Дооронбек Садырбаев: Самын

АҢГЕМЕ Азык-түлүк менен кошо бир бурчунда күнүмдүк тиричиликке керектелүүчү майда-чуйда буюмдарды саткан чоң дүкөн биз жашаган үйдүн жанына жайгашкандыктан, аерге Букеш өзү барып же үйдөгү бала-чаканы жибере коюп жүрчү да, өзүм сейрек каттай турганмын. Баягыда Букеш телефон чалып: «Кызматтан кеч кайтам, балдарга сүт, чай-чамерек алып коё аласыңбы?» — дегенинен эртерээк келип дүкөнгө түштүм. Айткандарынын баарын алып жаңыдан чыгып келатканымда дүкөндүн берки, темир-тезек сатчу бөлүмүндө котолошуп турган жоон топ кишиге көзүм түшүп калды. «Ии… Табылбас бирдеке келген го, албасам да аялыма […]

Мидин Алыбаев: Толкун

АҢГЕМЕ Чыгармачылык кесип менен жүргөн кишинин башкалардыкынан айырмасы чоң болот. Чыгармачылар деп, обончулар, сүрөтчүлөр, жазуучуларды айтабыз. Бул кесиптер эң кыйын кесиптер. Анткени, бирдеме чыгаргың келсе ошого бүт берилишиң керек. Мындайча айтканда, жалаң гана чыгара турган ишиңди ойлоп, ичиңди башка санаа баспоо керек. Маселен обончу — обон чыгарганы жатканда эркин болуу тийиш. Ээн болгону жакшы. Ал чыгара турган обонун адегенде ичинен күңүлдөп, анан барып сыртына чыгарып, акырында гана нота же инструментке сала баштайт эмеспи. Демек ээндик керек. Эгер ал бир обондун […]

Феликс Кривин: Чындыктын тамчылары (I)

(Эң кыска жомоктор) Тентек жөжө Жөжө чыга элек жатып, сөгүш алганга жетишти. Аны жумурканы чактың деп күнөөлөштү. Оо кудай, мындай адат ага кайдан келди экен? Балким, тукум кууп жүрбөсүн… Жоопкерчилик «Биз окуткан адамдарыбыз үчүн дайыма жоопкерчиликтүүбүз», — деди карышкырды багып өстүргөн кой. Бул анын акыркы сөздөрү болчу… Кесип тандоо Айлана тыптынч. Караңгы түн. Караңгыда терезенин сыртынан саргайган жылдыздар жымыңдайт.  Жымжырттыкты сырттан чыккан билинер билинбес шыбырт бузуп жатты. Чычкандын кичинекей баласы: «Чоңойгондо сөзсүз мышык болом…» — деп ойлонуп жатты. Ишенимдин күчү […]

Мидин Алыбаев: Түшкү эс алууда

АҢГЕМЕ Көптөн бери тынбай аракеттенип жатканга, булут арасынан тийген күндүн илеби кошул-ташыл болуп талыкшытып жиберди көрүнөт, Жамал орогун жакын турган тестенин үстүнө таштап, башындагы бир байлам жоолугун алды дагы бир жак учу менен терин шыпырды. Орокчулар жаңыдан түшкү дем алышка чыга башташкан. Жамал эки жагын карап орулган жерлеринде ала калбады бекен деген ой менен катарлашып жаткан тестелерге да көзүн түшүрүп, алды жагындагы жайкалган эгиндин арасынан бир аркан бою жерде чыгып турган дөңсөөчөнү көрдү дагы «ошого чейин оруп барып анан дем […]

Айрым акындардын ырларына жазылган пародиялар

КУЙРУГУМ ЖОК КАНТЕЙИН Жараткан күлкү берсе күлгөнүм чын, Жашоону эл катары сүргөнүм чын. Кудайдан коркпогон ким, мен да корком, Куйрукту катуу кысып жүргөнүм чын. Надырбек Алымбеков Жашоону ушунчалык ысык сүйүп, Көп эле тойдо болдум, ичип…, күлүп. Кудайдан коркпогон ким? Мындан ары Жашайын куйругумду кысып жүрүп. А бирок, мен пендемин куйругу жок, Көчүк бар былпылдаган, кыймылы жок. “Куйрукту катуу кыстым” – деген сөздүн, Бул жерде кымындай да чындыгы жок. Адамда болуш керек нысап деген, Анан да ток пейилдик, ызаат, ченем. Эчкинин […]

Чүщ-щ… эч кимге айтмай жок: Чоңдор үчүн кыска жомоктор!

Орус-француз биргелешкен мекенди сүйүү жөнүндөгү жомогу Абышка Дюбуанын үч уулу бар болчу: улуусу Жак, ортончусу Жюль жана кенже уулу жинди Жан. Алар чоңоюшуп, үйлөнүүгө да мезгил келип жетет. Алар жааларын алып Елисей талаасына чыгышты. Биринчи аткан Жактын жебеси Улуттук чогулуштун депутатына барып тийди, бирок анын күйөөсү бар болучу. Жюлдун огу кечилге тийди, ага үйлөнүүгө дин жол бербейт эле. А жинди Жандын жебеси бакага тийди, ал да түз тийбей аны жарадар гана кылды. Бака өзүнүн каныша экендигин, элчиликте визага кезек чоң […]

Дооронбек Садырбаев: Ат коюу

АҢГЕМЕ Башка убактарда ааламды сел каптаганы менен иши жок үргүлөп отурчу эшик кайтарган эткээл байбиче куду мен өтүп баратканда ойгонуп кетип, киргизбей койсо болобу… — Күнүгө эле келип жүрчү эмес белем, сиз мени тааныйсыз го энекебай! — деп жалбарып ийдим. — Келинчегим ушерде жатат, бир дарегин билип эле кайра чыгам… Байбиче бир оокумга дейре менден жийиркенгенсип «жаман көзү» менен карап турду да, анан оозун кере эстеп алып, эриндерин болор-болбос кыбыратып койду. — Ыя, бирдеке дегендей болдуңузбу? Ал дагы ошентти. Чамасы […]

Жазуучулар арасындагы азилдер

“Свежий воздух” Ыраматылык Качкынбай Осмоналиевдин бойго жеткен кызы кеч күүгүмдө атасынан суранып калат: — Ата, свежий воздухка чыгып келейинби? — Чыксаң чыгып кел айланайын кызым, бирок жанагы “свежий воздухуңа” айтып койчу, кечээкидей кечке кармабай эртерээк жиберсин… Боорукерлик СССР урап, демократия дуулдап турган учур. Ак үйдүн алдында ачкачылык жарыялагандардын айылы конуптур, арасында демократ жазуучулар да бар экен деп угушуп, ашканадан түштөнүп чыккан жазуучулар ошол жакка багыт алышат. – Ой, мырзалар, тишиңерди чукусаңар ушул жерден чукуп алгыла, тигил ачка байкуштардын маңдайына барып […]

Жамалбек ЫРСАЛИЕВ: «Альуф… альуф» жана вертолет

Айтылуу төкмө акын Жылдызбек Алыбаев менен обончу Бакыт Капаров экөө аябай тамашалашышат. Жаштары тең, бизден “картаңыраак” досторубуз. Бакыттын көзүнүн көгүнөн улам “Көк көз” деген каймана аты бар. Ысык-Көлгө бардык достор чогулуп. Анан экөө өзүнчө ээрчишип жүргөн. Бир убакта бассейнге барышат. Түбү тунук болуп турса, көгөргөн көзүнө тайыз көрүнсө керек. Шымаланып чечинет да, шарт эле сууга секирет. Өзүнүн бою калпагы менен 1.60 см келген досум 2 жарым метр терең бассейнге чөгүп баштаптыр. Жыкең да Ат-Башынын Ак-Моюн айылында арыктан башка сууга түшпөсө […]

Элди аралап кеткен жаңы гимндин тексти (пародия)

Ак мөңгүлүү аска тоолор, талаалар, Депутатка акча менен барабар. Сатып, тоноп тешкиле деп бериптир, Биздин байкуш тээ илгерки бабалар. Кайырма: Аалгалай бер кыргыз эл, Алдым-жуттум заманда. Өркүндөй бер, өсө бер, Карыз калсын балаңда. Байыртадан жүз жыйырмасы баштаган, Билбесе да билем дешип качпаган. Ар-намысын бекем кармап колуна, Адабият китеп бетин ачпаган. Кайырма: Догурунуп кытайлар, Доолап келсе карызын. Уктап жатып ойгонбой, Бер кыргыздын намысын. Кытайларга бере салып төрүңдү, Корейлерге сат, сатып ий көрүңдү. Тенти кыргыз, сатып ийбей бир гана, Теңир берген – […]

Леонид КАГАНОВ: Дүйнө эл жомоктору (сатира)

Чоң эне жана бирдей кийим кийинген жаштар тууралуу, жаштардын элдик жомогу Буратино токой аралап баратып бир алачыкка туш болду. Алачыкта көздөрү бакырайган, мурутчан  кемпир жаткан экен. «Чоң эне, айтыңызчы, көздөрүңүз эмнеге мынчалык чоң?» — деп сурайт андан Буратино. «Сени жакшыраак көрүш үчүн» — дейт анда кемпир. «А эмне үчүн мурутуңузду өстүрүп алгансыз? — дейт Буратино. «Аны менен сенин ишиң болбосун, Кызыл топу!» — деп жооп берет кемпир. «Өзүң топусуң, — Буратино таарына түштү, — бул деген модалуу чий калпак!» Кемпир […]

Жамалбек ЫРСАЛИЕВ: Досторум

Турмушта эмнелер гана болбойт… Досторум — төкмө акындар: Жеңишбек Токтобеков, Жылдызбек Алыбаев, ырчы Токтобек Асаналиев жана баарыбыздын тамашабызга чыдап, пилдей көтөргөн Калык Асанов. Биздин башыбызды кошкон атактуу төкмө акын — Жеңишбек Жумакадыр. Бир жолу Жеңишбектен башкабыз, тобубуз менен Кеминге кудага барып калдык. Таң атканча ырдап-чордоп, эртеси түштө кайттык. Мен Аламүдүн базарынан Бакай-Атага кайрылып, Жылдызбек менен Токо таксиге отуруп Токонун үйүнө кетишти. Ошо тапта Жеңиш мага чалып: “Келдиңерби, тигилер кайда?” — деп калды эле, — “Жаңы эле такси менен кетишти” деп […]

Шакирдин шакабалары

Жергебиз илгертен эле таланттарга бай. Алардын бири Эгембердиев Шакир болгон. Ал дүйнөдөн эртерээк көчүп кетти. Өмүрүнүн акырына чейин Калинин атындагы колхоздо (азыркыча Ак-Талаа айылы) мал доктур болуп иштеди. Турган жеринен төгүп ийме өнөрү күч эле. Нукура сатирик болчу. Кулк-мүнөзү начарларга, айрым алдым-жуттум активдерге, иштеги орун алган кемчиликтерге, терс көрүнүштөргө, жакшы көргөн тели-теңтуштарына арнап, «чымчыкейлүү» ырларын жазып, чогуу жүргөндөрүн зериктирчү эмес. Бүгүн маркумдун айрым жоруктарынан элге тааныштырууну ылайык таптык. Сары тайган Кайсы бир жылдары топ кишилер менен бир жактан жумуштап келаткан […]

Абийрбек АБЫКАЕВ: Куйручуктай куудул элеттиктер — VIII

Асанов Эшимкул, (22. 12. 1956-21. 08. 1986) Ата теги: Солто ичиндеги Бешкүрөң деген уруктан Мааке-Алдаберди-Койгелди-Көккөз-Бекбоо-Эралы-Султан-Асан-Эшимкул Спортко маш,  ыкчам элең ар иште, Адатыңча эрте жеттиң финишке. Ай,  Эшике эмне себеп болду экен, Ала жипти алтын башка илишке. Эши бизге 3-класстан келип кошулду.  5-6-класстан баштап ымалабыз жакындап,  ошондон баштап кайран досумдун көзү өткөн күнгө чейин бири-бирибизге жаман сөз айтпай,  бактылуу балалыгыбызды,  жалындаган жаштыгыбызды бирге өткөрдүк.   Досчулуктун өтөсүнө чыккан,  жолдошчулукту баалай билген,  жүргөн жери тамаша күлкү,  куйкум сөздүү, оттой жанган кара көздүү,  кайран […]