Карыбек Байбосунов: Сомдун икаясы

Мен – кыргыздын карапайым сомумун. Жарык дүйнөгө тээ жакында эле, эгемендик кыргызга тийген маалда келдим. Дегеле башкалардан озунуп жети айлык кезимде «экстренный выпуск» болуп төрөлбөдүмбү. Антпесем болмок эмес экен: бир аз кечиккенимде, мени кошуна карышкырлар туудурбай туна чөктүрмөк. Муну биле жүргүлө. Оо адегенде «акайчик» деп «кличка» коюшуп, бул валюта сөрөй ара туулду, мал болбойт дешип көзү ачыктангандар оголе көп болду. Анан мен да жөн турбай телчиге баштадым. Тырышып, тарамыш болуп чыктым. Ал кезде бир табакка – бир бөтөлкө, беш киши, […]

Юрий Никулиндин көңүл көтөргөн ой жорууларынан

Мени “Ал ак көңүл адам эле”деп айтышса бактылуумун. Бул мен дайыма эле мен ак көңүл болгонумдан кабар бербейт. Бирок, ак көңүлдүүлүгүм – ар дайым биринчи кезекте болгон. Адамдарга күлкү тартуулаганда дайыма кубанам. Кимде ким тунук күлкү менен күлсө, ал тегерегиндегилерге жарык нур чачып, алардын көңүлүн тазартат. Мындай күлкүдөн кийин дем алып жаткан аба да башкача таза: жашоонун оош-кыйыштары унутулат. Маанайың жакшы болсо, көп жакшы иштерди бүтүрөсүң. Жашоонун сабактарын күтпөй, өзүңөрчө окуганды үйрөнгүлө. Кубангандан секирип жатканда, бут алыңдагы жерден айрылып калгандан […]

Чоңдор үчүн жомоктор

Балдардын көйгөйү – Кызың кандай, жашоосу жакшыбы? – деп сурашты бир аялдан. – Кудайга шүгүр! Барган жери жакшы, күйөөсү алтын бала! Ал ага машине сатып берген, алтын шакек, сөйкө каалашынча алып берет, үй кызматчыларын да жалдап берген. Кааласа түшкө чейин уктайт. Бизге да жардамын аябай берип турат. Күйөөсү жигиттин гүлү! – А уулуңдун иши кандай? – Ох, байкуш балам кор болду! Эмне деген аял алганын билбейм! Ага каалаганын алып берди: машине, алтын буюмдар, үйү толо кызматчылар. Тиги шерменде тапкан ташыганын […]

Шайлообек Дүйшеев: Досторго

АЛП МИДИНДИН ТҮБҮН ИЧКЕН МИДИНИМ Жолоочу Рысбаевге Айлың аман, айлыңдагы төр аман, Аласалып оонап жаткан көл аман. Аман жүрүү кыйын болгон заманда, Алтымышка чыга бербейт жөн адам. Элиң аман, эл сыйлаган төр аман, Эл деп толкуп, эл деп жаткан көл аман. Мыйзамынан мылтыгы көп заманда, Мындай жашка чыга бербейт жөн адам. Бажырайып алтымыштын кырында, Балдарыңдын жүргөн менен сыйында Баарысынын тынчын алган үйдөгү, Бала жоктур сенден чыргоо чынында. Атагы зор, алтыны нөл, асыл баа, Алты ыр тапса чыгып кетип чатырга. Түшпөй […]

Михаил Жванецкий: Жан дүйнөң менен денеңди бирдей алып жүрүшкө аракет кыл

Тарыхка кириш кыйын, бирок булганып алыш оңой. ♦ ♦ ♦ Жашоо жакшы өтүп жатат, бирок жаныңдан. ♦ ♦ ♦ Абийирдин тазасы — жаман эс-тутумдун белгиси. ♦ ♦ ♦ Эгерде акмак менен талашып жатсаң — ал деле ошону кылып жатса керек. ♦ ♦ ♦ Бизди жолубуздан эч ким чыгара албайт, биз кайда болсо да бара беребиз. ♦ ♦ ♦ Көп кырдуу адам – бул шек жарата турган мактоо. Балким, ал сени адепсиз, орой, макоо, акмак, өзүмчүл деп жаткандыр. ♦ ♦ ♦ […]

Дооронбек Садырбаев: Самын

АҢГЕМЕ Азык-түлүк менен кошо бир бурчунда күнүмдүк тиричиликке керектелүүчү майда-чуйда буюмдарды саткан чоң дүкөн биз жашаган үйдүн жанына жайгашкандыктан, аерге Букеш өзү барып же үйдөгү бала-чаканы жибере коюп жүрчү да, өзүм сейрек каттай турганмын. Баягыда Букеш телефон чалып: «Кызматтан кеч кайтам, балдарга сүт, чай-чамерек алып коё аласыңбы?» — дегенинен эртерээк келип дүкөнгө түштүм. Айткандарынын баарын алып жаңыдан чыгып келатканымда дүкөндүн берки, темир-тезек сатчу бөлүмүндө котолошуп турган жоон топ кишиге көзүм түшүп калды. «Ии… Табылбас бирдеке келген го, албасам да аялыма […]

Мидин Алыбаев: Толкун

АҢГЕМЕ Чыгармачылык кесип менен жүргөн кишинин башкалардыкынан айырмасы чоң болот. Чыгармачылар деп, обончулар, сүрөтчүлөр, жазуучуларды айтабыз. Бул кесиптер эң кыйын кесиптер. Анткени, бирдеме чыгаргың келсе ошого бүт берилишиң керек. Мындайча айтканда, жалаң гана чыгара турган ишиңди ойлоп, ичиңди башка санаа баспоо керек. Маселен обончу — обон чыгарганы жатканда эркин болуу тийиш. Ээн болгону жакшы. Ал чыгара турган обонун адегенде ичинен күңүлдөп, анан барып сыртына чыгарып, акырында гана нота же инструментке сала баштайт эмеспи. Демек ээндик керек. Эгер ал бир обондун […]

Феликс Кривин: Чындыктын тамчылары (I)

(Эң кыска жомоктор) Тентек жөжө Жөжө чыга элек жатып, сөгүш алганга жетишти. Аны жумурканы чактың деп күнөөлөштү. Оо кудай, мындай адат ага кайдан келди экен? Балким, тукум кууп жүрбөсүн… Жоопкерчилик «Биз окуткан адамдарыбыз үчүн дайыма жоопкерчиликтүүбүз», — деди карышкырды багып өстүргөн кой. Бул анын акыркы сөздөрү болчу… Кесип тандоо Айлана тыптынч. Караңгы түн. Караңгыда терезенин сыртынан саргайган жылдыздар жымыңдайт.  Жымжырттыкты сырттан чыккан билинер билинбес шыбырт бузуп жатты. Чычкандын кичинекей баласы: «Чоңойгондо сөзсүз мышык болом…» — деп ойлонуп жатты. Ишенимдин күчү […]

Мидин Алыбаев: Түшкү эс алууда

АҢГЕМЕ Көптөн бери тынбай аракеттенип жатканга, булут арасынан тийген күндүн илеби кошул-ташыл болуп талыкшытып жиберди көрүнөт, Жамал орогун жакын турган тестенин үстүнө таштап, башындагы бир байлам жоолугун алды дагы бир жак учу менен терин шыпырды. Орокчулар жаңыдан түшкү дем алышка чыга башташкан. Жамал эки жагын карап орулган жерлеринде ала калбады бекен деген ой менен катарлашып жаткан тестелерге да көзүн түшүрүп, алды жагындагы жайкалган эгиндин арасынан бир аркан бою жерде чыгып турган дөңсөөчөнү көрдү дагы «ошого чейин оруп барып анан дем […]

Айрым акындардын ырларына жазылган пародиялар

КУЙРУГУМ ЖОК КАНТЕЙИН Жараткан күлкү берсе күлгөнүм чын, Жашоону эл катары сүргөнүм чын. Кудайдан коркпогон ким, мен да корком, Куйрукту катуу кысып жүргөнүм чын. Надырбек Алымбеков Жашоону ушунчалык ысык сүйүп, Көп эле тойдо болдум, ичип…, күлүп. Кудайдан коркпогон ким? Мындан ары Жашайын куйругумду кысып жүрүп. А бирок, мен пендемин куйругу жок, Көчүк бар былпылдаган, кыймылы жок. “Куйрукту катуу кыстым” – деген сөздүн, Бул жерде кымындай да чындыгы жок. Адамда болуш керек нысап деген, Анан да ток пейилдик, ызаат, ченем. Эчкинин […]

Чүщ-щ… эч кимге айтмай жок: Чоңдор үчүн кыска жомоктор!

Орус-француз биргелешкен мекенди сүйүү жөнүндөгү жомогу Абышка Дюбуанын үч уулу бар болчу: улуусу Жак, ортончусу Жюль жана кенже уулу жинди Жан. Алар чоңоюшуп, үйлөнүүгө да мезгил келип жетет. Алар жааларын алып Елисей талаасына чыгышты. Биринчи аткан Жактын жебеси Улуттук чогулуштун депутатына барып тийди, бирок анын күйөөсү бар болучу. Жюлдун огу кечилге тийди, ага үйлөнүүгө дин жол бербейт эле. А жинди Жандын жебеси бакага тийди, ал да түз тийбей аны жарадар гана кылды. Бака өзүнүн каныша экендигин, элчиликте визага кезек чоң […]

Дооронбек Садырбаев: Ат коюу

АҢГЕМЕ Башка убактарда ааламды сел каптаганы менен иши жок үргүлөп отурчу эшик кайтарган эткээл байбиче куду мен өтүп баратканда ойгонуп кетип, киргизбей койсо болобу… — Күнүгө эле келип жүрчү эмес белем, сиз мени тааныйсыз го энекебай! — деп жалбарып ийдим. — Келинчегим ушерде жатат, бир дарегин билип эле кайра чыгам… Байбиче бир оокумга дейре менден жийиркенгенсип «жаман көзү» менен карап турду да, анан оозун кере эстеп алып, эриндерин болор-болбос кыбыратып койду. — Ыя, бирдеке дегендей болдуңузбу? Ал дагы ошентти. Чамасы […]

Жазуучулар арасындагы азилдер

“Свежий воздух” Ыраматылык Качкынбай Осмоналиевдин бойго жеткен кызы кеч күүгүмдө атасынан суранып калат: — Ата, свежий воздухка чыгып келейинби? — Чыксаң чыгып кел айланайын кызым, бирок жанагы “свежий воздухуңа” айтып койчу, кечээкидей кечке кармабай эртерээк жиберсин… Боорукерлик СССР урап, демократия дуулдап турган учур. Ак үйдүн алдында ачкачылык жарыялагандардын айылы конуптур, арасында демократ жазуучулар да бар экен деп угушуп, ашканадан түштөнүп чыккан жазуучулар ошол жакка багыт алышат. – Ой, мырзалар, тишиңерди чукусаңар ушул жерден чукуп алгыла, тигил ачка байкуштардын маңдайына барып […]

Жамалбек ЫРСАЛИЕВ: «Альуф… альуф» жана вертолет

Айтылуу төкмө акын Жылдызбек Алыбаев менен обончу Бакыт Капаров экөө аябай тамашалашышат. Жаштары тең, бизден “картаңыраак” досторубуз. Бакыттын көзүнүн көгүнөн улам “Көк көз” деген каймана аты бар. Ысык-Көлгө бардык достор чогулуп. Анан экөө өзүнчө ээрчишип жүргөн. Бир убакта бассейнге барышат. Түбү тунук болуп турса, көгөргөн көзүнө тайыз көрүнсө керек. Шымаланып чечинет да, шарт эле сууга секирет. Өзүнүн бою калпагы менен 1.60 см келген досум 2 жарым метр терең бассейнге чөгүп баштаптыр. Жыкең да Ат-Башынын Ак-Моюн айылында арыктан башка сууга түшпөсө […]