Чубак ажынын этнограф-тарыхчы Саул Абрамзондун маалыматын жокко чыгарар далили барбы?

«Февраль айынын акырына же март айынын башына туура келген Жаңы жыл майрамы милдеттүү түрдө өткөрүлгөн жана Ысык-Көлдө оруздама (персинин «Нооруз» деген сөзүнөн) деп аталат. Өзүнүн келип чыгышы боюнча кээ бир диний түшүнүктөр элдик салттар менен өзүнчө бир айкалышканы менен бул майрам диндик мүнөздөн оолак болгон. Анын негизги мазмуну жаздагы жаратылыштын жандануу идеясына байланыштуу. Майрамдын убагында буудайдан, талкандан, быштактан, дагы ушул сыяктуулардан — азыктын жети түрүнөн көжө бышырып, коңшуларын жана тууган-туушкандарын мейманга чакырышып, жакшылык тилектерин айтышкан. Кээде айылдын калкы чогулуп, от […]

Ислам санаттарынан: Текебердик – белиңе байланган ташка окшош, аны менен сүзө да, уча да албайсың

Чекит – бардык чийиндердин негизи. (Мансур аль-Халладж) Кимдир-бирөө өз акыйкатына жете алса, эч бир ишенимге байланмак эмес. (Ибн Араби) Эмне издегенин билбеген, тапканына да ишенбейт. (Атауллах Искендери) Үрөөн эк, өнүп чыкпаса топурак уялсын. (Нежип Фазыл) Окула турчу эң чоң китеп – адамзат. (Ажы Бекташ) Адамдардын эң төмөнү – өзүн мактагандарга ыраазы болгондор. *      *      * Сураганын бербесең таарынып, капа болуп, сага каарын төккөндөр чыныгы достор эмес. *      *      * Текебердикти көтөрүп жүргөн баштан акыл издеп таппайсың. *      *      * Адамдарга […]

Сабыр Иптаруулу: Кыргыздын тилеги – Ыйман

Жаттым тынч, Жаздыгым кенч, Тилим Куран, Тилегеним – ыйман… (Элдик айтым). Ыйман тууралуу сөз кылуу жеңил эмес. Себеби, анын мааниси баарыбызга белгилүү, түшүнүктүү сезилген менен, бул түшүнүктүн төркүнү дин, илим, турмуштук тааным салааларында ар түрдүүчө аңдалып, чечмеленип келет. Чыгаан аалым, залкар сөз зергери Х.К.Карасаев бул түшүнүккө мындай чечмелөө берет: «Иман арабдын сөзү. Ишенүү, уюу, берилүү деген мааниде… Алла бирөө гана жана Мухаммед Алланын эл ичине жиберген өкүлү деп ишенүү. Алла тааланын бардыгына жана анын периштелеринин бардыгына жана анын асмандан түшкөн […]

Искендер Ормон: Мусулмандар мусулманчылыкта артта калды

“…Кайсы-бир коом өз абалын өзгөртмөйүн Аллах ал коомду өзгөртпөйт..” Рад сүрөөсү, 11 “Европадагылар биз ишенген исламдын баалуулуктары менен жашайт экен…”  деп түрктөрдүн улуттук гимнин жазган улуу акын жана ойчул Мехмет Акиф Эрсой осмондук империянын акыркы күндөрүндө Европага болгон саякатынан кийин сөз кылганы бар. Ошол эле мезгилдин каарманы, азыркы Пакистан өз алдынча мамлекет болгонго чейинки аймактан чыккан  философ, акын жана жазуучу Мухаммед Икбалдын, “мусулмандар дүйнөгө өздөрүнүн исламдын өкүлү эмес экендигин жана мусулмандарга карап бул динди баалабаса туура боло тургандыгын түшүндүрө алса, […]

Олжобай Шакир: Өлүмгө чакырык таштаган таксырлар

“Диндин басып өткөн тарыхын карагыла, ал бизге эмне берди? Алардын бардык жердеги терс аяктыгынан жер үстүндө өлүктөр жайнап, кара жер кан жутту, шаарлар өрттөлдү, канча өлкөлөр ойрондолду, бирок дин адам баласын асылдандыра алган жок”. Клод Андриан ГЕЛЬВЕЦИЙ (1715-1771), француз философу Аргаң жок күлөсүң таксырларга. Коомчулукта ЛГБТ көйгөйү көтөрүлдү эле, селдечендер жер сабаган тукурукту баштады. Чубак ажы Жалилову чыкты гейлерди өлтүрүүгө чакырык таштап. Феминисттер уюштурган акция ушунчалык шаштысын алган экен, тезинен муну коомчулукка жайылткыла, депутаттарга талап койгула, атайы мыйзам кабыл алсын […]

Тайная гей-история Ислама

В мусульманских культурах гомосексуальность когда—то считалась самой нормальной вещью в мире-так что же изменилось? Когда-то ислам считал гомосексуальность одной из самых нормальных вещей в мире. Османская империя, самая могущественная в мусульманском мире, не воспринимала лесби или гей-секс как табу на протяжении веков. Они официально признали, что гей секс не преступление в 1858 году. Увы, когда христиане пришли с запада колонизировать, они заразили Ислам гомофобией. Но правда в том, что многие мусульмане, живущие сегодня, считают, что пророк Мухаммад С.А.В поддерживал и […]

«Окей» радиосунун журналисти Канат Алманбетовго ислам-фанаттарынын тынымсыз коркутуулары эмнеге күчөдү?

Бул тууралуу маалыматты “РухЭш” сайтына журналист Канат Алманбетов өзү билдирди жана бул боюнча тиешелүү күч түзүмдөрүнө расмий түрдө арыз-кат жолдогонун кошумчалады. Ислам-фанаттарынын коркутуп-үркүткөнү боюнча кесиптешибиз мындайча баяндайт: Урматтуу калайык калк! Баарыңыздарга жакшылык каалап, бир маселени ортого салгым келип турат. Мен журналистмин. Жаңы жыл алдында христианчылыктагы протестант агымындагылар Иса пайгамбардын туулган күнүн майрамдашат. Кыргыздардын арасында да Иса пайгамбарга ишенгендердин бар экендиги жаңылык эмес.  Эмесе, мен ошол майрамга утурлай бул агымдын бир өкүлүн студияга чакырып, “Кыргыздар эмне үчүн Иса пайгамбардын туулган күнүн […]

Гүлдана Мурзакул: Ислам жана сынчыл ой жүгүртүү

Кыргызстанда канткенде «биз» жана «башкалар» деп коомду экиге бөлгөн диний фанатизмди токтотууга болот? Түркиядагы жаш кыргыз илим изилдөөчү Гүлдана Мурзакулдун макаласы. Сынчыл ой жүгүртүү – фанатизмге каршы чара Акыркы он жыл ичинде Кыргызстанда исламдан башка динге өткөндүгү үчүн токмоктолгон, үй-жайы өрттөлгөн же сөөгүнө мусулмандар көрүстөнүнөн жай берилбеген жарандар тууралуу маалыматтар чыга баштады. “Ислам мамлекети” сымал террористтик топторго кошулган кыргызстандыктар боюнча маалыматтар көбөйдү. Мындан сырткары соңку 10 жылда өздөрүн “патриот” деп атаган эркек кишилер Орусиядагы кыргыз кыздарды башка улуттун өкүлдөрү менен […]

Унсуралмаали Кайкавус: Кабуснаме (Акылмандыктын кенчи)

<<<< Башы ПАДЫШАГА УАЗИР БОЛУУНУН ЖОЛ ЖОБОСУ ЖӨНҮНДӨ Уулум, билгин, эгер ыкыбалың туура келип, уазир болуп калсаң, ишти талдай бил, аткарган иштериңдин эсебин бергенге үйрөн, элди ажырата бил. Ар ишти өз ыгына карай жүргүзө бил, өз бектериң менен чынчыл бол, өз бегиңе татыктуу сый-урмат көрсөт. Баарын эле өзүмө алайын дебе, анткени баарына жутунган адам куру кол калат деп айтылган эмеспи. Сага адамдар каалаганыңдын эле баарын бере беришпейт. Эгер бир нерсени убактылуу беришсе, кийин кустуруп алышат. Эгерде башында азга макул дешсе, […]

Татыктуу малайлар менен кулдарды сыйлоо жөнүндө

“Сиасет-намэ”. Низам ал-Мулк (1018-1092) Отуз алтынчы бап Кызматын кынтыксыз жакшы аткарган ар бир малайды өз учурунда алкоо жана сыйлоо керек. Кимде ким тегин жерден же жаңылышып осол иш кылса, кулдар кызматын ынтаа коюп аткаруусу үчүн, аны жасаган жосунуна жараша жазалоо абзел; кылмышкер жазадан коркуп, бардык иш талаптагыдай аткарыла баштайт. Икая. Хашимит[1] бала кайдадыр бир жерде чогулган элди таарынтып коёт; алар баланын атасына барып даттанышат. Атасы уулун жазаламак болот. Баласы: “Ата! Мен акылым жок болгондуктан кылмыш жасадым. Мени жазалаба, сен акыл-эстүү […]

Унсуралмаали Кайкавус: Кабуснаме (Акылмандыктын кенчи)

<<<<<<<<< Башы ЖАЗАЛООНУН ЖАНА КЕЧИРИМДҮҮ БОЛУУНУН ЖОЛУ ЖӨНҮНДӨ Уулум, ар бир жаңылыштык үчүн жазалоо жарабайт. Муну билгин жана эсиңде тут. Эгер кимдир бирөө жаңылыш иш жасачу болсо, өз жүрөгүңдөн анын күнөөсүн кечирүүнү өтүн, себеби ал адам, а биринчи күнөөнү Адам ата жасаган. Бул жөнүндө мен мындай дээр элем: Жандар болот, жаза басып эсирген, Жандар болот жалган күнөө кетирген. Улуулугуң, — башты кесчү жаза эмес, Улуулугуң ушуларды кечирген. Жазыксыз адам жазаланып калбас үчүн эч кимди тегин жерден жазалаба. Ар кандай майда-барат […]

Элмурат Кочкор уулу: Исламдын рухуна туура келбеген аң-сезим…

Адатта «…сенин оюңдун кереги жок…», «…шариятта кандай жазылса, ошондой болот, cенин оюң бир тыйын…», «Алла баарын билип, качан эле эрежелерин так жазып койгон, сен экөөбүздүн акылыбызга Кудай муктаж эмес…», «…акылды да тизгиндеш керек…», «…чектелүү акылың менен оюңду айта бербе. Күнөөгө батасың…» деген сыяктуу пикирлерди көрүп калам. Мындай кекеткен эскертүүлөр айрым окурмандардын диний усул тууралуу толук маалыматка ээ эмес экендигин, экинчиден, диний түшүнүктөрүбүз оор чабуулдарга кабылганынан кабар берет. Азирети пайгамбар дүйнөдөн кайткандан бери кылымдар өттү. Бүгүн диний (исламдык) мааниде ондогон, балким […]

Унсуралмаали Кайкавус: Кабуснаме (Акылмандыктын кенчи)

<<<<<<<<<<< Башы АТ ТАНДОО ЖАНА САТЫП АЛУУ ЖӨНҮНДӨ Уулум, билгин, ат сатып алып жатканда алданып калбас үчүн өтө кылдат бол. Анткени, ат менен адамдын көрөңгөсү бирдей: жакшы ат жана жакшы киши үчүн канча акча бербегин, өзүн актайт. Жаман атты жана жаман адамды каалаганыңча жек көр. Акылмандар «Дүйнө адам менен толук, адам мал менен толук» деп айтышат. Жаныбарлардын эң мыктысы жылкы, аны кармоо чарба күтүү жана эрдик. Макал бар эмеспи: «Атыңды жана кийимиңди сактасаң, атың жана кийимиң сени сактайт». Аттын жакшы […]

Унсуралмаали Кайкавус: Кабуснаме (Акылмандыктын кенчи)

<<<<<<<<<<< Башы ЧАВГАН ОЙНОО ЖӨНҮНДӨ[1] Уулум, кулагыңа түйүп ал, чавган ойногондон сенин кыбаң канса, дайыма артынан түшүп ойнобо, анткени көп адамдар баш оту менен чавганга берилип кетип, балекетке кабылышкан. Икая Укканыма караганда, Амр-и-Лейстин бир көзү кыңыр экен. Ал Хорасандын эмири кезинде атайын жасалган майданга топ ойногону барат. Эмирди Азхари-и-Хар деген амир лашкер утурлап келип, атынын чылбырын колдон алат да: «Сага топту урууга жана чавган ойноого уруксат бербеймин» дейт. Амр-иЛейс: «Эмне үчүн сиз топту урсаңыз болот да чавган ойноп жаткан менин […]