Сексенинчи жылдардын хит ырлары кыргыз тилинде

Сексенинчи жылдардын дискотекасынын ырлары менен биздин балалык байланышкан. Тез ыргактуу, жагымдуу музыкалуу, таттуу үндүү бул чыгармалардын коштоосунда отуруштарда, дискотекаларда же жөн гана көңүл ачууларда далай бийге түшкөнбүз. Алардын сөздөрүнө түшүнбөсөк да жакшы нерселерди айтып жатканына ишенчүбүз. Азыр да аларды уксак колу-бутубуз кыймылдап кетет, алыскы балалыгыбызды эстейбиз. Анткен менен азыркы жаштар деле бул музыкаларды сүйүп угушууда. Көрсө алар чындап эле мыкты ырлар экен,  жакшы чыгармалар түбөлүктүү болот тура… Азыр эми бул хиттердин сөзүн түшүнүүгө мүмкүнчүлүк жаралып, орусча тексти колубузга тийгенде “деги […]

Кожогелди Култегин: Рыспай Абдыкадыровдун өмүр соңундагы жарым-жартылай маеги

БИШКЕКТЕ БЕРИЛГЕН АКЫРКЫ КОНЦЕРТ Ооба, бул маек – ырдын пири Рыспай Абдыкадыровдун өмүр соңундагы толук алынбай калган маеги. Даңазалуу ырчы 1994-жылдын сентябрында көз жумса, бул жарым-жартылай маек ошол жылдын февраль айында алынган болчу. Чоо-жайы мындай.  1994-жылы февралда эч кандай мамлекеттик түзүмдөрдүн эмес, жеке эле акын Үрүниса Маматованын демилгеси менен Бишкекте – Токтогул Сатылганов атындагы  Кыргыз улуттук филармониясында Рыспай Абдыкадыровдун үч күндүк концерти уюштурулган. Эгемендүүлүктүн таяныч таба элек алгачкы жылдары. Эл-журт тукулжурап, кыйналып турган чак эле. Ошондуктанбы, үч күн бою зал […]

ЖЫЛДЫЗЧА: Кайрыкта калган улуу сыр

Кылымдын черткен добушун, Кыргыздын укчу комузун… Элибиздин улуу акыны Алыкул Осмонов комузду: «Өз элиндей жөп-жөнөкөй» — деп айтканын эстеп ой термесек, чексиздиктин көз тунарткан мейкиндигине туш келебиз… Ошол «жөп-жөнөкөй» комуздун улуу сырын анча түшүнө албаган кээ бир замандаштарыңа бооруң ооруса… бирде, ошол көлдөй терең тарыхты, сансыз жылдардын ары жагындагы уламыш-баяндарды: «Кыргыз тукуму болсоң боолголоп түшүнөсүң акыры…» — дегендей, астейдил үч кылга сыйдыра нускап кеткен ата-бабаларга таазим кыласың! Биз комуздан — бир топ жылдар четтеп калганыбыз үчүнбү – улуттук сапаттарыбызды издесек, […]

ЖЫЛДЫЗЧА: «Кош бол ойдуң, кош бол суулар, күүлөр чертип агылган…»

(Кенжебек Алдаяр жөнүндө) Улуттук сыймыктарыбыздын башында турган, улуттук рухтарыбыздын бири — үч кыл-комузубуз. Комузубузга дилин төшөп, жанын аябаган уул-кыздарыбыздын уучу уланып келатканына кубанып келебиз! Канчалаган азап-тозок, басып алууларга, кыйноолорго баш ийбестен — комузубузду муундардан муундарга өткөрүп келген ата бабаларыбызга ыраазыбыз. *     *     * Улуу Жараткан — комузду да комуздай сырдуу, комуз кылдарындай таза, назик, бийик адамдардын гана колуна карматат окшойт… Ар бир кыргыз комуз кармап, комуз чертип калса, анда комузубуздун баасы-баркы билинбей калат беле (?) деп да ойлоп калам… *     […]

«Кыргыз көчүнүн» байсалдуу байгеси

«Кыргыз көчү» ансамбли 29-31-мартта “Останкино” телемунарасынын концерт залында «Увеличительное стекло» эл аралык конкурс-фестивалы болду. Ага Кыргызстандын атынан Балдардын жана өспүрүмдөрдүн «Сейтек» улуттук борборуна караштуу «Кыргыз көчү» ансамбли катышып, биринчи орунду ээледи. Жеке аткаруучулардан бири баш байгени, экөө биринчи, дагы бирөө экинчи орунга жетти. «Кыргыз көчү» ансамблинин жетекчиси, Кыргыз Республикасынын маданиятынын мыктысы Мастура БЕРДИБЕКОВА бизге буларды айтып берди: — Россиянын Сахалинден баштап Татарстан, Башкырстан, Мурманск, Москва облусу, Карелия Республикасына чейин ар кайсы аймактарынан, ошондой эле Казакстандан келген өнөр адамдары менен ат […]

Башка чабылган скрипканын баяны

Айткеш Толгонбаев Казакстандын профессионалдык скрипка мектебинин негиздөөчүсү болуп саналат. Кайсы гана музыкант үчүн болбосун мындай атакка жетүү чоң сыймык эмеспи! Бирок А.Толгонбаевдин тагдырын билген соң тирүү жан эң чоң азапты адам баласынан, өзгөчө, идеологиячыл саясаттан көрөрүн аңдайсыз. Казактын залкар уулу Айткеш Толгонбаевдин сөөк зыркыраткан өмүрү тууралуу берүүнү Бах, Бетховен, Вивальди же Чайковскийдин скрипка үчүн жазылган күүлөрү менен баштасам да болмок. Бирок “бир уйдун мүйүзүн сынса миң уйдун мүйүзү зыркырайт” деген макалды эстеп, жуңгар жортуулунда бүлүнгөн казак элинин муңу “Элим-айды” тандадым. […]

Жеке архивден: Төгөрөгү төп таланттын бейнеси

Элмирбек Иманалиев чырымтал түгү түшөлек кезинен эле оозго алына баштаган бала болчу. Бирөөлөр айтчу: «Эне сүтү оозунан кетелек бала дейин десең, акыл айтса абышкадан ашып түшкөн неме экен» деп. Бирөөлөр айтчу: «Бөксөсүнө эт, сүйрүсүнө сүт тололек бул бала эмитен алчы таасын жеп, өз курагынан эрте жашап салгансып эс-акылдуу дервиш көрүнөт» деп. Айтор, өнөр адамдары жашачу шаарыбыздын күн чыгыш тарабындагы сай боюндагы жатаканадан бир бөлмө алып жашап жүргөн тестиер бала жөнүндө имиш-имиштер көп айтылар эле. Бир билгеним: ошол эл оозуна алынып […]

Жамалбек ЫРСАЛИЕВ: Жатакана

Өзүм КАСИнин жатаканасында жашайм. Бирок дербиштей болуп баардык жатаканаларды кыдырып кетмейим бар. БГУнун жатаканасынан досторду таптым. Рахат эжей жетектеген «Шоокум» деген адабий ийрим бар эле. Жалындуу жаштар чогулуп, жүрөк түпкүрүнөн чыккан ырларды окушат. Рахат деген сары кыз Нургазы деген жигитке баргектей сактап арнаган ырларын үнү дирилдеп бир укмуш окуду. Менин көз алдымда ушунчалык сулуу, күчтүү кыздардын баары ашык болгон зыңкыйган жигиттин элеси келди. Ошол мырзаны көрүүгө мен да ынтызар болуп жүрдүм. Бир күнү эле кандагайдай шым кийген, жердин бетин оорутуп […]

АУДИО: Чыгыштын чыныгы булбулу

Апрель айында өзбек эстрадасынын негиздөөчүсү саналган Батыр Закиров 90 жашка толот. Кээ бир замандаштары «Чыгыш булбулу» деп атаган ырчы 1985-жылы 23-январда катуу оорудан көз жумган. «Араб тангосу» менен келген даңкБатыр Закиров ырчы катары Советтер Союзуна жана тыш өлкөлөргө Жаштардын жана студенттердин 1957-жылы Москвада болгон бүткүл дүйнөлүк фестивалында таанылат. Бул фестивалга 131 өлкөдөн 34 миң адам келген анда. Батыр Закиров фестивалда араб тилинде “Я захратан фи хаяли” деген ырды биринчи жолу аткарып чыгат. Кыргызча “Менин кыялымдын гүлү” деп аталган бул ыр […]

Түгөлбай КАЗАКОВ: Жакшы обон чыгарыш үчүн шыктан башка да кирди-чыкты акыл керек экен

Биз – 2-класстын балдары мектепке баратканда ортоңку айылда жепирейген үйдүн алдында ары-бери өткөндөрдү карап бир абышка отурар эле. Алгач салам айтып жүрдүк. Жалдырап тиктеп эле алик алчу эмес. Кечинде келатсак деле ошол ордунда отурчу. Бир күнү эле таш алып бизди кууп калды: – Шыйрагыңарды сындырам! Биле-ем мен! Кемпириме гана көз артып жүрөсүңөр! Ал меники! Жайлайм! Сайга түшө качтык. Кайра кайтканда анын үйүн айланып өтчү болдук. Дагы бир күнү келатсак, көчөнү көздөй жулунуп жатыптыр. Кемпири, дагы бир киши менен үйгө алып […]

Касташып жүрүп достошкон залкарлар баяны

Дайыма бирге ырдап, бүтүндөй дүйнөнү дүң кылган үч залкар тенор: Лучано Паваротти, Пласидо Доминго жана Хосе Каррерастын касташып жүрүп достошкон баянын баары эле биле бербес. Жада калса Испанияда бир да жолу болуп көрбөгөндөрдүн көпчүлүгү Каталония менен Мадриддин жашоочуларынын ортосундагы атаандаштыктан кабардар. Себеби каталониялыктар Испаниядагы автономия үчүн күрөшүшкөн. Атургай футбол боюнча негизги атаандаштар да – мадриддик «Реал» жана «Барселона». Пласидо Доминго – Мадридде туулган, а Хосе Каррерас болсо – Каталонияда. Кайсы бир саясый себептерден алар 1984-жылы бири бирине душман болуп калышкан. […]