ЖЫЛДЫЗЧА: «Кош бол ойдуң, кош бол суулар, күүлөр чертип агылган…»

(Кенжебек Алдаяр жөнүндө) Улуттук сыймыктарыбыздын башында турган, улуттук рухтарыбыздын бири — үч кыл-комузубуз. Комузубузга дилин төшөп, жанын аябаган уул-кыздарыбыздын уучу уланып келатканына кубанып келебиз! Канчалаган азап-тозок, басып алууларга, кыйноолорго баш ийбестен — комузубузду муундардан муундарга өткөрүп келген ата бабаларыбызга ыраазыбыз. *     *     * Улуу Жараткан — комузду да комуздай сырдуу, комуз кылдарындай таза, назик, бийик адамдардын гана колуна карматат окшойт… Ар бир кыргыз комуз кармап, комуз чертип калса, анда комузубуздун баасы-баркы билинбей калат беле (?) деп да ойлоп калам… *     […]

Кыргыз календарына арналган «Күн санак, ай санак, жыл санак» китеби даярдалды

Кыргыз өкмөтүнө жакын арада ай, күн, жыл календары тууралуу мыйзам долбоорун иштеп чыгуу тапшырмасы берилди. Бул жөнүндө ушул жылдын 20-майында өткөрүлгөн “Улуттук баалуулуктарды сактоо жана өнүктүрүү” илимий-практикалык конференция жыйынтыгында баса белгиленген. Аталган маселе Жогорку Кеңештин Социалдык маселелер, билим берүү, илим, маданият жана саламаттык сактоо боюнча комитет өткөргөн жыйынында көтөрүлүп, атайын жумушчу топ түзүлүп, аткарылган иштер тууралуу маселе 2019-жылдын сентябрь айында Жогорку Кеңештин кароосуна коюлмакчы. Ушуга байланыштуу аракеттер ар тараптан көрүлүп, жакшы саамалыктын жемишин көрөр күн алыс эмес экендиги кубандырды. «Мал […]

Людмила Молдалиева: Айкөл кыргыз — Айкөл Манас

Чувство удивления, восхищения, восторга, гордости вызывает у нас великое эпическое наследие наших предков – начиная от трилогии «Манас», «Семетей», «Сейтек» до эпосов «Эр Төштүк», «Кожожаш», «Олжобай и Кишимжан» и еще более десяти так называемых «малых» кыргызских эпосов, дошедших до нас в устной форме из глубины веков. Наш далекий предок кочевник, не имея письменности, постоянно находясь в состоянии борьбы с другими народами, все же сумел найти выход своей высокой поэтической одаренности и создал сказание эпического жанра. В течении тысячелетия они передавали […]

Эстутум: Кыргыздын кызыл байрагы — САБЫР…

Ар дайым биздин кызыл тууну көргөндө делебем козголуп, жүрөгүм толкуйт. Өткөн жылдары Малазиянын борбору Куала-Лумпурда бир бийик имараттын жанында жети желектин катарында желбиреген Кыргызстандын кызыл желегин көргөндө бөтөнчө сезимдерге чулгандым. Абай салып карасам, желегибиз эски, бозуп кетиптир. Четтери саргайган. Анысына деле караган жокмун. Бөтөн өлкөдө Кыргызстандын  Кызыл Желеги желбиреп турганына сыймыктандым. Желекти желек кылган Сабыр Иптаров досумду эстеп көзүм жашка толду. Кермектелген жаш жаак ылдый агып,  көзүмө Кызыл Желек бирде көрүнсө, бирде көрүнбөй, бөтөн жер, бөтөн элде Сабырдын элеси көз […]

Илимпоздор арасындагы иш-чара боюнча кулактандыруу

Урматтуу кесиптештер! Сиздерди 2019-жылдын 3-октябрында Бишкек шаарында өтүүчү “Кыргызтаануунун, манастаануунун жана ата-мекен тарыхынын актуалдуу маселелери” аттуу эл аралык илимий-практикалык конференцияга чакырабыз. Конференция Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппаратына караштуу “Мурас” Фонду, Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети (КУУ), Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын (КР УИА) Б.Жамгырчинов атындагы Тарых, археология жана этнология институту, Ишенаалы Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университети жана анын курамындагы Манастаануу институту, “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси (КТК) тараптарынын колдоосунда уюштурулууда. Аталган эл аралык илимий конференция Кыргыз Республикасынын билим […]

«Лаппай, хопту» адат кылган Шаардык Кеңеш

Кечээ жакында эле Ош шаардык кеңешинин жыйырма биринчи сессиясы болуп, анда күн тартибине 12 маселе коюлган. Анда энергетика, токтомдорду жөнгө салуу, кайра карап чыгуу, айрым тармактарга акча бөлүп берүү боюнча маселелер депутаттар арасында абдан талкуу жаратмак түгүл заматта колдоо тапты. Албетте, алар да «бул маселе тармактык комитте каралган», «тиги да каралган, бул да бааланган» деген жүйө менен колдоп беришти. Көрсө, көпчүлүктүн санаасын санга бөлөп, айрымдарынын шилекейин чубурткан маселенин «лөгү»  акыркы маселе экен… Бул маселенин төркүнү мындай: муруңку мэр Айтмамат Кадырбаевдин […]

Сулайман пайгамбардан жети санат

Акылман деле чоң акчаны көргөндө акылмандыгын унутуп коёт. Акча адамдын акыл-эсин талкалайт. Сулуу бирок эссиз аял, чочконун тумшугундагы алтын шакектей. Кедейдин зарына кулак салбаган адам, өзү да бир күнү дал ошондой күнгө туш болот. Жаныңда бейгапар жүргөн жакыныңа жамандык кылба. Кээде күлкү да жүрөктү оорутат, кубанычтын аягы кайгы менен бүткөн күндөр да болот. Жинди деле сүйлөбөй турса акылдуу көрүнүшү мүмкүн. Акыл-эстүү адамдар коркунучту көрө билишет жана сактанышат, акылсыздар коркунучтун алдынан чыгып, жазасын алышат. Альберт Эйнштейнден эң күлкүлүү жети экмет Келесоо […]

Төрт жазмакер адабий конкурстан чыгарылды!

“Учур адабиятынын жаңы дүбүртү” конкурсунун биринчи айлампасы калыстар курамынын жана уюштуруучулардын чечими менен аталган конкурстун жыйынтыгы жокко чыгарылып, жаштардын чыгармачылык атаандашуусунун мөөнөтүн кайрадан узартуу чечимине токтолгон элек. Арийне, калыстар курамынын мындай чечимине көркөм табитке жооп бербеген чыгармалар арбын түшкөндүгү себеп болгон эле. Ал эми кийинки айлампадагы конкурска келип түшкөн чыгармалардын арасынан колго илинерлик алты автордун калемине таандык чыгармалардын төртөөсү буга чейин “Фейсбук” жана “Одноклассники” – интернет желесинде жарыяланып келгендиги анык болду. Аныгында аталган конкурстун Жобосунда “буга чейин эч жерде жарыяланбаган […]

Үчтүктөр туурасында учкай сөз

Багбан саякатта жүрүп, кайсы бир материктин, кайсы бир өлкөсүндө өсүп, мөмөлөп жаткан жемиш дарагын көрүп кызыгып калса, шартка жараша ошол дарактын уругунбу, көчөтүнбү — өз жерине алып келип өстүргүсү келээри бышык. Анын сыңарындай мен да бир топ жыл мурун жапон поэзиясына жолугуп, андагы танка, хайку (муну мурун  “ хокку” дешкен экен) ырларын көрүп, алгач анчейин  кызыкчылык үчүн гана окуп, бара-бара алардын ички дүйнөсүнө алымдын, билимдин жетишинче сүңгүп, тамшанып, таң калып, түшүнүүгө аракет кылган жайым бар. Албетте, биздин кыргыздын классик акындарынын, […]

Нуралы Капаров: Элүүгө чыккан береним…

(Каныбек Иманалиевге) Сен мен үчүн майда эмессиң үлкөнсүң, “Асабанын” уясында туулуп, Акаевдин уясынан “чыйп!”, “чыйп!” этип көзүн жарган чүрпөмсүң. Чуу түшкөндө Акүй аттуу жайлуу жайга, “топ!”, “топ!” этип жерге кулап куштар майда, кокус келип саясатка буйругу жок, учат десе канаты жок, конот десе куйругу жок, оо Каныбек, ошондогу кулап түшкөн куштар кайда?! Сен гана “пы-ы-ыр!” деп учуп саясаттын айдыңына, түкүрүп салдың бардык жардыгына, түрүнүп чыктың анан темир канат айланып алп саясат алгырына! Сен азыр чабандессиң туйлатып тулпар атты минги кылган. […]

Бери кара, билгенден билелегиң көп: Кызыктуу фактылар

♦ ♦ ♦ Жираф тилинин учу менен кулагынын ичин жалай алат. ♦ ♦ ♦ Бегемоттун сүтү күлгүн түстө болот. ♦ ♦ ♦ Крокодил тилин сыртка суна албайт. ♦ ♦ ♦ Алкоголдун бир аз эле дозасы, чаянды жинди кылып, ал өзүн-өзү чагып өлөт. ♦ ♦ ♦ Мышык даамды анча сезе албайт, анын тилинде даамды ажырата турган 473 рецепторлор бар (адамдыкы 9000). ♦ ♦ ♦ Чымындар укпайт. ♦ ♦ ♦ Иттин алдыңкы буттарында бештен, ал эми арткы буттарында төрттөн тырмактары бар. ♦ […]

Бакыт Абдуллаев: Китеп окубаган улут караңгы, көзкаранды, кул мүнөз болот

Мамлекет китепке салынган салыктан эмес, китеп окуган адамдардан пайда көрүшү керек Бүткүл дүйнөлүк китеп күнү быйыл 23-апрелдеги саясий акциянын айынан 30-апрелге жылдырылган болчу. Бүгүн жамгыр жаагандыктан иш-чара Эмен багында (ачык асманда) эмес, Касымалы Баялинов атындагы Республикалык балдар жана жаштар китепканасында өткөрүлдү. Китеп басып чыгаруу боюнча бир аз жылыш болгонун иш-чаранын катышуучулары да айтып жатышты. Акыркы 10 жылда басып чыгарылган китеп аталышы боюнча 820дан 1450гө чейин көтөрүлүптүр. Нуска жагынан 699500 тираждан 1 770 300ге көтөрүлүптүр. Бирок мунун баарын Кыргызстандагы адам башына бөлгөндө, […]

Абдиламит Матисаков: Эсекемдей адам дагы келээр бекен!?

Биз көрүп калдык, Эсенбай Калдаров менен сүрөтчү Шекербек Сартов катар басып келатса кадимки биз сүйүп окуган М.Сервантестин узун-кыска каармандары элестей көңүл асманыбыз жарк эте күлүп жиберчүбүз. Эми ээрчишип жүргөнүн көрсөңүз, эгиздер быякта калат. Гезит иши менен алыс-жуук командировкадан кайтышса да, чарчап-чаалыкканына карабай биринчи үйгө барбай түз редакцияга түшүшчү. Ошондо азыркы Абдымомунов көчөсүндө турган «Советтик Кыргызстан» газетасынын узун коридорунда жумалап журт аралаган кайрандардын азил-тамашасын сагына түшкөн кызматкерлер аския сөзгө жайлоонун желиндей сергишип, Эсекем менен Шакемди шакектей курчап алган күндөр болор эле… […]

Бурулкан Кенжебекова: Эл уулу Элмирбек

Азыркынын залкары, эл уулу Элмирбек Иманалиевдин чыгармачылыгына азыноолак кайрылгым келип турат. Адабият айдыңында чоң-чоң залкарлардын изилденбей, эл алдына сунулбай жатканы ѳкүнүчтүү иш болгону менен, чыныгы залкардын, чыныгы чыгармачылык, адабият, келечек муун үчүн из калтырып келе жаткан эмгеги, Элмирбек Иманалиевдей инсандар айтылбай калбайт. Дегеним, кѳптѳн бери чыгармачылыгын кызыгуу менен окуп, угуп жүргѳнүм акын жѳнүндѳ жылуу пикир калтырууга түрткү болду. Жалпысынан Элмирбек Иманалиевдин чыгармачылык даңгыр жолун үч топко бѳлгүм келди. Айтыштары, поэзиясы жана кошоктору деп. Менимче, кѳп инсан бул пикиримди четке какпастыр… […]