Амирбек Азам уулу: Көөнөргүс көркөм мурастар көңүл сыртында калды

Сүрөттө «Азаттыктын» Прагадагы кеңсесинин кызматкери, журналист Гүлайым Ашакеева менен Амирбек Азам уулу Белгилүү журналист Амирбек Азам уулу менен борбор калаабыздын абалы жана маданий жайлары туурасында маектешүү… – Сиз Кыргызстанга каттаган сайын борбор калаадан тартып айыл-кыштактарга чейинки терс көрүнүштөргө зээниңиз кейип жүргөн мекендештерибиздин бирисиз. Башкасын айтпаганда да борбор калаабыз Бишкектеги бүгүнкү көрүнүштөр көзгө сайылган кыпындай жоорутуп турса да ага бийлик башындагылардын эч кимисинин тынчы кетпегенин туйууга болот. Сиз эми чейрек кылымдан бери Европада жашагандыктан, мекенибизге сырттан караганда кандай туюлат болду экен?  Дегеле […]

Түркияда демократия комада жаткандай…

2000-жылдардын башында мусулман өлкө катары Түркия демократиянын жолунда алгылыктуу кадамдарга баргандыгынан улам дүйнө коомчулугу тарабынан алкыш ала баштаган. 2002-жылы бийликке келген партия Европа Биримдигинин демократиялык стандарттарына шайкеш келчү реформаларды жасап, адам укуктары боюнча өлкөнүн имиджин оңдоого киришкен. Тилекке каршы, бул реформалар узун өмүрлүү болбоду. Бир канча жылдар соң реформалар токтоду. 2011-жылдагы шайлоодо бийлик партиясы үчүнчү жеңишке ээ болуп, ошол учурдун өкмөт башчысы, бүгүнкү президент Эрдоган теңирден тескери кетти. Ошол учурдан баштап авторитаризмге жол алган Түркия мусулман өлкөлөрүнө үлгү болуудан алыстады. […]

Фёдор Достоевский: Китеп окубаганың — демек, ойлонуудан калганың

Федор Достоевскийди бирөөлөр жакшы көрүп сүйсө, кээ бирлери жек көрүшөт. Бирок биздин күндөргө чейинки анын актуалдуулугун жоготпогон гениалдуу ойлоруна кошулбай коюуга аргабыз жок. Келгиле, бул адамдын айткан ойлоруна кунт коюп көрөлү… ♦ ♦ ♦ Ким пайдалуу нерсе кылгысы келсе, анын колу таңылуу болсо да көп жакшылыктарды жасай алат. ♦ ♦ ♦ Таарынычтарды акыл-эсиңде сактай бербе, кереметтүү көз ирмемдерге орун тийбей калбасын. ♦ ♦ ♦ Негизги идеяң аткарууга кол жеткис бийиктикте болуш керек. ♦ ♦ ♦ Бараткан жолуңда ар бир үргөн […]

Абдувахаб Мониев: Футбол – биримдиктин данакери

(Мелис Эшимкановдун элесине) 2019-жылдын январь айы кыргызстандыктарга накта футбол майрамын тартуулады. Кыргыз Республикасынын футбол боюнча курама командасынын БАЭде өткөн Азия кубогундагы оюндары элибиздин мурда-кийин сезилбеген ынтызарлыгын козгоду. Мамлекет намысы үчүн күрөшкөн улуттук кураманын оюндарына теледен жапырт үңүлүп, өз футболчуларыбызга күйөрман болуунун кумарын, ырахатын биринчи ирет татыгандай болдук. Кыргыздын көпчүлүгү футбол деген жөн гана спорттук оюн эместигин, ал —  ири мамлекеттик саясат, идеология, улуттук руханияттын бир салаасы экендигин аз да болсо сезип, туйгансыды. Мындан 31 жыл абалкы кез эске түшөт. 1988-жылдын […]

Элмира Ногойбаева: Баткенден АКШга жеткирген согуш

Баткенден согушка кеткен Сыдык Алдашев. «Азаттык» үналгысы менен «Эсимде» мултимедиа борборунун биргелешкен долбоору. Элмира Ногойбаеванын согуш туткуну тууралуу баяны. Туткун – козголбос тема болчу Экинчи Дүйнөлүк согуштун туткундары — постсоветтик айдыңда дагы эле көп козголбогон темалардын бири. Туткунга түшкөндөрдүн эки жагы тең: «биздикилер» немистерде туткунда болушун, тигилер советтик түрмөдө көргөн азап-тозокторун эстегиси келбейт. Анткен менен Экинчи Дүйнөлүк согуш учурунда Советтер Союзунун аймагында аскер туткундары эң көп топтолгон. Аскер командирлери сталиндик репрессияга туш келип азайып кеткендиктен, кадрларды даярдоодогу алешемдиктерден улам СССР […]

Кубан Мамбеталиев: Жолдор жана жоролор

Жогорку Кенештин депутаты Канат Исаев азыр салынып жаткан Түндүк-Түштүк жолунан мамлекетке тийген зыяндын көлөмү 300 миллион доллар экенин айтты. Коркпой эле айтты, бирок ушундай көрүнүшкө 2015-жылы өзү көмөктөшкөн, себеби ошол кезде премьер-министр болгон Темир Сариевке “жол салган компанияны туура эмес тандадың” деп күнөө такты. Ошол дооматынын логикасы жок эле. Сариев эң арзан баага сала турган “Лонг Хай” деген кытайдын компаниясы менен келишим түзгөн. Эгемендүүлүктүн тарыхында мындай баа болгон эмес, ал Балыкчы-Корумду жолу. Бир километрине бөлүнгөн баасын башка жолго (формасы бирдей […]

Фетхуллах Гюлен: Турция упустила историческую возможность добиться демократии

Было бы ошибочным утверждать, что существует несовместимость между демократическими и исламскими ценностями, основываясь на негативном примере, который Турция представляет под 17-летним правлением президента Реджепа Тайипа Эрдогана. Об этом в своей статье для Le Monde написал лидер запрещённого в Турции движения Фетхуллах Гюлен. Он подчёркивает, что недолговечные демократические реформы Турции в период между выборами Эрдогана в 2002 году и полным разворотом демократических стандартов Европейского Союза в 2011 году превратили Турцию в пример для других мусульманских стран. При этом Гюлен отметил, что […]

Фетхуллах Гүлен: Калпты калдыр-кулдур шаң коштосо, чындыкты жымжырттык коштойт

Агер баштаган ишиң адегенде уудай ачуу болсо, акыры ал таттуу балга айланат, мына ушунун өзү сөзсүз, чыдамкайлык. *       *       * Чыдамкайлык – бийиктеги адамдын туруктуу абалы. *       *       * Чыдамкайлык менен ийгилик экөө эки башка болсо да, арийне, экөөнү бири биринен ажырагыс эгиз десек болот. *       *       * Чыдамкайлык менен этияттык – көздөгөн тилегиңе жеткире турган жолдун эң мыктысы. *       *       * Бекемдиктен өткөн бийик намыс болбойт! *       *       * Сенин жолуң айныксыз туура кезинде начар адам сага кылчалык да […]

Василий Бартольд: Жети-Суу тарыхынын очерки

АЛГЫ СӨЗ Комитет тарабынан чыгарылуучу «Эскерүү китепчесине» өлкөнүн кыскача тарыхын жана маанилүү окуялардын хронологиялык көрсөткүчүн жазып берүү тууралуу сунушту терең ыраазы боло кабыл алдым. Жети-Суунун жергиликтүү тарыхына кызыгуу фактысынын жаралышынын өзү эле Орто Азиянын тарыхын изилдөөчү үчүн эң жогорку деңгээлдеги кубаныч, анткени ал бул тарыхты жергиликтүү күчтөрдүн жигердүү катышуусу менен гана толук жана ар тараптуу изилдөөгө мүмкүн экендигин түшүнөт. Бизге жеткен жазма булактар көбүн эсе үзүл-кесил жана толук эмес болгондуктан, археологиялык материалдар менен толуктоого муктаж. Өлкөгө кыска убакытка келгендиктен жергиликтүү […]

Вадим Радионов: Язык превратился в политический инструмент

 Латвияда, соңку маалыматтарга ылайык, 1 934 миңден бир аз көп букарасы бар. 2011-жылкы эл каттоо боюнча жалпы элдин 62, 1% латыштар жана 26, 9% орустар. Латвия 2004-жылдан бери Евросоюзга мүчө. Улуттук өкмөттүн латыш тилин коргоо тажрыйбасы менен окурмандарыбызды тааныштыруу максатында “Радио свободага” (Поверх барьеров с Игорем Померанцевым, 15 марта) латвиялык журналист Вадим Радионов берген маектен үзүндүнү сунуш этебиз.   …Его хорошо знают в Риге по радио – и телепередачам, по публикациям в прессе. – Вадим, вы родились в Риге, выросли […]

Такталбас тарых: Атамбаев Айдар Акаевдин арты менен байлыкка жеткенби?

Маркум Мелис Эшимканов менен болгон бул маек 2010-жылдын март айынын соңунда “Эл мени жапырт жек көргөнүнө ишенбейм” деген аталыш менен жарыяланып (“Айат-пресс” 26.03.2010 №09 (58)), рубриканы “Капыл-тапыл маек” деп атаганбыз. Чынында Эшимканов экөөбүз капыл-тапылынан кезиге калып сөзгө тартсам, ымындай сырын төккөн эле. Ал мезгилде өлкөдөгү адилетсиз саясый кырдаал күндөн күнгө чыңалып, элде бакиевдик бийликке нааразычылык күчөп, анын командасындагы М.Эшимканов сындуу көрүнүктүү фигуралар көпчүлүккө суук тумшук саясатчы көрүнүп турган кезең эле. Мелис мырзанын ошол кездеги саясый кадамдарын көпчүлүк катары менин да […]

Кезектеги акция эл өкүлү Айнура Осмоновадан Азамат Арапбаевге узатылды

Адабият, маданият өкүлдөрүнүн жана жалпы эле интеллектуалдардын альянсына айланып калган “РухЭш” сайтын колдоо демилгесине биз да кайдыгер эмес экенибизди билдиребиз. Улуттук адабиятыбызды өнүктүрүү максатындагы аталган сайттын иш-аракеттери көпчүлүккө маалым. Арийне, гуманитардык багыттагы бул долбоордун иши үзгүлтүккө учурабай, кыргыз акын-жазуучуларынын өрнөктүү көркөм чыгармалары менен бирге дүйнөлүк адабияттын классикалык аңгеме, повестттери кыргыз тилинде үзгүлтүксүз жарыяланып келе жаткандыгы – рухий коом агартууда чоң мааниге ээ экени шексиз. Андыктан “РухЭш” сайтын колдоп келе жаткан кесиптештеримдин эстафета саамалыгына кайдыгер эмес экенимди билдирип, жеке өзүмдүн атымдан […]

«Деңиз бойлой жорткон Ала-Дөбөт» чыгармасындагы этнопедагогикалык тарбиянын орду

Кылымга тете бир күн болгон сыңары эле, ар бир улуттун өзүнө тете кишиси болот эмеспи. Байдылдай Сарногоев айткандай: “Кыргыз десем Чыңгыз келет эсиме, \ Чыңгыз десем кыргыз келет эсиме” деген ыр саптары да бекеринен жаралган эместей. Себеби Чыңгыз аркылуу кыргыз деген улутту дүйнө тааныганы талашсыз чындык. Мына ошол улуу жазуучубуз ар бир кыргыз үчүн куяш сыңары жаркылдай нурун чачып, жер сыңары кыргыз салт-санаасын, турмушун чайпалбай чыгармалары аркылуу оор жүктү көтөрүп турганын ар бир чыгармасынан сезүүгө болот. Маселен: “Деңиз бойлой жорткон […]