Сабыр Иптаруулу: Кыргыздын туткасы – Салт, калысы – Калк

«Калк» түшүнүгүнүн мааниси «эл», «журт», «көпчүлүк» түшүнүктөрү менен үндөш болгону менен, анын төркүнү адамдардын аймактык жалпылыгын туюнтуп турат. Андыктан, тигил же бул маселе боюнча коомчулуктун пикирин угуу зарыл болгон учурда, элибиз «Калк айтса, калп айтпайт», «Көптүн көзү көрөгөч» деп, анын пикирине астейдил кулак төшөгөн. Калк ар убак калыстык, адилеттүүлүк, чындык тарабында болгон. Мына бүгүн да ошол калктын ишеничине арзыган эл өкүлдөрү мыйзам чыгарууга адистешип келишет. Асыресе, «мыйзамды чыгаруу» мүмкүн эмес. Элдик көз караштан алганда, ал табият же турмуш тарабынан аныкталган, […]

«РухЭш» сайтын колдоо акциясы Нодирбек Каримовдон Чыныбай Турсунбековго өттү

Улуттук адабиятыбыздын жана маданиятыбыздын жүгүн көтөрүүдөгү “РухЭш” сайтынын аракеттери Жогорку Кеңештин депутаттары тарабынан колдоого алынып, аталган сайтты өнүктүрүү максатында уланып келе жаткан эстафета саамалыгын мен да чын жүрөгүм менен кабыл алдым. Коом агартуу максатындагы алгылыктуу иштерди колго алгандыгы менен кеңири окурмандардын сүймөнчүгүнө ээ болгон “РухЭш” сайтынын чыгармачыл жамаатынын ишине ийгиликтерди каалайм! Ошондой эле буга чейинки эл өкүлдөрү улантып келе жаткан эстафета шарты боюнча сайттын 0558 08 08 60 ЭЛСОМ эсебине өзүмдүн атымдан 3000 сом көлөмүндөгү жардамымды жөнөттүм. Ал эми өзүмдөн […]

Улуттук маданияттын өсүүсүнө эмгеги эбегейсиз Мануйлова

Бишкектин скульптура-архитектуралык келбетин көркөмдөөдө Ольга Максимилиановна Мануйлованын эмгеги зор. Ал өз эмгектери үчүн Эл сүрөтчүсү наамына 1954-жылы татыктуу болгон биринчи скульптор. Сиз эгер жоон топ адамга бет келсеңиз, алардын арасынан Ольга Мануйловага сөзсүз көңүл бурмаксыз. Чачтары куудай ак, ак жубар жүздүү, моймол көз, мээримдүү, алпейим байбиче. Менин эсимде Ольга Мануйлованын элеси дал ушундай сакталып калды. Анын жан отунан, чебер колдорунан жаралган эмгектер көбүңүздөргө тааныш. Опера жана балет театрынын маңдайы — фронтонунун көркүн ачкан фигуралар. Жоомарт Бөкөнбаевдин Эркиндик бульварындагы бюсту. “Ала-Тоо” […]

Еврей макалы: Аялдар аз сүйлөсө, эркектер көбүрөк иш бүтүрмөк

Кайсы эл болбосун, баарынын дүйнө таанымы алардын макал-лакаптарында, учкул сөздөрүндө катылган. Дүйнө элдеринин түркүн маданияты, ар кыл менталитети жана азил-шакабалары менен таанышканда, биз да алардын дүйнөгө, жашоого, жарыкчылыкка болгон мамилесин дагы да тереңирээк түшүнөбүз. Еврей элинин бүтүндөй акылмандыгы да алардын учкул сөздөрү менен бир сүйлөмүнө бүтүндөй жашоо камтылган макалдарында. Акчасын жоготуп, уурдатып ийишсе, акылман еврейлер мындай дешет: “Жаратканга миң шүгүр, болор кырсыкты акча менен алып кетти!” *     *      * Эгерде маселени акча менен чечүүгө мүмкүн болсо, анда бул маселе эмес, […]

Олжобай Шакир: Бата фокусуна байланган элдик түшүнүк

Кыргыздын кылымдап келген “бата менен эл көгөрөт” түшүнүгүнө философия илими кандай жооп берерин билбейм, бирок бул түшүнүктү карандай акылга, логикага, турмуштук сезим-туюмга салып кароого эч ким тыйуу сала албас маган. Андыктан ушул түшүнүктүн тегерегинде өз акыл чөйчөгүмдү калчап отуруп, логикалык мындай бир суроо туулду: дүйнөдө эң алдыга өнүгүп-өскөн кайсыл элде бата түшүнүгү жашайт болду экен? Маселен жапон, еврей, немис, француз, кытай, корей же малай элдерин бата менен агарып-көгөргөн элдер деп айтууга болобу бүгүн? Ушул элдердин аң-сезиминде, түшүнүгүндө ата-бабаларынан калган бата […]

«Окей» радиосунун журналисти Канат Алманбетовго ислам-фанаттарынын тынымсыз коркутуулары эмнеге күчөдү?

Бул тууралуу маалыматты “РухЭш” сайтына журналист Канат Алманбетов өзү билдирди жана бул боюнча тиешелүү күч түзүмдөрүнө расмий түрдө арыз-кат жолдогонун кошумчалады. Ислам-фанаттарынын коркутуп-үркүткөнү боюнча кесиптешибиз мындайча баяндайт: Урматтуу калайык калк! Баарыңыздарга жакшылык каалап, бир маселени ортого салгым келип турат. Мен журналистмин. Жаңы жыл алдында христианчылыктагы протестант агымындагылар Иса пайгамбардын туулган күнүн майрамдашат. Кыргыздардын арасында да Иса пайгамбарга ишенгендердин бар экендиги жаңылык эмес.  Эмесе, мен ошол майрамга утурлай бул агымдын бир өкүлүн студияга чакырып, “Кыргыздар эмне үчүн Иса пайгамбардын туулган күнүн […]

«Замандаш» ассоциациясынын мигранттардын өмүрүн камсыздандыруу боюнча билдирүүсү

«Кыргызстандыктардын эл аралык конгресси жана мекендештердин Замандаш” ассоциациясы республикадан чыгып кетип жаткан кыргызстандыктардын өмүрүн милдеттүү түрдө 300 сомго камсыздандыруу полисин киргизүү боюнча акыркы кездеги коомчулуктагы демилгеге байланыштуу төмөнкүдөй билдирүү жасайт: Ассоциация 2003-жылы Кыргызстандын эмгек мигранттарынын кызыкчылыктарын коргоо үчүн түзүлүп, ошол убакыттан бери ушул ишти үзгүлтүксүз жүргүзүп келе жатат. Ошол жылдардан бери чет жерде каза болгон жарандарыбызды (“жүк 200”) Кыргызстанга жеткирүү боюнча мекендештерибиз бизге дайыма кайрылып келишет. Биз диаспоралык уюмдар менен биргеликте, өлкөбүздүн бийлигине чет жерлерде каза болгон жарандар менен мекендештерибиздин […]

Таалайбек Абдиев: «Жыпар аӊкып, жез бурап…» же эмне үчүн жез буруксуйт?

Азыркы кыргыз тилинде жыпар сөзү 1. аӊкыган жакшы жыт; 2. жыты аӊкыган, жыты жакшы, жакшы жыттуу деген зат атоочтук жана сын атоочтук маанилерди туюндурат (Кыргыз тилинин сөздүгү 2010:520). Көп учурда антропоним катары да колдонулат. Бул жөнүндө кыргыз ысымдарын изилдеген белгилүү окумуштуу Ш. Жапаров мындай дейт: «Жыпар кыргыз жашаган аймактын бардык жеринде (бүгүнкү күндө кыз баланын ысымы катары) кездешет. Анын мотиви жыттуу, жагымдуу, сүйкүмдүү, жылдызы жанган кыз болсун деген тилек менен байланышкан» (Жапаров 2004:71). Мындан тышкары бул сөз жыпар самын, жыпар […]

Людмила Молдалиева: Я — Кыргызка

Написать об этом меня подтолкнула рубрика «Наши за рубежом» на сайте АКИпресс,  в которой  с большой гордостью печатаются достижения и восхищения наших бывших и настоящих соотечественников  обучающихся и работающих за рубежом. Недавно была опубликована статья молодого врача, уроженца Иссык-Куля, который пишет о том, как он посадил своего педагога за взятки, уехал по российской программе работать врачом в Сибирь и получил там полмиллиона рублей подъемных.  С ним вместе уехали еще девять врачей. Там у них все сложилось прекрасно: высокая зарплата, квартира, […]

Жетиген Асанбек: Өзүңөн көр, шайлоочу! (3-макала)

(1-макала)  (2-макала) «Кыргызстан» партиясы парламенттик шайлоодо 3-орунду утуп алууга жетишип, 18 депутаттык орунга ээ болгон. Демек, бул партиянын акчалай мүмкүнчүлүгү КСДП менен «Республика-Ата Журттан» кийинки орунда десек болот. Акчалай мүмкүнчүлүгү дегенимдин себеби: Sputnik.kg сайтынын маалыматы боюнча (26.08.2015) бул партия 2010-жылдын 23-апрелинде түзүлүп, төрагасы болуп Шаршенбек Абдыкеримов шайланган. Ал эми Шаршенбек Абдыкеримовдун өмүр таржымалында (Википедия) 2013-жылы «Кыргызстан» партиясын негиздеген деп жазылып жүрөт. Ушул акыркы  датаны ала турган болсок, негизделгенден кийинки эки жылдык убакыттагы ишмердүүлүгү ың-жыңсыз болуп келип эле, 2015-жылы парламенттик шайлоодо […]