Илимпоздор арасындагы иш-чара боюнча кулактандыруу

Урматтуу кесиптештер! Сиздерди 2019-жылдын 3-октябрында Бишкек шаарында өтүүчү “Кыргызтаануунун, манастаануунун жана ата-мекен тарыхынын актуалдуу маселелери” аттуу эл аралык илимий-практикалык конференцияга чакырабыз. Конференция Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппаратына караштуу “Мурас” Фонду, Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети (КУУ), Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын (КР УИА) Б.Жамгырчинов атындагы Тарых, археология жана этнология институту, Ишенаалы Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университети жана анын курамындагы Манастаануу институту, “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси (КТК) тараптарынын колдоосунда уюштурулууда. Аталган эл аралык илимий конференция Кыргыз Республикасынын билим […]

Василий Бартольд: Караханилер[1]

Караханилер кайсы түрк элине таандык экендигин тарыхчылар бизге айтышпайт; бирок бул эл ягма болгон деп ойлоого негиз бар, алардын башкаруучусу Караханилердеги эң эле көндүм болгон Богра-хан титулун алып жүргөн. Мындай болгондо Чүй өрөөнүнө жаңы баскынчылардын кириши бул ирет түштүк тараптан болгон. Караханилер Чүй өрөөнүндө ислам динин тез кабыл алышкан. Бул окуя жөнүндө бизге уламыш кабарлар гана жеткен. Ибн ал-Асирде айтылган бир уламыш боюнча исламды биринчи болуп Шабук (же Сатук) Кара-хакан алган, анын түшүндө ага асмандан киши түшүп келген жана ага […]

«Лаппай, хопту» адат кылган Шаардык Кеңеш

Кечээ жакында эле Ош шаардык кеңешинин жыйырма биринчи сессиясы болуп, анда күн тартибине 12 маселе коюлган. Анда энергетика, токтомдорду жөнгө салуу, кайра карап чыгуу, айрым тармактарга акча бөлүп берүү боюнча маселелер депутаттар арасында абдан талкуу жаратмак түгүл заматта колдоо тапты. Албетте, алар да «бул маселе тармактык комитте каралган», «тиги да каралган, бул да бааланган» деген жүйө менен колдоп беришти. Көрсө, көпчүлүктүн санаасын санга бөлөп, айрымдарынын шилекейин чубурткан маселенин «лөгү»  акыркы маселе экен… Бул маселенин төркүнү мындай: муруңку мэр Айтмамат Кадырбаевдин […]

Бексултан Мамытов: Эшек минген каарман жана эркиндикти сүйгөн «партизандар»

Убагында Англиянын колониясынан араң бошонгон Индия бүгүнкү күндө кино тармагы менен аларды бомбалап жаткан кези. Болливуддан дагы бир кино. Кинонун аты — «Индостандын «бандасы» же экинчи дүйнөлүк согушта абдан чоң жардамы тийген жергиликтүүлөрдөн куралган «партизандар»… АКШнын белгилүү экономисти айткандай, «зоордук-зомбулук менен бир өлкөнү аз убакытка кармап турууга болот, а экономика менен дүйнөнү багынтууга болот». Ар убакта амалкөйлүк адамдын алмашкыс куралы болуп бере алат. Анткени тарыхта канчалаган кудуреттүү кол башчылар амалкөйлүктүн курмандыгы болушкан. Мисал катары Гундардын падышасы Аттила римдиктердин аял менен […]

Сенека Луцилийге салам айтат!

<<<<<< Баштагы каттары Бешинчи кат Мен сенин күндөн күнгө жакшы болсом деп талпынып, күжүрмөндүк менен аракет кылып жүргөнүңө кубанам, ал үчүн сен мактоого татыктуусуң. Мындан ары да ошол күжүрмөндүгүңдөн кайтпа, мен сени мактап эле тим болбойм, мен муну сенден суранам. Бир нерсени гана эскертип коёюн: чындап эле билим албай, эл көзүнө акылдуу болуп көрүнүш үчүн окумуш болуп жүргөндөрдүн жолуна түшпө, жана кийген кийимиң, жүргөн-турганың элден бөлүнүп көрүнбөгүдөй болсун. Сакалыңды албай, же тегиздеп койбой саксайтып, чачың кулак-башыңды жаап өскөнчө коё берип […]

Саул Абрамзон: Кыргыздардын XIX кылымдагы кийим-кечелери

Орто Азиянын кыргыз калкынын кийим-кечеси өзүнүн өнүгүшүндө тарыхый ар кыл себептер: өндүргүч күчтөрдүн өсүшү, алмашуунун жана сооданын, коңшу элдер менен байланыштардын өнүгүшү ж.д.у.с. менен шартталган көп өзгөрүштөргө дуушар болгон. Материалдык маданияттын кээ бир башка жактарындагыдай эле, кыргыздын кийим-кечесинде өткөндө айрым урууларга мүнөздүү болгон бөтөнчөлүктөр ачык-даана көрүнүп турган. Кыргыздардын кийим-кечеси өзүнчө өзгөчөлүү, көчмөндөрдүн кийим-кечеси үчүн типтүү көп белгилер менен да мүнөздөлөт, бул көчмөндүк мал чарбачылыгына байланышкан жашоонун тарыхый калыптанган образы менен түшүндүрүлөт. Кыргыздарды кийим-кечесинин мүнөзүнө температурасы кескин өйдө-төмөн болуп туруучу, кээ […]

Жетиген Асанбек: «Илбирс секириктин» арышы

(Өзүңөн көр, шайлоочу! 5-макала) Адамдын деградацияга учуроосунун дагы бир себеби – беленге көнүү. Совет доорундагы калыпка салынган белен саясий түзүм урагандан бери мамлекетибиз иш кылып көнбөгөн, эч нерсеге эп келбеген олдоксон колдор эбин таба албай кармалап аткандай эле абалда келет. Башаламандыкка учурап, өзүн өзү башкарууну үйрөнүүнүн үстүндө отузга чамалаган жылды жашап койдук. Кендирди кескен жагдай – өлүү дүйнөнүн (материалдык баалуулуктарды кыргыз эзелтен ушундай атап келген эмеспи) өкүлдөрү эпчилирээк келип, бийлик тизгинине биринчи жетип алып атышпайбы. Аларга тизгин тийди дегиче куурап […]

Коңфузы: Асыл адам аз сүйлөп, көп иштейт…

“Чыгыш адабияты жана искусствосу” тарабынан “Ойлор жана маектер” жыйнагы жарык көрдү. Китеп — коңфузычылыктагы жана коңфузычылык илиминдеги маанилүү эмгектердин бири. Жыйнакта Коңфузынын жана анын шакирттеринин суроо-жооп түрүндөгү маектери, Устаттын адамгерчилик, изгилик, адилеттүүлүк, алтын ортолук, өлкөнү кантип башкаруу керектиги жөнүндөгү баалуу ойлору камтылган. Китепти Коңфузынын шакирттери түзгөн. Кытайчадан кыргызчага оодарган Алтынай Темиркан кызы, редактору Назгүл Осмонова. Мына ушул кагазы кургай элек жыйнактан алынган ойлор сиздерге рухий эш болор деген үмүттөбүз. ♦ ♦ ♦ Устат мындай деген: “Эгерде менин айткандарымды коом кабыл […]

Жусуп Абдрахманов – Сталин талкалаган тагдыр

Кадимки иш күндөрүнүн биринде Кочкордон чалып жатам деп бир аксакал коңгуроо кылды. Өзүн тааныштыргандан кийин: “Кызым, сен Жусуп Абдрахмановдун “Күндөлүктөрүн…” кыргызчалаган турбайсыңбы. “Вечерний Бишкек” гезитинин үстүбүздөгү жылдын 26-майындагы басылышына Жусуп тууралуу абдан кызыктуу макала жарык көрдү. Мына ошону качан кыргыз гезиттери которуп басат деп күтсөм, андай болбоду. Сенден сураныч, мына ошол макаланы кыргызчалап, элге тааныштырсаң” деген аксакалдын өтүнүчүн жумуштун көптүгүнөн арадан бир топ убакыт өткөрүп аткарып олтурам. Макала Александр Тузовдун калеминен чыгыптыр. “Вечерний Бишкек” гезити да кыргыздын кыраан уулунун тагдырына […]

Сулайман пайгамбардан жети санат

Акылман деле чоң акчаны көргөндө акылмандыгын унутуп коёт. Акча адамдын акыл-эсин талкалайт. Сулуу бирок эссиз аял, чочконун тумшугундагы алтын шакектей. Кедейдин зарына кулак салбаган адам, өзү да бир күнү дал ошондой күнгө туш болот. Жаныңда бейгапар жүргөн жакыныңа жамандык кылба. Кээде күлкү да жүрөктү оорутат, кубанычтын аягы кайгы менен бүткөн күндөр да болот. Жинди деле сүйлөбөй турса акылдуу көрүнүшү мүмкүн. Акыл-эстүү адамдар коркунучту көрө билишет жана сактанышат, акылсыздар коркунучтун алдынан чыгып, жазасын алышат. Альберт Эйнштейнден эң күлкүлүү жети экмет Келесоо […]

Дилазык: Чоң азилкеч Хоу Баолиң

Юмор жанры сиаңшендин[1] чебери Хоу Баолиң белгилүү математик Хуа Логең менен жакшы мамиледе болуптур. Бул ынактар чайлашкыча же андан да күчтүүрөгүн ичкиче тез-тезден жолугуп турушчу экен. Ушундай жолугушуулардын биринде аңгемелешип отуруп, Хоу Баолиң досуна күтүүсүз суроо берет: — Кайсы учурда экиге үчтү кошкондо төрт болот? Хуа Логең алгач таң калды, анан суроонун түпкү максатына түшүнө албай ойлонуп калды. Ал көбүрөк буйдала түшкөндө Хоу Баолиң жардам берди: — Мен “кайсы учурда” дедим, ушул сөзгө көңүл бур. Бирок Хуа Логең эч кандай […]

Олжобай Шакир: Коомдогу рухий майыпчылык

“Күлүктү күнүндө, тулпарды тушунда” сүрөө керектигин байтактуу бабаларыбыз, көөнө көсөмдөрүбүз эбак айтып кеткени. Керээттүү кеби бар элдин келечеги байсал болор. А бизчи? Биздин сүрөгөнүбүз бүгүн кайсы күлүк, кайсы тулпар? Шайлоолордо саясий шылуундарга, рухий жакырчылыкта тотукуш таксырларга сүрөөнчү болуп алганыбызбы?! Кубаттаганыбыз ошолор. Кошоматыбыз да ошолорго. Караламан калк көңүлү ошолорго ток. Жапырт кол чаап капкайдагы ырчы-чоорчуларды көктөгү жылдызга теңейбиз да, куну балант чыныгы искусство каармандары жараткан көркөм туюм, көркөм образдардын баркын баалап, даңкын даңазалоого жок эл экенбиз. Дегеле базары кайнаган өнөрпоздор кимдер […]

Жетиген Асанбек: Коргоочусуна кол салган коом болдук

Соцтармактарда “Азаттык” сатылыптыр, “Али Токтакуновдун иликтөөсү жалган экен” деген каңшаар таратып атышат. Мындай маалымат 5-каналдан жарыяланган имиш. Али Токтакуновдун далил көрсөткөн документтери жалган болгон учурда да, Матраимовдун 5-каналдагы талкууда актангандагы шылтоолору ал иликтөөнүн чындыкка жакын экендигин айгинелеп турат. “Азаттыктын” журналистин “заказ менен келдиң” дегени элди чындыктан адаштыруу үчүн сөздү атайылап башка нукка буруунун далалаты экени ачык көрүнүп турат. Раим Матраимов эл арасында “Раим млн” лакап атын алып, бажы мекемесинде жеке басарлык орногону запкы көргөн ишкерлерден тарагандан кийин “Азаттыктын” маселе козгогону […]