Умут АСАНОВА: Гимн жизни

(Размышления об одной картине) Шукшин однажды заметил: «Человек – это нечаянная, мучительная, прекрасная попытка Природы познать самое себя….». А что же он сказал бы о Художнике? Наверняка бы прибавил: «О, это вдвойне адская, вдвойне мучительная, вдвойне прекрасная попытка…» И одну из таких прекрасных, но, несомненно, в муках рожденных озарений – попыток я с потрясением открыла для себя в картине киргизского художника Жоомарта Кадыралиева «Эсимде», ныне экспонирующейся в музее изобразительных искусств столицы республики. До слез щемящая сердце и вызывающая бесконечную тоску […]

Сапалкан АРИПОВ: Үзүлгөн кисти, каткан боёк…

(Кыргыздын чыгаан сүрөтчүсү Мэлис Акынбековдун жаркын элесине) Күндүн көзү ачылбай жааганына мына бүгүн эки күн болду. ГАЗ-53 машинаң жол арбытбайт тура. Эртең  менен эле чыгышкан. Жеткен жери Боом капчыгайы. Анын үстүнө айдоочу да камаарабаган адам болуп чыкты. Маматсабыр өзү эч нерсени кенебеген, шашпай жүргөн жан. Табиятынан ошондой. Бу шоопурду карап туруп Макендин кыжыры кайнады. Өзү менен иши жок. Туй-ата, мунуң менден өткөн кыбыр го? Ичинен ачуусу келгени менен сыртына чыгарбай бушайман. Нервин бир аз басандатайын дейт. Айла жок. Арак ичпейт. […]

Аудио: Сыйкырдуу сюрреализм же Рене Магриттин карама каршы дүйнөсү

Рене Магритт 20-кылымдын көрүнүктүү сүрөтчүлөрүнүн көч алдындагы жоон тобуна кирет. Магриттин ысымы сүрөтчүлөр чөйрөсүндө фантастикалык сюрреализмдин лөгү Сальвадор Дали менен кошо айтылат. Бирок Рене Магритт өзү картиналарымды магиялык сюрреализм стилинде тартам деген. Магриттин карама-каршылыктуу жан дүйнөсү Рене Магритт. Белгиянын борбору Брюсселде бул инсандын ысымын алган эки музей бар. Магиялык же сыйкырдуу сюрреализмдин опол тоодой алтаны деп таанылган Рене Магритт, бүгүнкү тил менен айтканда, ар кандай сый чогулуш, шаан-шөкөттүү салтанат, ызы-чуудан оолак жүрүп, 1967-жылы 70 жашында дүйнөдөн көчкөн. Сүрөтчүлүк өнөрүндө бельгиялык […]

Асатилла ТЕШЕБАЕВ: Эстетикалык табитти өстүрүшүбүз керек

Америка, Австрия, Голландия, Швеция, Түркия, Австрия, Чехия, Россияда  сүрөт көргөзмөлөрүнө эмгектери коюлуп, кыргызды чет өлкөлөрдө таанытып келаткан жердешибиз, Австрия, Россия жана Кыргызстандын Сүрөтчүлөр союздарынын мүчөсү, Австриядагы эл аралык «Kitz Award» сүрөтчүлөр уюмунун 2016-жылдагы Ардак грамотасынын ээси, модернист сүрөтчү Асатилла Тешебаев менен болгон маекти окурмандын наразына сунуштайбыз.  — Сүрөтчүлүк өнөрдү кандайча тандап калдыңыз эле? — Мектепте дубал гезиттерди жасалгалап, сатиралык бурчтарды уюштурууда мен дайым кызыгып катышчумун. Мектептеги сатиралык дубал гезиттин редколлегия курамында элем. 6-класста 23-февралга карата дубал гезитти үйдө жасалгалап олтурсам, […]

Билгенден билелегиң көп: Пикассо

Бир жолу сүрөт тартып жаткан балдарды карап туруп: “Булардын жашында мен Рафаэлдей эле тартчумун. Андан кийин өмүр бою ушулар сыяктуу сүрөт тартканды үйрөнүп келе жатамын”, — деген экен француз сүрөтчүсү Пабло Руис Пикассо. Ал 1881-ж. 25-октябрда Испаниянын Малага шаарында туулган. Атасы Хосе Руис менен энеси Мария Пикассонун теги испан болгон. Сүрөттү өтө эле жаш кезинен өзү айткандай ишенимдүү тарта баштаган. Баарынан кызыгы, ал сологой болгон. Адегенде атасынан таалим алган. 1894-95-ж. Ла-Корунья шаарында, 1895-жылдан Барселонадагы көркөм искусство мектебинен, кийин Мадриддеги көркөм […]

Пол Гоген: Таитиден түбөлүккө жол

«Миң кырдуу дүйнө» түрмөгүндө бул жолу атактуу француз сүрөтчүсү Пол Гогендин руханий дөөлөтү, кыргыз поэзиясындагы живопись тууралуу сөз болот. Поль Гогендин койуу боёктор менен тартылган шайыдай түркүн түс эмгектери бүгүн алтындан да кымбат бааланат. Устат жыгачтан сомдогон “Таитилик кызы” 3-майда Нью-Йоркто 11, 3 миллион долларга сатылды. Бул постимпровиссионисттер мектебинин алптарынын бири эсептелген сүрөткердин кымбат сатылган сегизинчи эмгеги болду. 2004-жылы анын “Энелик II” деп аталган полотносун белгисиз кардар 39, 2 миллион долларга сатып алган.  Парижден Таитиге атак издеп… Гоген таитилик кыздын жыгач бюстуну […]

Верещагин — салтка сыйбаган сүрөтчү

Жогорудагы сүрөт: В. Верещагин. «Согуштун апофеозу», 1871 Василий Верещагиндин согуш тууралуу тарткан полотнолору падышалык Орусияда генералдардын жана падышанын нааразылыгын жаратып, сүрөткер аскерлерди каралап көрсөтүүдө деген сынга кабылган. Бүгүн болсо сүрөткердин картиналары, анын ичинде «Колуна шумкар кондурган бай кыргыз” деген портрети Орусиянын атактуу музейлеринин сыймыгы. 100 жыл илгери 1904-жылы 31-мартта Ыраакы Чыгыштын Порт-Артур шаарына чукул деңизде Орус империясына караштуу “Петропавловск” аскердик кемеси жапондордун минасына кабылып, тең бөлүнүп, чөгүп кетет. Кемеде бүт дүйнөгө белгилүү баталист-художник Василий Васильевич Верещагин бар эле. Балким Верещагиндин […]

Ашыглык илебинен жаралган айкелдер

Жогорудагы сүрөт: Камилла Клодель. «Вальс». 13-октябрда Канаданын Монреал шаарында ачылган балет фестивалы эки бөлүмдүү «Роден-Клодель» спектакли менен ачылды. Аны канадалык жаш хореограф Питер Хуанс койду. Оюндун сюжети атактуу француз айкелчиси Огюст Роден менен анын окуучусу Камилла Клодель ортосундагы ширин сүйүү, ачуу ажырашууга негизделген. Бул баягы эле бытиенин, жашоонун түбөлүктүүлүгү эмеспи. Бул жаш үй-бүлөгө катар улуу курактагыларга да мүнөздүү көрүнүш. М. Камчыбеков Устаз өзүнөн 23 жаш кичүү таланттуу шакиртине XIX кылымдагы эркектер үстөмдүк кылган дүйнөдө өз ысымын ташка чегип, түбөлүктүү кылып […]