Унсуралмаали Кайкавус: Кабуснаме (Акылмандыктын кенчи)

<<<<<<<<< Башы ЖАЗАЛООНУН ЖАНА КЕЧИРИМДҮҮ БОЛУУНУН ЖОЛУ ЖӨНҮНДӨ Уулум, ар бир жаңылыштык үчүн жазалоо жарабайт. Муну билгин жана эсиңде тут. Эгер кимдир бирөө жаңылыш иш жасачу болсо, өз жүрөгүңдөн анын күнөөсүн кечирүүнү өтүн, себеби ал адам, а биринчи күнөөнү Адам ата жасаган. Бул жөнүндө мен мындай дээр элем: Жандар болот, жаза басып эсирген, Жандар болот жалган күнөө кетирген. Улуулугуң, — башты кесчү жаза эмес, Улуулугуң ушуларды кечирген. Жазыксыз адам жазаланып калбас үчүн эч кимди тегин жерден жазалаба. Ар кандай майда-барат […]

Элмурат Кочкор уулу: Исламдын рухуна туура келбеген аң-сезим…

Адатта «…сенин оюңдун кереги жок…», «…шариятта кандай жазылса, ошондой болот, cенин оюң бир тыйын…», «Алла баарын билип, качан эле эрежелерин так жазып койгон, сен экөөбүздүн акылыбызга Кудай муктаж эмес…», «…акылды да тизгиндеш керек…», «…чектелүү акылың менен оюңду айта бербе. Күнөөгө батасың…» деген сыяктуу пикирлерди көрүп калам. Мындай кекеткен эскертүүлөр айрым окурмандардын диний усул тууралуу толук маалыматка ээ эмес экендигин, экинчиден, диний түшүнүктөрүбүз оор чабуулдарга кабылганынан кабар берет. Азирети пайгамбар дүйнөдөн кайткандан бери кылымдар өттү. Бүгүн диний (исламдык) мааниде ондогон, балким […]

Унсуралмаали Кайкавус: Кабуснаме (Акылмандыктын кенчи)

<<<<<<<<<<< Башы АТ ТАНДОО ЖАНА САТЫП АЛУУ ЖӨНҮНДӨ Уулум, билгин, ат сатып алып жатканда алданып калбас үчүн өтө кылдат бол. Анткени, ат менен адамдын көрөңгөсү бирдей: жакшы ат жана жакшы киши үчүн канча акча бербегин, өзүн актайт. Жаман атты жана жаман адамды каалаганыңча жек көр. Акылмандар «Дүйнө адам менен толук, адам мал менен толук» деп айтышат. Жаныбарлардын эң мыктысы жылкы, аны кармоо чарба күтүү жана эрдик. Макал бар эмеспи: «Атыңды жана кийимиңди сактасаң, атың жана кийимиң сени сактайт». Аттын жакшы […]

Унсуралмаали Кайкавус: Кабуснаме (Акылмандыктын кенчи)

<<<<<<<<<<< Башы ЧАВГАН ОЙНОО ЖӨНҮНДӨ[1] Уулум, кулагыңа түйүп ал, чавган ойногондон сенин кыбаң канса, дайыма артынан түшүп ойнобо, анткени көп адамдар баш оту менен чавганга берилип кетип, балекетке кабылышкан. Икая Укканыма караганда, Амр-и-Лейстин бир көзү кыңыр экен. Ал Хорасандын эмири кезинде атайын жасалган майданга топ ойногону барат. Эмирди Азхари-и-Хар деген амир лашкер утурлап келип, атынын чылбырын колдон алат да: «Сага топту урууга жана чавган ойноого уруксат бербеймин» дейт. Амр-иЛейс: «Эмне үчүн сиз топту урсаңыз болот да чавган ойноп жаткан менин […]

Унсуралмаали Кайкавус: Кабуснаме (Акылмандыктын кенчи)

<<<<<<<<<< Башы КАРЫЛЫКТЫН ЖАНА ЖАШТЫКТЫН КҮН ТАРТИБИ ЖӨНҮНДӨ Ээ уулум, сен жаш болсоң да, карыядай кексе бол! Мен сага бозуландай иш жасаба, токтоо жигит бол жана бозоруп жылдызы өчкөн жаштарга кошулба деп айтуудамын. Жаш жигиттин кабелтең жана шамдагай болгону жакшы. Аристотель даанышман айткандай, жаштык акылсыздыктын кайсы бир түрү. Шайкелең жаштарга кошулба, себеби шайдоот жүргөндөн жамандык болбойт, эси жоктук жамандыкка кириптер кылат. Жаштыгыңдан болушунча пайдалан, картайганда андай мүмкүндүк болбойт. Береги карыя айткан: Мен өзүмдү карыдай алып жүрсөм, сулуулар мени чанып калышат. […]

Нарын облусунун казысы Мамбетасан Ибраев арманым айтып берейин дейт

“Арпанын ташын терейин, Арманым айтып берейин. Арпанын ташы бир табак, Арманым айтсам бир сабак”, — деген ырдын канча убакыт мурун айтылганын билбейм, бирок бабалардан калган бул сөз көптөн бери көңүлүмө кыттай уюп, кыялымдын ой учугун алда кайда жетелейт… Бул ыр бир кездерде кайсыл бир өнөр адамынын же акылмандын оозунан жакуттай төгүлүп, канчасы Ала-Тоонун күнгөй-тескейине сайдын ташындай чачылып, биздин күндөргө жетпей, кылымдардын бүктөмүндө катылып калганын Жараткандын бир өзү билер. Айтайын дегеним, зылдай оор ушул төрт сап өз заманында балким бир карабашыл […]

Унсуралмаали Кайкавус: Кабуснаме (Акылмандыктын кенчи)

<<<<<<<<<< Башы КАНААТ КЫЛУУ ЖАНА ИЛИМИҢДИ АРТЫРУУ ЖӨНҮНДӨ Уулум, муну билип, кабардар болгун! Өнөрү жок адамдар шагы бар, бирок көлөкөсү жок мугелон[1] сыяктуу дайыма ныпасыз калышат. Ал өзүнө да, башкаларга да пайда кылбайт. Эгер айкөл жана атактуу адамдар өнөрлүү болушпаса да, алар теги жана жаатына жараша башкалардын алдында сый-урматтуу болушат. Не тексиз, не өнөрсүз адамдарга кыйын. Сен тектүү жана асылзаада болсоң дагы өзүң да атак-даңкка жетүүгө умтул, анткени өзүң жеткен атак-даңк мурастап алган атак-даңктан артык; урмат-сый тек-жаатың үчүн эмес, акылың […]

Унсуралмаали Кайкавус: Кабуснаме (Акылмандыктын кенчи)

(Толук ысымы Унсуралмаали Кайкавус ибн Искандар ибн Кабус ибн Вушмир ибн Зияр) Миң жылдан ашуун убакыт мурда жазылган жана түркүн тилдерде жүздөгөн жолу басылып чыккан бул китеп бүгүн да өтө баалуу. «Кабуснаме» мазмуну боюнча философиялык-дидактикалык жана турмуштук-социалдык чыгарма. «Аалым болуу жеңил, Адам болуу кыйын», деп айтылат «Кабуснамеде». Билим, эмгек, сабырдуулук, адептүүлүк жана жеке кызыкчылык-сабатсыздыкка, жеңил ойлуулукка, адепсиздикке жана жашоонун түркүн азгырыктарына каршы коюлат. Жакшы менен жамандын ортосундагы түбөлүктүү күрөш бүгүн дагы уланууда. Кайкавустун осуятын Амирбек Азам уулу (Усманов) өтө чеберчилик […]

Экс-глава Госкомрелигий о тенгрианцах: Если хотят самосожжения — это их право

Сторонники древнего верования готовы пойти на самоубийство, если их религию не зарегистрируют в Кыргызстане. Непонятно, зачем неправительственная организация «Манас Ордо» требует зарегистрировать тенгрианство как религию, когда могли бы стать общественной организацией и спокойно заниматься чем угодно. Таким мнением с Vesti.kg поделился экс-глава Государственной комиссии по делам религий Орозбек Молдалиев. — Еще будучи директором комиссии я говорил главе «Манас Ордо» Анарбеку Усупбаеву, что тенгрианство как религию не зарегистрируют, — отметил он. — Но потом мы пошли им на встречу и инициировали проведение комплексной […]

Элдияр Жалилов: Алладан башка төрт кудай

Табышмактуу тагдырга баш ийип жашаган пенде жашоодо ар кандай сыноолорго туш болот. Турмуш  өзүнүн өйдө-ылдыйы, ысык-суугу менен пендени тарбиялап келет. Жашоодо бир нерсеге жеттем десең дароо эле башка муктаждыктар чыга баштайт. Нан тапсаң май жок, май тапсаң нан жок болгон бир кем дүйнөдө адам баласы чексиз нерселерди каалап жашайт эмеспи.  Ошондуктан пенденин каалоосу жана муктаждыктары таптакыр бүтпөйт. Каалоолорунун артынан жүрүп отуруп (адашууга, туура жолун жоготууга ийкемдүү жаратылган пенде) өзү тойсо да көзү тойбой, бул жалган дүйнөдөн кош айтышат. Адам баласы […]

Стивен Хокинг: Өлгөндөн кийин жашоо жок

«Кудай жок, Ааламды эч ким башкарбайт». Британиялык окумуштуу, маркум Стивен Хокинг ага эң көп берилген суроого өзүнүн акыркы китебинде ушундай жооп берген. «Олуттуу суроолорго кыска жооптор» деген китебин атактуу астрофизик Хокинг былтыр жаза баштаган. Бирок ал эмгегинин аягына чыга электе, быйыл жазында көз жумган. Окумуштуунун балдары анын архивдеги материалдары менен толуктап, китепти чыгарышып, 16-октябрда бет ачарын өткөрүштү. — Кудай барбы? — Кара туңгуюктун ичинде эмне бар? — Келечекти алдын ала билүү мүмкүнбү? — Жерде жашоо дагы канча уланат? — Ааламда […]

«Чеч-Дөбө» кеңешинин чечимине Чубак ажы Жалилов өз тилектештигин билдирди

(Чексиз мээримдүү, жана ашкере ырайымдуу Аллахтын аты менен….) «Чеч-Дөбө» кеңешинин “Улут абийри” наамы маркум журналист Улан Эгизбаевге тапшырылып жатат. Албетте, өтүп кеткенден кийин… Адатта биз, кыргыздар адамдардын жакшылыгын өткөндөн кийин эстейбиз. Улуу тоонун улуугу алыстаган сайын даана көрүнөт демекчи, бизден бөлүнүп ажыраган сайын, алыстаган сайын адамдын да кадыры өсө берет окшобойбу… Мен  «Чеч-Дөбө» кеңешин айыптагым келген жок, анткени ал өз убагында татыктуу адамдарга сый-ургаалды көрсөтүп, адамкерчиликтин парзын аткарып жатышат.  Публицист Нарын Айыпка, профессор Эмил Шүкүровго берилген сыйлыктар анын жаркын далили. […]

Чубак Жалилов: Эмне үчүн китеп окууга милдеттүүбүз?

بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله رب العالمين، و صلى الله تعالى على رسولنا محمد و على آله و أصحابه أجمعين، أما بعد: Кээ бир жаштарды эске албаганда жаңы муун китеп окубай калды… Анын бир канча себебин айтсак болот: Интернет жана башка маалымат булактарынын кеңири жайылуусу; Убакыттын тардыгы; Күнүмдүк жашоо менен алек болуу; Китеп баасынын кымбаттыгы… Бирок булардын баары китеп окууну өзүнө маданият катары сиңирген, жашоосунун бир бөлүгү катары караган адамга тоскоолдук деле болуп саналбайт. А балким, олуттуу түрдө китеп […]