок болот. Бир кезде тээ качанкы мөлтүрөгөн жаштыгымдагы бир кызык окуя эсиме түштү. Анда бүтүрүү кечеси болуп жаткан эле. Ал жактан бир да жанга байкатпай, акырын чыгып кеттик. Ал мотоциклин айдап чыкты, а мен аппак көйнөгүм менен анын коляскасына отуруп алып, айылдан, адамдардан, жанган оттордон, жада калса чыккан […]

Жамалбек Ырсалиев: Эне

ЭССЕ Энем ооруп калды. Осмон деген аяш атамдын коюн айдашып жайлоого жеткиришкени кеттим. Эки түнөп, жүк көчүргөн машина менен кайра артка кайттым. Чийлүү-Колот деген жерге жеткенде айдоочудан “токтоп койсоңуз” деп сурандым. Темирбек деген байке эле, Теки деп эркелеткен атынан чакырылып, азыркыга чейин эле айылдын эркеси. Токтоду. Чуркап эле тоонун бетинен кучагыма толтура ышкын терип келдим. Өзүм да жебедим. Текиге да ооз тийгизбедим. “Энеме алып барам, ышкын жесе айыгат” деп жүрөм, бала кыялым да. Айылга жеткенде үйгө чейин жеткизбестен бир чакырымдай […]

Виктор Астафьев: Алыскы түндүктүн зоокаларында (конкурска №24)

АҢГЕМЕ Ал сааттар бою жөө туман каптаган зор таш чокуда  кыймылдабай турду. Зор, жылаңач, карарган таш чоку илгерки замандагы замоктун талкаланган калдыгына окшош. Чокунун айланасында бир чакырым, кай жерде эки чакырымдай жерде, чоңдугу эки кабат үйдөй таш дөбөлөр жатат.  Этегинде алардан жарылып бөлүнгөн майдарак бөлүкчөлөрү томпоюп, ушул саздуу, калың чөп өскөн аянттарда кышкы карга чейин жайылып, оттоп жүргөн бугулардын үйүрүн элестетет. Бул Улуу тоо кыркасында таш дөбөлөр, кумдуу чаптар, аскалар, учун тегиздеп, шамал кыркып салгандай чокулар көп, алар жаратылыш берген […]

Григорий Горин: Кирпичечен (конкурска № 23)

АҢГЕМЕ Атасы — кырк жашта, Славик – он жашта, кирпиге — андан да аз эле. Славик кирпини шапкесине салып келип, диванда гезит окуп жаткан атасына сүйүнө кыйкырып жиберди: — Ата, карачы! Атасы гезитти ары коюп, кирпини карады. Кирпи кичинекей, мурду кайкыйганы менен сүйкүмдүү экен. Анын үстүнө атасы баланын жаныбарларга жакын болгонун жактырчу. Өзү да жаныбарларга кайдыгер эмес эле. — Сонун кирпи тура! – деди атасы – Жакшы, балам. Кайдан таап алдың? — Короодон бир бала берди. – деди Славик. — […]

Кеңеш Жусупов: Эне кудурети

АҢГЕМЕ …Көрдүңүздөрбү, тигине, адатынча бүгүн да өрөөнгө кеткен жалгыз аяк жол менен Батма кыштакты көздөй келе жатат. Ат үстүндө сөөктөй катып, үн-сөздөн калган чүкөдөй кемпир… Ботом, чын эле эмне болгон Батмага? Өмүрүндө кабагын чытыбаган Батманы карагылачы! Демейде Батма башкача эле го!.. Жол боюндагы саздын жээги оттуу боло турган. Аты дайыма өзү эле жолдон кайрылып чөптөн аймап кирчү. Батма «мейли байкуш» деп, атынын чалганына маашыр ала, шамал ыргаган чиелердин жапырылышын кунт коё карап, бир азга ойлончу. Шар суунун тынчыбаган шоокуму дайым […]

Лев Толстой: Балалыктын батылдыгы (конкурска №22)

АҢГЕМЕ — Өлтүргүлө!.. Атып таштагыла! Ушул жерден эле бул акмакты жайлагыла!… Өлтүргүлө дейм!.. Бул канкорду мууздап салгыла!.. Өлтүргүлө!.. Өлтүргүлө!.. – жарлаган элдин арасынан эркек-катындардын үндөрү тынбай жарылдап жатты. Калың эл байланган кишини көчө менен алып келатышкан эле. Ал бойлуу киши денесин түз кармап, бекем кадам шилтеп, башын бийик көтөрүп баратты. Келишимдүү жүзүндө тегеректеген элди жек көрүп турганы даана көрүнүп турду. Ал эл менен бийликтин кагылышында бийлик тарапта эле. Аны колго түшүрүп, өлтүргөнү аянтка алып баратышкан. “Эмне кылыш керек, ыя? Ар […]

Аскаралы Ражабалиев: Өкүм

АҢГЕМЕ «Адам үчүн эң кыйын нерсе — күн сайын адам болуу» (Чыңгыз Айтматов) Бүгүн Кара-Кыя айылы азалуу. Ыйга баткан жаш-кары дебей. Айылдын эң ызаттуу, эң кары адамы Токтомуш карыя дүйнө салды. «Кайран Токтоке, айылыбыздын эрмеги болчу!» деген эле адам. Таң заардан журт маркумдун короосунда. Алыс жактан келип аткан батачылардын аягы суюлар эмес. Бүт айыл өксүп-өксүп ыйлап аткандай. Элүүдөй эркек короодо таяк таянып, «Атам-ой! Акем-ой» деп өкүрүк салышса, ичкериде аялдар ыйы. Көп элдин бири болуп батага Айтол апа да келди. Тике […]