Людмила Молдалиева: Вестсайдская история (Вестсайд окуясы)

«Нет повести печальнее на свете, чем повесть о Ромео и Джульетте». Так охарактеризовал  великий английский драматург У. Шекспир  свою одноименную пьесу. «Вестсайдская история» – это   американская интерпретация английской трагедии, действие которой происходит в латиноамериканском квартале Нью-Йорка. Но здесь трагедия гораздо  глубже, борьба развивается между двумя молодежными группировками — американцами и пуэрториканцами. Не вражда между родами, а веками вскормленная расовая ненависть лежит в ее основе. Кыргызский  национальный академический театр драмы им. Т. Абдымомунова обратился к пьесе Э. Лемана «Вестсайдская история», чтобы рассказать […]

Самат Көчөрбаев: Агымга каршы сүзгөн «калмак» да керек кыргызга

Акыркы 10 жылдан бери  мамлекетибиздеги социалдык маселелерден тартып,  илим-билим, маданий,  саясий,  жаатта  болуп аткан окуяларга, интернет булактары аркалуу такай көз салып, баардык жаңылыктарды  калтырбай  окуп келем. Ушул аралыкта бир нерсеге толук көзүм жетти. Азыркы коомдо адамдар  ММКлар аркалуу акты кара, караны ак деп, адилеттүүлүктөн тайып, жалган жалаа жаап,  адам тагдыры менен ойносо деле, мыйзам  алдында ошол адамдын жоопко тартылуусуна ишеним жок. Жеке адам эмес,  Мамлекеттик жана Улуттук кызыкчылыктарга каршы иш алпарган ММКлар  деле четтен табылат. Ошол  эле учурда, салыштырмалуу караганда  […]

Людмила Молдалиева: Кордондогу окуя

Случай на кордоне Спектакль под таким названием поставили в Кочкорском музыкально-драматическом театре накануне юбилея народного писателя Ч. Айтматова по  его повести «Белый пароход».  Инсценировал повесть заслуженный деятель культуры КР Аким Текешев, он же и режиссер спектакля. Эта повесть уже четвертое десятилетие волнует и «не отпускает» его, он трижды ставил ее на разных сценических площадках. Инсценировка постоянно трансформировалась, предугадывая реалии дня, это мы можем понять и по названиям, которые определяют направление спектакля. Первая постановка в начале девяностых годов была осуществлена на […]

Людмила Молдалиева: «Ыр. Песнь Чынгызу»

«Ыр. Песнь Чынгызу» — само название дает понять,  что впервые на кыргызской сцене сложена торжественная  песнь, ода творчеству великого писателя. И исполнили  эту песнь — Государственный национальный русский  театр драмы имени Ч.Айтматова и режиссер из Италии Андреа Бенальо.   Перефразируя К.С.Станиславского  можно сказать,   что   здесь «Айтматов, увиденный и рассказанный итальянцем». По жанру спектакль определен как перфоменс-тоже новый  для нас жанр, хотя он уже широко известен  в Европе  и Америке. Перфоменс – форма современного искусства в которой произведение составляют действия художника или […]

Майрамкулдун Аалам симфониясы

Асаналиев Майрамкул Мусабай уулунун чыгармачылыгына кыял чабыт. Бул ажайып кереметтүү Жаратылыш, анын түпсүз тереңдиги, жайкалган кенендиги, көз жеткис бийиктиги, ичине каткан түйшүктөткөн сырдуулугу менен анын өнүгүүсүндөгү туу чокусу катары саналган адам баласын да так өзүнүн кудурет-касиеттүүлүгүнө жараша кудуреттүү кылып жаратып койгон турбайбы. Адам баласы ошол тышкы Сырды улуу Жаратылыш ага берген өзүнүн ички кудурети менен ачканга аракет кылат. Бирөө ыр менен, бирөө сөз менен, бирөө бий менен, бирөө сүрөт менен, бирөө музыка менен, бирөө кол ишмердүүлүгү менен, бирөө илимий формулалары […]

Аалы Молдоканов: Кыргыз тил мугалими Кыргыз өкмөтүнүн абийрин жапты

Ат-Башы районунун Казыбек айылы Ыбырай Абдырахмановдун 130 жылдыгын белгиледи. Соӊку жылдары белгилүү адамдардын майрам – мааракелерин өткөрүү оюнга жана ооруга айланды. Өкмөт өзүнө келген сунуштарга ары карап ыйлап, бери карап күлүп, токтомун чыгарымыш болот. Артынан сая түшкөн кишиси болбосо, чечимин ошону менен унутат. Бир кездерде чечим чыгаары менен тийиштүү комиссия (топ) түзүлүп, жооптуу адамдар, каржысы каралаар эле. Азыркы атка минерлер катышканын, сүйлөгөнүн колколоп, такыр башка тактиканы тандап алган. Бүгүн ошондой мааракелердин бири тууралуу окурманга отчет берели. Ыбырай деген ысымды кат […]

Сабыр Иптаруулу: Кыргыздын акылы – макал

Адам баласы ар убак акыйкатты таанып-билүүгө куштар. Ушул өңүттөн алганда, макал-ылакаптар буга кызмат кылган уникалдуу жана универсалдуу табериктер десе болот. Аларда тарых менен турмуштун изи таасын сакталып, элдин кулк-мүнөзү, ой-санаасы, туу туткан дөөлөттөрү шүүдүрүмдүн тамчысындай бажырайып көрүнүп турат. Макал – нак акыл. Ылакап – ылайык кеп. Макал көбүнчө акылга (ак кыл) басым жасаса, ылакап эске таянат.  Ошондуктан акыл-эс сыяктуу макал-ылакап да чогуу айтылат. Макал турмуш көрүнүштөрүнө, адам сапаттарына ж. б. акыйкат бүтүм чыгарып, аны чулу, айкын, так туюнтуп, ыргактуу, уйкалышып […]

Мукай Элебаев: Сайра Кийизбаева

(Очерк) Күүгүм талаш. Үстү-башымдагы карды силкип, мен да жаңы келип отургам. Кемпир чырак жагам деп ашканада күйпөңдөп жүрөт. Биз отурган чаканыраак гана бир бөлмө. Кай бирөөнүкүндөй кезге түшүп, жаркырап турган палан-түкүн жок. Үйдүн орто капшытында боз одеял жабылуу жука төшөк, бир керебет. Анын баш жагындагы чоң күзгүнү тегеректеп турган нерселер да көп үйдөн көрүп жүргөн дүр-дүнүйө. Ашканага кетип, жаңы жандырган чырагын өзү кармай чыкты да, терезеге жакын, бурчта мен чыканактап отурган роялдын үстүнө келип койду. Үч-төрт айдан бери үйгө байымдай […]

Жетиген АСАНБЕК: Шоу-бизнес – бул маданият тармагыбы?

Айтып оозду жыйгыча… дегендей эле кеп болду. Жакында “Сармерден” ресторанынын колдоосунда “РухЭш” сайты өткөрүп жүргөн баарлашууда маданият, адабият жаатында сөз болду. Анда белгилүү акын Зайырбек Ажыматов көп мүчүлүштүктү кеп кылып, арасында журналисттерге да сын айтты эле. Акындын сөзүн келтирейин: “Журналисттердин чоң катачылыгы кайсы? …кечээ күнү сахнага чыккан эстрада ырчысын биринчи бетке алып чыгып эле, анын жеген тамагын, көйнөгүнүн размеринен бери, айтор ушуларды жазып атпайбызбы. Маданият деген ушу экен деп, коомчулукту жаңылтып атабыз да. Ошол эле учурда таланттуу, билимдүү актерлорду, театрдын, […]

Төкмө акындарды бөлгөн ишеним

Акыркы жылдары белгилүү төкмө акындар өлкөдөгү маанилүү мааракелердеги айтыштарга ар кандай себептер менен катышпай жатышат. Ошондой эле диний ишенимден улам акындар ортосунда ажырым пайда болгону чыгармачыл чөйрөдө ачык эле айтылып келет. Өнөр адамдарынын арасындагы мындай көрүнүш акындык өнөрдүн өнүгүшүнө кандай таасир этет? Кырчын жайлоосунда Дүйнөлүк Көчмөндөр оюндарынына арналган кыргыз-казак айтышына күбө болгон коомдук ишмер Мурат Жетимишбаев бул жолку кыргыз акындарынын өнөрү купулуна толбогонун айтты. — Бул айтышка ичим чыккан жок, абдан көптү үмүт кылып баргам. Баягы эле кайталанма болду. “Бээнин […]

Башка чабылган скрипканын баяны

Айткеш Толгонбаев Казакстандын профессионалдык скрипка мектебинин негиздөөчүсү болуп саналат. Кайсы гана музыкант үчүн болбосун мындай атакка жетүү чоң сыймык эмеспи! Бирок А.Толгонбаевдин тагдырын билген соң тирүү жан эң чоң азапты адам баласынан, өзгөчө, идеологиячыл саясаттан көрөрүн аңдайсыз. Казактын залкар уулу Айткеш Толгонбаевдин сөөк зыркыраткан өмүрү тууралуу берүүнү Бах, Бетховен, Вивальди же Чайковскийдин скрипка үчүн жазылган күүлөрү менен баштасам да болмок. Бирок “бир уйдун мүйүзүн сынса миң уйдун мүйүзү зыркырайт” деген макалды эстеп, жуңгар жортуулунда бүлүнгөн казак элинин муңу “Элим-айды” тандадым. […]