Ырысбай Абдыраимов: Нагыз баатыр ийилбейт

АҢГЕМЕ Арадан үч жыл өттү. Сакадай эми чуу менен коштолгон шайлоонун үстүнөн чыкты. Ал окуя элди кыйла дүрбөтүп, удургутту. Көз каранды эместик алгандан чейрек кылым өтсө да, даңгыр жолго түшө албай, өлкөнүн башы чуру-чуу, утуру капсалаң окуялардан чыкпай койду. Калемгердин жаны мына ушуга кейиди. Тынчтык байырлабаган жерде кут-берекени, мелмилдеп аккан дарыядай тынч өнүгүүнү кондуруу да адегенде кыйынга турду. Ажолукка талапкер ал жарыштан өтпөй, кулады. Аны жактагандар Бишкек-Ош жолуна чыкты. Жолдун Коргон районундагы депутат туулуп-өскөн айылдын тушунан тартып, эски тоокканага чейинки […]

Төтө жол: Тогуз кайрык

Улуу Айтматовдун “жазуучу жазбай жүрсө да жазып жүрөт” деген кеменгер кебиндей калемиң бечара ак баракка жорголоп турбаса болорбу, “кулак укса курсак кайнайт”, көзүң көргөнгө көңүлүң толкуйт, ов! Ошондон, дагы бир акылман абабыз Токтогул акын “Тогуз кайрык” деп күү черткен тура. Кайран “Тогуз кайрык…” Айлампадагы адамзат турмуш жолунун арман-кубанычын ушундай бүкүлү айтып, бүкүлү кабыл алып аш кыла сиңирген элден элек, оозеки жана жазма адабиятынын бүткүл дүйнөлүк шедеври “Манас” менен Айтматовду жараткан элден элек… Анан ушундай, ушундай “элек…” деп өчөйүп отура бербей […]

Нурлан Тагаев: Коомдук эс тутум

Күнүмдүк турмушту тумандай каптаган саясый айтыштар, курултайлар, эски жаңы саясатчылардын күрөшү, арада бир, кайсы бир депутаттын обу жок сөзү турмуш тиричилигибизге ушунчалык сиңип кетти окшойт, бүтүндөй калайык, келечегибиз саясатчыларга байланыштуу экенине ишенип калып атабыз. Өлкө келечегин жакшыртуучу себептерди; көңүл башкага бурулганданбы же коомдун эс тутуму тиричиликке төнүп кеткенденби, айтор унутуп калып атабыз. Баарына эле белгилүү болгон коомду артка тарткан себептерди кайрадан бир эске сала кетсек. Булар – караңгылык,  жакырчылык жана мыйзам чегинен алыстоо. Биринчиси — билим берүүнүн сапаты оңолмойун жашоо […]

Олжобай Шакир: Кыргыз бийлигиндегилердин саясый диапазону

«Биздеги саясый күрөштөрдүн логикасы улуттун, мамлекеттин кызыкчылыгын беттебейт». Алым Токтомушев Барабан же сурнайды адам баласы эмне үчүн атамзамандан бери колдонуп келет? Бул эки аспаптын тең ичи көңдөй, ичине кебез тыгып сал, сурнайдан да, барабандан да үн чыкпайт. Анын сыңары – биздеги аткаминерлер. Алар да эмнеге кызматка жеткенден кийин эле көңдөйчөсүнө кебез тыгылган музыкалык аспаптай үн чыгарбас, чындыкты оозанбас болуп тынышат? Жер каймактаган замандан бери барабан, сурнай аспаптарынын үнү жаңырганда адам каны дүргүп, мээнин иштөө жөндөмү начарлап, эмоциялык сезимдер гана башкарып, […]

Президентибиздин «Мекендештер» форумундагы убадасы…

Жигердүү ишмердиктин жемиши Үстүбүздөгү жылдын  22-ноябрында Кыргыз Республикасынын Президенти Сооронбай Жээнбеков «Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Чет өлкөдөгү мекендештер менен байланыштар боюнча кеңеш жөнүндө» Жарлыкка кол койду.  Муну менен, аталган документте белгиленгендей, Кыргызстан менен тарыхый, маданий, экономикалык, бир туугандык байланыштары бар мекендештер, ошондой эле барган өлкөлөрдөгү диаспоралык уюмдар менен тыгыз диалогду колдогон башкаруу системасы мамлекеттик деңгээлде түзүлдү. Кеңештин негизги максаты – Кыргыз Республикасын динамикалуу экономикалык, маданий, социалдык өнүктүрүү, чет өлкөдөгү мекендештерди колдоо, алардын укуктарын жана кызыкчылыктарын коргоо маселелери боюнча мамлекет менен […]

Акаев, Бакиев жана Атамбаев түзгөн бийлик түзүмдөрүнүн ички табигаты окшош

Экс-Президент Алмазбек Атамбаевдин өлкө башчысы катары ишмерлигине жана анын натыйжаларына саясий баа берүү жөнүндө «Кыргызстан: кечээ, бүгүн, эртең» аттуу Бишкекте өткөн Кыргызстандын коомдук, саясий жана мекенчил күчтөрүнүн курултайыда жасаган Эмилбек Каптагаевдин БАЯНДАМАСЫ Бишкек шаары, 2018-жылдын 24-ноябры Арыбаңыздар Ардактуу Мекендештер! Кыргыз Республикасы эгемен мамлекет аталганына 27 жыл толуп жыйырма сегизинчи жыл  кетип бара жатат. Бул мезгил биз үчүн оор сыноолордун жана жан кейиткен жоготуулардын жылдары, жаркын келечек үчүн көптөгөн мекендештерибиз  куугунтукка туш болуп, түрмөлөргө камалып, а түгүл 2002-жылы Аксы окуясында,  2010-жылы […]

Бакытбек Абдуллаев: Өлкөнүн келечеги тынчтыкпы же согушпу?

Кыргыздын күндеми ар дайымкыдай саясаттагы интрига, ушак, коррупция, уурулук, кылмыш, той. Бирок өлкөнүн келечегин аныктаган, жетишсиз бала бакча, мектептердин маселеси көз жаздымда калып кетчүдөй. Өкмөттүн маалыматы боюнча 400 миңдей (3-6 жаш) бала бакчага барбайт. Анүчүн 250 орундуу 1600 бала бакча курулушу керек. Курулушка 80 млрд сом керек экен. Ал эми республикалык бюджеттен 2019-жылга социалдык мекемелердин (бала бакча, мектеп, оорукана ж.б.) курулушуна 3 млрд сом гана каралган. Мындан тышкары, мектеп курууга 80 млрд сом керектелгени,  т.а. 600 мектеп курулушу керектиги айтылды. […]

Жетиген Асанбек: КСДПдагы кыйсыпыр

Кысыдыпыдагы кыйсыпырдын азыр чаңы ызгып турган кез. Так ушул чаңы асманга сапырылып аткан партиянын депутаттары Кыргыз Республикасынын эң жогорку бийлик бутагынын бири – Парламентте эң көп орунду, бакандай 31%ын ээлеп, мамлекеттин дээрлик бүт тараза ташын ары-бери калчап келатышат. Жыйынтыгында, мамлекеттин бекемдигине доо кетип атканы аз келгенсип, адамзаттын мыкаачы колу Ала-Тоону алмустактан Ала-Тоо кылып келаткан ак мөңгүгө чейин жетип, сапырылган саясат санаага салып турат. Бул жыйынтык – жумуруңа жук болбогон 1000 сомго берген добушуңдун жыйынтыгы, өз шорун өзү ичип аткан шоркелдей […]

Абдил Шерматов: Көңүл өйүгөн ойлор (1-макала)

Жаңы президентибиз бир жылдан бери шайлоо алдындагы платформасын ишке ашыруу менен алектенип келатканын көрүп-билип турган элдин: “Арты кандай болор экен?”-дегени калбас болду. Бул “Жакшыраак болсо экен дегенбиз, кайра эле баягыдай болуп калды”, — деп көзү өткөн орус премьери В.Черномырдин айткандай, мурдагы президент А.Атамбаевдин экс-президенттер А.Акаевден жана К.Бакиевден айырмасы болбой калганын көрүп, бийликтен көңүлү калган коомдогу абал экени түшүнүктүү. Ал аз келгенсип, алардан калган мурас, атап айтканда, каран түн түшүрчүдөй калыңдаган карыз, өлкөнүн чүйгүн жерлерине жөргөмүштөй желелеп алган коррупция жана угулар-угулмаксан […]

Дүйнө лидерлери канчадан маяна алышат?

Эмнегедир бийлик ээлери мамлекетти башкаруу чынында эле татаал жана жоопкерчиликтүү жумуш экенин сезе беришпейт. Ошенсе да, президенттин эмгеги өйдө бааланышы керектигине бардыгыбыз эле макул болобуз. Анда эмесе кайсы элдин президенти канча айлык аларын карап көрүңүз. Дональд Трамп — АКШ Президенттин маянасы болгону 1 доллар. Ага чейинки америкалык президенттердин маянасы жылына 400 миң долларга жакын болгон. Дональдын байлыгы 3 млрд долларды түзгөндүктөн, 400 миң доллар ага майда тыйын эле болуп калса керек. Айтмакчы, АКШда минималдуу айлык — 1 160 $. Петр […]

Өзөгү өнбөгөн улуттук саясат жөнүндө сөз (1-маек)

«Элиңе адилеттик кааласаң, чыныгы ниетиңди төшөп, кеменгер адамдар менен тилектештикти чыңда. Арийне, адамдардын табият буюрган көрөңгөсү аралашканда гана ошол коомдо ар дайым жалпы кызыкчылык жаралат». Клод Андриан ГЕЛЬВЕЦИЙ Адаттагыдай «РухЭш» сайты жана «Сармерден» ресторанынын өнөктөштүгү менен уюшулуп келген интеллектуалдар альянсынын бул жолку меймандары – экс-генпрокурор, экс-эл депутаты Аида Салянова, мамлекеттик жана коомдук ишмер Орозбек Молдалиев о.э. юридика илиминин доктору, саясат таануучу Бекбосун Бөрүбашев менен улуттук саясат туурасында «Сармерден» ресторанынын сый тамагы үстүндө кеңири сөз козголду. Олжобай Шакир: Биринчиден, атайы убактыңыздарды […]

В & Д Нарижныйлар: Гениалдуу аңгеме

БИРИНЧИ БӨЛҮК Украинанын президенти Леонид Данилович Кучма кара деңиз флотунун палубасында вертолет алып жүрүүчү «Козак Тарас Шевченко» кемесинде аскердик парад кабыл алууда. Айта кетчү нерсе, кеменин сол тарабы эле ошондой аталчу, а оң тарабында флотту бөлүүгө мүмкүн болбогондуктан, орус тамгалары менен кооздолгон «Адмирал Ю. Лужков» деген жазуу илинип турган. Леонид Даниловичти карай, аныкындай эле мамлекеттик басык менен Россиянын президенти Борис Николаевич Ельцин келатты. Ал дагы парад кабыл алып жаткан. Кеменин так ортосунан чегараны бөлгөн чаар-ала сызык жүргүзүлгөн эле; Ар бир […]

Гүлжигит Исаков: Кадрдык саясаттагы деградация

Кыргыз Республикасы көз карандысыздыкка жеткенине 27 жыл болду. Советтик доордогу жетишкен кадрлардын сапаты жана күүсү менен 2000-жылдарга эптеп жеттик. Бирок андан кийинкиси баарыбызга маалым. Жетиштүү деңгээлдеги жаңы, мамлекетчил кадрлар өсүп чыккан жок. Кошуналарыбыз Казакстан жана Өзбекстандагыдай «Болашак», «Келачак» сыяктуу программага окшоп, четте билим алгандарды милдеттүү түрдө мамлекеттик кызматка тарткан жок эч ким. Билим алып келгендер мамлекетке иштебей койсо, ал өлкөлөрдө мүлкүн конфискациялаганга чейин барышат экен. Бизде Гарвардды бүтүрүп келсең деле бааланбайсың. Анткени коррупциялык системага ыкташа албаган «АШЫКЧА КҮБӨЛӨРДҮН» (баш оорунун) […]

Мамбетжунус АБЫЛОВ: Жээнбеков Атамбаевдин сүймөнчүктөрү менен кызматташууга мажбур болууда

Белгилүү коомдук ишмер Мамбетжунус Абылов менен маектешкенибизде; азыр мамлекеттик кызматкерлерге таңсык болуп жаткан сапаттар тизмектелди. Алигүнчө орду жоктолуп келаткан Насирдин Исановдун өмүрү жана өлүмү жөнүндө, азыркыга чейин чуу жаратып, бирок мамлекеттин пайдасына тыянак чыкпай келаткан алтын кенине тийиштүү маалыматтар дагы кеңейди. Жетиген Асанбек: Кыйын кырдаалдардын бир жакшы жери – адамдардын чыныгы жүзүн ачып берет. Атамбаев эки тизгин бир чылбыр али колунда болуп, алынын келишинче алкынып турганында, элге төбөсү көрүнүп калган адамдардын көбү кумга башын катып отурушту. Анын бийлигинин мөөнөтү бүткөндө […]