Людмила Молдалиева: Актеры кыргызского театра…

Актеры кыргызского театра – произнеся эти три слова,  хочется встать и аплодировать им  стоя, выражая тем самым самое глубокое уважение их профессионализму, бескорыстной  любви  к театру и к  своей профессии. При минимальной заработной плате  и  самом минимальном внимании со стороны правительства к их творчеству и   бытовым нуждам — тому  наглядный пример — Указ Президента от 30 декабря 2019 года,  где среди большого количества награжденных —  нет  ни одного актера театра, они продолжают свое преданное  служение  искусству. Идеологию государства претворяют в […]

Нурланбек Мусаев: Демократия жана Евро Биримдиктин баалуулуктары-2

<<<<< Башы Ренессанс доору «Кайра жаралуу» (Ренессанс) термини 19-кылымда кеңири таралган. Ал тарыхый концепциянын негизинде жаралып, жапайычылык жана нааданчылык өкүм сүргөн орто кылым өз дооронун сүрүп бүткөндөн кийин, тээ байыркы дүйнөдө гүлдөп өскөн цивилизация, ошол мезгилдерден бери биринчи жолу кайра жаралуу доорун башынан өткөзүп жатат деген түшүнүктөн улам пайда болгон. Кайра жаралуу доору орто кылымдардагы коомдук турмуштун феодалдык механизмдерин жана чиркөөнүн үстөмдүгүн четке каккан. Ренессанс (Италия тилинде – rinascita, француз тилинде – renaissance) доору деп 1250-1550-жылдар эмес XV-XVI кылымдардын аралыгындагы […]

Нурланбек Мусаев: Жаңылануу – реформаны алып келет – 1

Кандай коомду болбосун алга жылдырган, өнүктүрүп-өстүргөн жана жүз жылдар бою улуу маданиятка айланткан анын кыймылдаткыч күчү – маданият, искусство экенин чын. Искусство адамга жаңы пикир жаратып, жаңыча ой жүгүртүүгө түртөт. Жаңыча пикир пайда болбогон, маданияты тайкы коомдо экономикалык көрсөткүчтөр да, жетишкендиктер да болбогонун тарых эчак тастыктаган. Искусствонун, маданияттын улуту же мамлекети болбойт. Улуттук баалуулуктарыбыз, оозеки адабий чыгармаларыбыз, улуттук кийимдерибиз, жадакалса салтыбыз, үрп-адатыбыз да маданий мурас эсептелет. ЮНЕСКОнун маданий-мурастар тизмеси кайсы улуттан эмне кирген болсо, ошол улут башкаларга өөдөсүнүп мактансын-даңкталсын деп […]

Саясий өрнөк: Зеленскийдин Жаңы жылдык куттуктоосу

«Кымбаттуу украиналыктар! Демейде Жаңы жылдык куттуктоолорунда президенттер бизге ИДПнын өсүшү, инфляциянын ылдыйлашы, имплементация, диверсификация жана башка түшүнүксүз терминдерди айтышат. Кыскасы, жашоо жакшырганын, бирок биз муну азырынча байкабай жатканыбызды айтып, ишендиргилери келет. Ошондуктан көп учурда президент кайрылып жатканда, добушту өчүрүп коёбуз. Тек, ал жомогун жобурап бүтүп, шампан, май чабак оролгон бутерброд менен оливьеге өткөнгө чейин күтөбүз. Бүгүн андай болбойт. Келгиле, ар бирибиз өзүбүзгө: “Мен киммин?” деген ыймандай суроону берип көрөлү. Украина президентиби, ооматы жүргөн адвокатпы, карапайым үй кызматындагы аялбы, могилянкалык студент-философпу, […]

Стамбулда кыргыздын улуттук маданияты даңазаланды

Өткөн аптада Түркиянын Стамбул шаарында Кыргызстанды таанытуу иш-чарасы өттү. Иш-чара залкар жазуучу Чыңгыз Айтматовдун туулган күнүнө карата уюштурулду. Өлкөнү, улуттук маданиятты таанытуу аземин Түркияда окуп жаткан кыргызстандык студенттер платформасы жана Стамбул университети өткөрдү. Аталган маданий иш-чарага Кыргызстандын Стамбул шаарындагы Консулдугу, Стамбул Университетинин ректору Махмут Ак, Түрк дүйнөсү муниципалитеттер биримдигинин Башкы секретары др. Фахри Солак, Стамбул Университетинин Эл аралык студенттер кеңсесинин башчысы Фарук Ташчы жана Түрк дүйнөсүн изилдөөлөр борборунан расмий коноктор катышты. Бул туурасында уюштуруучулар тобунан Курсанбек Дүйшөнкул уулу маалымдады. Аземдин […]

Сексенинчи жылдардын хит ырлары кыргыз тилинде

Сексенинчи жылдардын дискотекасынын ырлары менен биздин балалык байланышкан. Тез ыргактуу, жагымдуу музыкалуу, таттуу үндүү бул чыгармалардын коштоосунда отуруштарда, дискотекаларда же жөн гана көңүл ачууларда далай бийге түшкөнбүз. Алардын сөздөрүнө түшүнбөсөк да жакшы нерселерди айтып жатканына ишенчүбүз. Азыр да аларды уксак колу-бутубуз кыймылдап кетет, алыскы балалыгыбызды эстейбиз. Анткен менен азыркы жаштар деле бул музыкаларды сүйүп угушууда. Көрсө алар чындап эле мыкты ырлар экен,  жакшы чыгармалар түбөлүктүү болот тура… Азыр эми бул хиттердин сөзүн түшүнүүгө мүмкүнчүлүк жаралып, орусча тексти колубузга тийгенде “деги […]

Кожогелди Култегин: Рыспай Абдыкадыровдун өмүр соңундагы жарым-жартылай маеги

БИШКЕКТЕ БЕРИЛГЕН АКЫРКЫ КОНЦЕРТ Ооба, бул маек – ырдын пири Рыспай Абдыкадыровдун өмүр соңундагы толук алынбай калган маеги. Даңазалуу ырчы 1994-жылдын сентябрында көз жумса, бул жарым-жартылай маек ошол жылдын февраль айында алынган болчу. Чоо-жайы мындай.  1994-жылы февралда эч кандай мамлекеттик түзүмдөрдүн эмес, жеке эле акын Үрүниса Маматованын демилгеси менен Бишкекте – Токтогул Сатылганов атындагы  Кыргыз улуттук филармониясында Рыспай Абдыкадыровдун үч күндүк концерти уюштурулган. Эгемендүүлүктүн таяныч таба элек алгачкы жылдары. Эл-журт тукулжурап, кыйналып турган чак эле. Ошондуктанбы, үч күн бою зал […]

Сабыр Иптаруулу: Кыргыздын көчү – Турмуш, көзөмөлчүсү – Тагдыр

Жаны болсо жаратылыш бир кызык, Жашоо эмне бирде муздак, бирде ысык? Ата-бабам айтып кеткен сөзү бар, Алла-Таала сызат дешет бир сызык. А дүйнөбү, бу дүйнөбү биле албай, ушул сөздү араң жаздым тер кызып… (Атам Иптардын күндөлүгүнөн) «Ойлогон ойду кыстаган турмуш жетелейт». Бул – элибиздин эзелтен келаткан жашоо жөнү, өмүр философиясы тууралуу чыгарган кеменгер акыл тыянагы. Турмуш – жан бүткөндүн жашоо тирлиги, жамаат ичинде «маңдайга жазылганды» көрүп, тагдыр тартуулаган өмүр көчүн өргө сүйрөө. Ал «бол+муш», «өт+мүш» сыяктуу бир эле учурда кыймылды […]

Эй, арман, эй: ошол күз кайра келди…

Бул сүрөттүн таржымалы кызык. “Кыргыз Туусунун” ошол кездеги маңдайга бүткөн сүрөтчүсү Шекербек Сартов экөөбүз Сүймөнкул аганы сүрөткө тарталы деп “Ала-Тоонун” маңдайындагы иш бөлмөсүнө баш бактык. Беймаал босого аттаган биз менен Сүкөм тура калып учурашты. Отургуза койбой “каяктан тартасыңар?” деп калды. “Эркиндик” гүлбагынан түзүк чыгат эле” деди Шакем. Азыр эстесем, кайран Шакем Сүймөнкул аганын сүрөтүн тарткан акыркы сүрөтчү экен. Себеби, өмүрүнүн аягында оору менен алпурушуп жүрүп, сүрөткө түшүү Сүкөмдүн оюна да келбесе керек. Анын үстүнө суудан өксү организмден (суткасына 400 грамм […]

Театровед Людмила Молдалиева: Фестиваль, фестиваль…

Об итогах УП Международного театрального фестиваля «Арт-Ордо», посвященного 80-летию народной артистки КР, лауреату государственной премии им.Токтогула  Жамал Сейдахматовой. Очередной  УП международный театральный  фестиваль  «Арт-Ордо» уже стал историей. Принимал фестиваль  с 23 по 28 сентября  древний город Ош – культурная столица тюркского мира 2019 года, участниками фестиваля были творческие коллективы:  Азербайджана,  Казахстана, Кыргызстана, Таджикистана, Турции и Узбекистана. На суд зрителей были представлены пятнадцать самых разнообразных по жанру и художественному воплощению спектаклей. Большой и приятной  неожиданностью фестиваля было то, что  впервые в […]

Афиша: Чеховдун «Алчалуу багы» Бишкекте

Күркүрөгөн күз келип театрлар элге эшигин ачканга, руханий азык тартуулаганга даяр чагы. Алардын катарында Арсен Өмүралиев атындагы Бишкек шаардык драма театры да бар. Аталган театр күзгү сезонду жаңы спектакль менен ачканы жатат. Спектакль «Алчалуу бак» аталат. Бул пьесанын автору ааламга белгилүү Антон Павлович Чехов. Оюнду Россиядан келген режиссёр Татьяна Захарова сахналаштырууда. Премьера 25-сентябрда кечки саат 19:00. башталат. Ага удаа эле Эл аралык кичи формадагы «IMPULSE» театралдык фестивалы старт алат. Фестивалга Швеция, Россия, Молдова, Казакстандан артисттер келип катышаары күтүлүүдө. Фестивалдын программасы: […]

Белгилүү инсандардын азилдери

Тукабыз арык беле, семиз беле? Ыраматылык төкмө акыныбыз Тууганбай Абдиевдин саламаттыгы жакшы болбой жүрүп, врачтарга көрүнгөнү барат. Колу жеңил деген дарыгер Тукабызды кароодон өткөрөрү менен эле: – Сизди союш керек, – дептир. Аны уккан Тукабыз да жөн сүйлөйбү: – Йе, кокуй… арык, семиз экениме карабай элеби? – деген экен. Саргашка эмне дейт? Амантай Кутманалиев колуна айлык тиери менен базарга барып, бирок алчусун алалбай кайра келип шылкыйып турса, Шекербек Адылов сурайт дейт: – Базарда эмне кеп? – Эмне кеп болмок эле! […]

Төкмөлүк өнөрдүн сапаты (2-макала)

<<<<< Биринчи макала Бул жолу төкмөлөр таймашынын биринчи айлампасынан тартып, финалдык айтышка чейин Жеңишбек Жумакадырдын жылдызы жанды. Ал акыркы эки-үч жылдан бери чоң айтыштарга чыкпай келаткан. Күйөрмандары да сагынып калган белем, төкмөнү дуулдап коштоп кетишти. Адегенде казактын төкмө ырчысы Балгынбек Имаш менен беттешке чыкты. Өнөгү Касым-Жомарт Токаевди казак эли президенттикке шайлап алганын кубаттап ырдай койду эле, Жеңишбек ошол жерден туздады: … Президент кантип шайланат, Президент кантип айдалат – өрө элексиң тарыхта… , – дегенде эле зал дуулдай түштү. Андан аркысында […]

Азыркы  коомдук түзүлүштүн табияты

ЖАНА РУХАНИЙ-АДАБИЙ МУРАС КАТАРЫ АЙТЫШ ӨНӨРҮНҮН АБАЛЫ Бүгүнкү турмуш чындыгы калайык калыктын мамлекеттик расмий мыйзам жоболорун так тутуп,  аларды кынтыксыз аткаруунун гана эмес, өзүнүн абалтан аздектеп урунуп келаткан руханий ыймандык дөөлөттөрү менен адептик салттарын,  жашоо эрежелери менен ишеним түшүнүктөрүн да бекем сактоону, аларга таянып өрүш алууну талап кылууда.[1] Элибиздин сан кылымдык санжыргалуу тарыхында саресептелип иштелип чыгып,  мезгил сынынан өткөн, «Адам уулунун канткенде Адам болушу жөнүндөгү»  анын философиясы менен адеп түшүнүктөрү, таалимчилик тажрыйбасы менен устаттык чеберчилиги – мына ушундай көөнөрбөс дөөлөттөрдүн […]