Башка чабылган скрипканын баяны

Айткеш Толгонбаев Казакстандын профессионалдык скрипка мектебинин негиздөөчүсү болуп саналат. Кайсы гана музыкант үчүн болбосун мындай атакка жетүү чоң сыймык эмеспи! Бирок А.Толгонбаевдин тагдырын билген соң тирүү жан эң чоң азапты адам баласынан, өзгөчө, идеологиячыл саясаттан көрөрүн аңдайсыз. Казактын залкар уулу Айткеш Толгонбаевдин сөөк зыркыраткан өмүрү тууралуу берүүнү Бах, Бетховен, Вивальди же Чайковскийдин скрипка үчүн жазылган күүлөрү менен баштасам да болмок. Бирок “бир уйдун мүйүзүн сынса миң уйдун мүйүзү зыркырайт” деген макалды эстеп, жуңгар жортуулунда бүлүнгөн казак элинин муңу “Элим-айды” тандадым. […]

Жеке архивден: Төгөрөгү төп таланттын бейнеси

Элмирбек Иманалиев чырымтал түгү түшөлек кезинен эле оозго алына баштаган бала болчу. Бирөөлөр айтчу: «Эне сүтү оозунан кетелек бала дейин десең, акыл айтса абышкадан ашып түшкөн неме экен» деп. Бирөөлөр айтчу: «Бөксөсүнө эт, сүйрүсүнө сүт тололек бул бала эмитен алчы таасын жеп, өз курагынан эрте жашап салгансып эс-акылдуу дервиш көрүнөт» деп. Айтор, өнөр адамдары жашачу шаарыбыздын күн чыгыш тарабындагы сай боюндагы жатаканадан бир бөлмө алып жашап жүргөн тестиер бала жөнүндө имиш-имиштер көп айтылар эле. Бир билгеним: ошол эл оозуна алынып […]

Жамалбек ЫРСАЛИЕВ: Жатакана

Өзүм КАСИнин жатаканасында жашайм. Бирок дербиштей болуп баардык жатаканаларды кыдырып кетмейим бар. БГУнун жатаканасынан досторду таптым. Рахат эжей жетектеген «Шоокум» деген адабий ийрим бар эле. Жалындуу жаштар чогулуп, жүрөк түпкүрүнөн чыккан ырларды окушат. Рахат деген сары кыз Нургазы деген жигитке баргектей сактап арнаган ырларын үнү дирилдеп бир укмуш окуду. Менин көз алдымда ушунчалык сулуу, күчтүү кыздардын баары ашык болгон зыңкыйган жигиттин элеси келди. Ошол мырзаны көрүүгө мен да ынтызар болуп жүрдүм. Бир күнү эле кандагайдай шым кийген, жердин бетин оорутуп […]

АУДИО: Чыгыштын чыныгы булбулу

Апрель айында өзбек эстрадасынын негиздөөчүсү саналган Батыр Закиров 90 жашка толот. Кээ бир замандаштары «Чыгыш булбулу» деп атаган ырчы 1985-жылы 23-январда катуу оорудан көз жумган. «Араб тангосу» менен келген даңкБатыр Закиров ырчы катары Советтер Союзуна жана тыш өлкөлөргө Жаштардын жана студенттердин 1957-жылы Москвада болгон бүткүл дүйнөлүк фестивалында таанылат. Бул фестивалга 131 өлкөдөн 34 миң адам келген анда. Батыр Закиров фестивалда араб тилинде “Я захратан фи хаяли” деген ырды биринчи жолу аткарып чыгат. Кыргызча “Менин кыялымдын гүлү” деп аталган бул ыр […]

Түгөлбай КАЗАКОВ: Жакшы обон чыгарыш үчүн шыктан башка да кирди-чыкты акыл керек экен

Биз – 2-класстын балдары мектепке баратканда ортоңку айылда жепирейген үйдүн алдында ары-бери өткөндөрдү карап бир абышка отурар эле. Алгач салам айтып жүрдүк. Жалдырап тиктеп эле алик алчу эмес. Кечинде келатсак деле ошол ордунда отурчу. Бир күнү эле таш алып бизди кууп калды: – Шыйрагыңарды сындырам! Биле-ем мен! Кемпириме гана көз артып жүрөсүңөр! Ал меники! Жайлайм! Сайга түшө качтык. Кайра кайтканда анын үйүн айланып өтчү болдук. Дагы бир күнү келатсак, көчөнү көздөй жулунуп жатыптыр. Кемпири, дагы бир киши менен үйгө алып […]

Касташып жүрүп достошкон залкарлар баяны

Дайыма бирге ырдап, бүтүндөй дүйнөнү дүң кылган үч залкар тенор: Лучано Паваротти, Пласидо Доминго жана Хосе Каррерастын касташып жүрүп достошкон баянын баары эле биле бербес. Жада калса Испанияда бир да жолу болуп көрбөгөндөрдүн көпчүлүгү Каталония менен Мадриддин жашоочуларынын ортосундагы атаандаштыктан кабардар. Себеби каталониялыктар Испаниядагы автономия үчүн күрөшүшкөн. Атургай футбол боюнча негизги атаандаштар да – мадриддик «Реал» жана «Барселона». Пласидо Доминго – Мадридде туулган, а Хосе Каррерас болсо – Каталонияда. Кайсы бир саясый себептерден алар 1984-жылы бири бирине душман болуп калышкан. […]

Бетховендин сүйүүсү жана жек көрүүсү

1801-жылы Людвиг ван Бетховен кулагы укпай калганын жакын досторуна биринчи жолу ачык айтат. Ал кезде 31 жаштагы Бетховендин түнкүсүн кулагы шуулдап, жай сүйлөгөн адамдын сөзүн кыңыр угуп, анысын жашыруу үчүн элден кача баштаганына беш жыл аяк баскан эле. Бетховендин “Мен аянычтуу өмүр сүрүүдөмүн. Мына эки жыл болду: мен ар кандай коомдон качам. Себеби мен адамдарга: «Мен — дүлөймүн!” — деп айта албайм да. Эгер менин кесибим бөлөк болсо, балким антсем болмоктур. Артисттердин үндөрүн даана угуш үчүн театрда оркестрдин жанына отурганга […]

Видео: Өмүрзак Кайыпов — Арстанбектен алп саптар (терме)

2014-ж. 20-август күнү “Арстанбектен алп саптар” аттуу терме тасманын бет ачар аземи болду. Мындай мазмундуу жана көлөмдүү терме Кыргыз маданиятынын тарыхында алгачкы жолу жаралды. Он үч мөөнөттүк тасма бир жарым жыл аралыгында тартылып, бир миллион сом сарпталган. Кылымдар бою чыкпай басылып келген бул чыгарма эл менен бийликти бирдей ойго чакырат. Ошондой эле жашоонун жыргалы — бийлик, мансап, байлык эмес, адамдык насил экенин даңазалайт. Арстанбек Буйлаш уулу 1824-1878- жылдары жашап өткөн. Учурунда карапайым эл ичинде өсүп, таланты менен Кокон хандыгынын бектерин […]

Булбулдардын устаты

Адатта жайнаган ырчы-чоорчуларыбыздын эмнеге ырчы болуп калганын сурасаң, дээрлик көпчүлүгү «чоң атам комуз чертчү же таянем кошокчу болгон үчүн…» дегенди кайталашат. «Улукмырза Полотовдон таалим алганым үчүн ырчы болуп чыктым» дегендерин аз угасың. Ооба, талант укум-тукум уркунан да болот. Бирок ушунча болуп таята-таянеси же чоң атасынын колунан ырчылыкка тарбияланган бир да ырчы жок. Азыркы базары жүрүп аткан ырчылардын далайы Улукмырза Полотовдун мектеп босогосун аттаган үчүн да эл сүймөнчүлүгүнө, эл аздегине айлангандыр… Алардын арбирин карапа жасаган устадан бетер тиягынан бир, биягынан бир […]

Классикалык музыка күйөрмандарына кулак кагыш

Композиторлор союзунун төрагасы Турдубек Чокиевдин маалымдашынча: Тарых жана маданият жылына карата Маданият, маалымат жана туризм министрлиги менен биргеликте Композиторлор союзунун демилгеси менен композиторлордун музыка жумалыгы өткөрүлөт. Программа боюнча: 6-декабрь. Кыргызстан композиторлорунун хордук чыгармалары. Мамлекеттик камералык хор ырдайт. Т.Сатылганов атындагы Улуттук филармониянын кичине залы. Башталышы 17-00.