Улут келечегине кайдыгыр карабагандар «РухЭшке» карагыла!

Мындан чейрек кылым мурдагыга караганда адамдардын адептик жүрүш-турушу, руханий баалуулуктары кыйла өзгөрдү. Көчөдө басынып турган адамды андан бетер басынтып өтүү, аш-тойлордо ашкере ысырап кылууну мактаныч катары түшүнүү, билим алууга кызыгууну өлтүрүү, башкалардын арасында кекирейүүчүлүк, акчага жетүү үчүн ар кандай арам иштерге эч ойлонбой баруучулук, болбогон пул үчүн абийир, ар-намысты гана эмес, денени да, ыйманды да сатуучулук кадимки көрүнүшкө айланды. Бир тууган бир тууганга, бала атага кол салып, өлтүрүп койгондор чыкты, алсыздардан опузалап акча өндүргөн балдар мектептерде жайнап кетти, окуучулар эжейлерин […]

Достук азил: Элчиси эки дүйнөнүн

Колтойгон коомдук ишмер, таанымал тамада жана филология, философия, дипломатия, журналистика профессору, атактуу аалым ТИЛЕКТЕШ ИШЕМКУЛОВ 80ге толду. Көрөңгө татпай көбүрүп турган, Көк мончок сөздөр төгүлүп турган. Ачыткы кошпой көбүрүп турган, Ак мончок сөздөр төгүлүп турган. Чачы улгайып, өзү жаш бойдон, Студент окшоп көрүнүп турган. Курсант кылып жалпыны, Кубантып кыргыз калкыны. Кут болсун 80 жашыңыз, Кум-Төрдүн чулу алтыны. 80 жаш чыны түлөө да, Түшпөптүр тиштин бирөө да. Тилектеш аттуу генийге Тизбесек жамак күнөө да. Авамдын Паспортуна ишенсек, 80ди серпип салыптыр. Кулк-мүнөзү, […]

Владимир Зеленскийдин таамай айтылган сөздөрүнөн

Менин абыдан каалаганым – кабинетиңерде сүрөтүм турбасын. Президент деген – икона[1] эмес, идол[2] да эмес, президентти портрет кылбагыла. *       *       * Мамлекет – бул бизнестин атаандашы эмес, тескерисинче, бизнес ишине шарт түзгөн сервис. *       *       * Менимче, биздин өлкөдө саясат жөнүндө азилдер дайыма эскирбейт. Мүмкүн саясатчылар арасында эскирер, бирак эл арасында иттей актуалдуу. Качан болсо кимиси кайда жүрү, кайда туру, кайда жатыры, кайда отуру – ушул шекилдүү. *       *       * Эч качан территориябыздан ажырабас тынчтык үчүн кызматтан кылчактабай кол жууганга […]

Максат Жангазиев: Көрө албастардын уйкусун бузган сыйлыгым жөнүндө…

Өкмөттүн эки жылда берилчү Ч.Айтматов атындагы мамлекеттик жаштар сыйлыгы бар. Ал 11 номинация боюнча берилет. Анын ичинде бизге тиешелүүсү “Адабият жаатындагы мыкты чыгарма” номинациясы. Дал ушул сыйлыктын 2017-жылдын 12-декабрында лауреаты болдум. Бул сыйлык акыркы эки жыл ичиндеги жазган эмгек үчүн ыйгарылат. 2015-жылы бул сыйлыкка конкурс жарыяланып, жободогудай акыркы эки жыл ичиндеги эмгектерди көрсөтүү керек экен. Менин жападан жалгыз “Жүрөк үнү” аттуу китебим 2014-жылы чыккан. Дал ошол китебимди жөнөттүм. Жыл боюнча карасак жобого туптуура. Анан 2015-жылы жылдын аягында ал сыйлык негизи […]

Айтматов сыйлыгын алууда жаштардын көз боёмочулугу барбы?

Чыңгыз Айтматов атындагы 35 жашка чейинки Мамлекеттик жаштар сыйлыгын аныктаган “Адабияттагы мыкты чыгарма” аттуу номинация бар. Аталган номинация ар эки жыл сайын берилип келет. Жеңүүчүлөрүнө 100 миң сом жана диплом, төш белги ыйгарылат. Бирок анын айланасындагы көзбоёмочулуктарга нааразы болгон айрым жаштар “РухЭш” сайтына атайы кат жолдоптур. Бир эмес эки калемгер удаа жөнөткөн каттан улам, жаш калемгерлер арасындагы тоголок арыздардын айланасында, о.э. быйылкы жылдагы Ч.Айтматов атындагы жаштар сыйлыгынын айланасында уу-дуу кептер арбычудай болуп туру. Негизинен кыргыз акын-жазуучулары арасында илгертен келген тоголок […]

Людмила Молдалиева: Ойгон, кыргыз!

Мир изменился. Если проанализировать ушедшие двадцать веков, то мы увидим, что почти до восемнадцатого  века все человечество передвигалось исключительно на телеге, не было ни электричества, ни радио. Но как только была  изобретена паровая машина, началась промышленная революция, а научно-техническая революция ХХ века уже высадила человека  на Луну. Был дан  такой мощный ядерный толчок человеческому разуму, который с годами только набирает обороты:  почти все заводы-гиганты отказались от ручного труда на конвейере — человека заменили роботы, которые успешно входят и в наш […]

Көзү өтүп кеткен асылдын Оштогу үч кабат боз үйүнө ээлик кылган «автор» чыкты

Сыпайыга сын жок 2019-жылдын 25-июлунда “Азия” телеканалында сүрөтчү Таалайбек Забидиновдун чыгармачылыгына арналган журналист Зинаида Алмазбекова даярдаган программа көрсөтүлдү. Көрсөтүүнүн жүрүшүндө Т.Забидинов мындай деди: “Ош шаарындагы Сулайман тоосунун түбүндөгү 3 кабат боз үйдү куруу идеясын көтөрүп, куруп, Таласта өткөн  “Манас” эпосунун 1000 жылдык мааракесине барып тиккенбиз…” Бул кабарды укканда, төбө чачым тик турду. Тообо! 24 жылдан бери бул  “автор сөрөй”  Т. Забидинов кайда жүргөн, дарегин билдирбей. Эмесе, 3 кабат боз үйдүн таржымалына саресеп салалык. “Манас атанын “Ак өргөө” академиясы” архитектуралык курулушунун […]

Төлөгөн Касымбековдун «Сынган кылычындагы» уюган ойлор топтому I

Жаш калемгерибиз, таланттуу котормочу карындашыбыз Мээрим Сайдилкановага залкар жазуучубуз Төлөгөн Касымбековдун арбагы ыраазы болсун. Адабият тарыхын изилдеген адистер кылар ишти колго алыптыр эрте жашында. Айтылуу залкар жазуучубуз Т.Касымбековдун «Сынган кылыч» романын сүйүп окубаган, тамшанбай окубаган кыргыз урпагын таппайсың.   Кыргыздын төл сөзү, төл түшүнүгүнө ыңк толгон бул шедевр чыгарманын жаралган-жасатындагы тарыхый-көркөмдүк мазмун өзүнчө бир тең, ичинде көөнөргүс ойлор өзүнчө бир тең. Тек аны терип-тепчип жыйнаган бирди-жарым адабиятчыларыбыз барбы-жокпу – белгисиз. Ал эми дүйнө адабиятынын тарыхында улуу жазуучулардын көркөм дасмияларын аңтарган […]

Абдымиталип Мурзакметов: Ат асмандан дечү эле…

Улутубуздун ар дайым сыймыктанчу «Манас» эпосунда дал ушундай сап кезигет. Бул Манас төрөлгөндө ага аксакалдар ат таба албай, кыйналган учурда чыккан сөз болсо да, бир гана адам атына эмес, жер-суу аталыштарына да тиешелүүбү деген ой кетет. Кандай сапатка ээ экендигин аты эле көрсөтүп турган жерлер ата-бабаларыбыздын бул маселеге жеңил-желпи мамиле кылбагандыгын көрсөтүп турат. Өтүп бара жаткан ушул айдын башында (7-октябрь) «ZАМАН Кыргызстан» гезитине чыккан «Өздүн да, өзгөнүн да шоруна жаралган анклав» деген чакан макаланы окуган соң пайда болгон ойлор колго […]

Роза Айтматова: Менин агамдын ата журту – Кыргызстан

2018-жылы Жалал-Абат шаарындагы Университеттин Чыңгыз  Төрөкулович Айтматовдун 90 жылдыгына арналган конференциясына барып калдым. Барганда эле журналисттер интервьюга чакырып калышты. Маселе Чыңгыз Төрөкуловичтин кайсы жерде төрөлгөндүгү жөнүндө болуп жатты.  Жалалабаттыктар бул суроо менен илгери, көзү тирүү кезинде, өзүнө да кайрылышканы эсимде. Жалалабат шаарынын ЗАГСынын  1928-жылкы архивинде Чыңгыздын туулгандыгы тууралуу күбөлүк жазылып берилгени жөнүндө информация бар экен. Ал түгүл Чыңгыз Ысык-Көлдө Каракол шаарында төрөлгөн деген да сөздөр чыккан. Чыӊгыздын киндигин мен кескемин деген акушерка да болгон.  Конференцияда биздин атабыз Төрөкул Айтматов 1927-жылдын […]

Кара-Кужур жайлоосунда эко-арт лагери өтөт

2019-жылдын 20-июлунан 28-июлуна чейин Кыргызстандын эң кооз, ак илбирс  уялаган, мамыры  гүлдөрү жайнаган, атактуу —  Кара-Кужур  жайлоосунда 20  өспүрүм катышкан  эко-арт лагери өтөт. Катышуучулар кино, актёрдук чеберчилик, живописти үйрөнүү аркылуу экология тууралуу түшүнүк алышат жана бул боюнча өз ойлорун  айтууну үйрөнүшөт. Кыздар жана балдар  аталган жанрлар боюнча командаларга бөлүнүп иштешет. Аларга ХV Казань  фестивалында гран при, «Ак илбирс» конкурсунун 9 номинациясын жеңип алган, Оскар сыйлыгына көрсөтүлгөн “Дарак ыры”тасмасынын режиссёру Айбек Дайырбеков, Көркөм өнөр искусство илимдеринин кандидаты, Ч.Айтматов атындагы Мамлекеттик Жаштар […]

«РухЭште» сүрөтчүлөр үчүн көрсөтмө ачылды (Айыптын галереясы)

Кыргызстанга дүйнөнүн төрт тарабы ачык заман болгону менен, орошон таланттарыбыздын көпчүлүгү капиталисттик доордун табиятын түшүнүп-түшүнбөй жашап атыры. Искусство баалуулуктары чегара тоскоолдугун билбейт дегенибиз менен, сүрөт өнөрүнүн айрым таланттуу өкүлдөрү өздөрүнүн гана чеберканасында бекинип, кээси жертөлөдө, кээси үйүнүн чатырында сүрөтүн тартканына каниет этип, рухий ыракаттын кумарынан чыкпаган жайдаң жашоолоруна биресе суктанасың, биресе таңгаласың… Көңүлүңдү уйгу-туйгуга салат кээси. Биз буудай кууруган тилибиз менен жеткире албаганды кылкалемдин учунан туюнткан касиет-жөндөмгө эгедер замандаштарыбыздын бири Айып Алакунов – табиятынан жулунуп-жулкунбаган, өтө жөнөкөй, өтө кичипейил мүнөздөгү […]

Өрнөктүү эл өкүлүнүн коом агартуудагы эмгектерин билесизби?

“Техника өнүксүн, заман өнүксүн, жашоо өзгөрсүн, акылдуулар көбөйсүн. А бирок, жан дүйнөбүздүн согушу болбосун. Адам бойдон калалы… ” “Өткөндү унутуу – бул акыл-эсинен ажыроо дегендикке жатат. Бул маңкурттук”. “…Убакыт келип, жазгы каникул башталып, айылга жөнөп калдык. Чоң атам менен чоң энем бетимден өөп, жылуу сөздөрү менен тосуп алышты. Ошол замат баланын таенесинин каргыштары, сөздөрү, кыйкырыктары эсиме түшүп, чоң энем тирүү жана мээримдүү экенине өзгөчө бактылуу болдум”. Бул Жогорку Кеңештин депутаты Абдывахап Нурбаев демилгелеп, өспүрүмдөр арасында өткөрүлгөн республикалык сынактагы дилбаяндардан үзүндүлөр. […]