Мукай Элебаев: Сайра Кийизбаева

(Очерк) Күүгүм талаш. Үстү-башымдагы карды силкип, мен да жаңы келип отургам. Кемпир чырак жагам деп ашканада күйпөңдөп жүрөт. Биз отурган чаканыраак гана бир бөлмө. Кай бирөөнүкүндөй кезге түшүп, жаркырап турган палан-түкүн жок. Үйдүн орто капшытында боз одеял жабылуу жука төшөк, бир керебет. Анын баш жагындагы чоң күзгүнү тегеректеп турган нерселер да көп үйдөн көрүп жүргөн дүр-дүнүйө. Ашканага кетип, жаңы жандырган чырагын өзү кармай чыкты да, терезеге жакын, бурчта мен чыканактап отурган роялдын үстүнө келип койду. Үч-төрт айдан бери үйгө байымдай […]

Людмила МОЛДАЛИЕВА: Погасли рампы…

Каким запомнился Х Республиканский театральный фестиваль 2018 года Погасли рампы, закрылся занавес и Х Республиканский театральный фестиваль, посвященный 110 летию народного артиста СССР Муратбека Рыскулова, 100 летнему юбилею Героя Кыргызстана  Сабиры Кумушалиевой  и шестидесятилетию творческой жизни Искендера Рыскулова  стал историей. Из восемнадцати  спектаклей показанных в рамках фестиваля десять были по произведениям Ч. Айтматова, что позволит считать это мероприятие   подготовкой к международному фестивалю, посвященному девяностолетию великого писателя, который пройдет осенью этого года в г.Бишкеке.  Сразу бы хотелось отметить хороший профессиональный уровень […]

Бурул КАЛЧАБАЕВА: Шер ше ля фам (пьеса)

(МЕН ЖАЗГА КЕТКИМ КЕЛЕТ…) Эки бөлүмдүү турмуштук драма КАТЫШУУЧУЛАР: Калыс      – Айсалкын   – Жибек   – Жибектин апасы – Жибектин эжеси– Жардамчы (менеджер)– Жибектин классташы– Окуя биздин күндөрдө өтөт. БИРИНЧИ  БӨЛҮМ 1-көрүнүш Сахна бош. Сыртта машинанын токтогону угулат. Эшиктин ачылып-жабылганы, бир аздан кийин колуна желим чака көтөргөн 48-50 жаштардагы эркек чыгат. Чачын ак аралаган, узун бойлуу жылдыздуу адам. Баскан, турганы жеңил. Үстүндө  спорттук костюм. Бул – Калыс. Өзүнө жини ушунча келгендиктен туттугуп, аттап-буттап тааладагы арыктан суу издеп жүрөт. Бир аздан кийин […]

«Они вышли из Нарынского театра»…

(Памяти таланта с большой буквы, режиссера Алмаза Сарлыкбекова посвящается) «Заоблачный театр», «один из самых высокогорных театров» — так писались  в советское время заголовки статей о старейшем театре республики  — Нарынском областном музыкально-драматическом  театре  им.М.Рыскулова. Имя  М.Рыскулова было присвоено театру к его 40-летнему юбилею в 1977 году, когда театр переехал в новое здание. Театр гордится именем великого артиста, но наш взгляд, было бы справедливо и по праву, если бы имя народного артиста СССР Муратбека  Рыскулова носил Кыргызский национальный академический театр драмы, […]

Дүйнө операсына таанымал кыргыз ырчысы

Кыргыз опера өнөрүн CCCР Эл артисти, бас үндүү Болот Миңжылкыевсиз элестетүү мүмкүн эмес. Өмүрүнүн жемиштүү соңку он жылын Санкт-Петербургдагы атактуу Мариинск театрында эмгектенген Болот Миңжылкыев күнүмдүк турмушта кандай эле? Болот Миңжылкыев — өткөн кылымдын 1970-жылдарынан тартып, мурдагы СССРден сырт дүйнөгө кыргыз опера өнөрүнүн жетишкендигин тааныштырган даркан ырчы. Буга улуу ырчынын дүйнөдөгү атактуу опера жана балет театрлардын бири — Санкт-Петербургдагы Мариинск театрындагы бюсту да далил[1]. (Санжыргалуу бул театр Кеңеш доорунда театрга эч кандай тиешеси жок саясый ишмер С. М. Кировдун ысымы […]

Людмила МОЛДАЛИЕВА: Дух Айтматова витал на сцене…

90- летию  Чынгыза Айтматова  посвящается Спектаклем «Найман Эне» по произведению Ч.Айтматова  «И дольше века длится день» с блеском вышло на сцену новое актерское поколение. Это дипломники Театральной студии при Кыргызском национальном академическом театре им.Т.Абдымомунова. Руководитель курса — заслуженный деятель искусств КР Замира Аклаева; режиссер-педагог, он же инсценировщик  — Эркин Эгембердиев. …С самого начала спектакль задает сильнейший темпо-ритм. Зная наизусть произведения  великого писателя, мы не были простыми созерцателями происходящего на сцене, как нечто давно происходившего, удаленного от нас во времени. Мы […]

Людмила МОЛДАЛИЕВА: И снова Тунджер Джудженоглы на кыргызской сцене, но уже «Посетитель»

«Комедия черного юмора» – так определил жанр пьесы «Посетитель» известный турецкий драматург Тунджер Джудженоглы. Одноименный спектакль на сцене Кыргызского национального академического театра драмы им. Т.Абдымомунова  поставил режиссер Ш.Дыйканбаев, но  уже в жанре —  «психологическая драма». …На сцене полностью обтянутый белой тканью  квадрат – это больничная палата, в которой лежит тяжело больной молодой человек, за ним ухаживают его жена и мама. Форма спектакля строга и красива. Любой жест, движение это уже мизансцена. Передвижение актеров  — как движение линий на белой бумаге, […]

Бурул КАЛЧАБАЕВА: Жети-Өгүздөн чыккан сегизинчи өгүз…

Маектешибиз Бурул Калчабаева 1979-жылы КМУнун филология факультетин бүтүрүп, 1989–1991-жылдары М.Горький атындагы адабият институтунун драматургия бөлүмүн аяктаган. Театр күйөрмандары анын «Толкундар тереңге кетет», «Мен сүйгөн обон», «Кыз күйөө», «Аянанат», «Арман, Таштабай тентек» ж.б. пьесалары менен тааныш… – Арыбаңыз, жеңе. Тоо жүрөк Анатай авабыз экөөңүздөр менен көптөн бери маңдай-тескей маек куруунун ыңгайын издеп жүрдүм эле. Бирок убактым тар болгондуктан сиздер менен кенен отура албай келем. Бул мерте өзүңүз менен аңгеме дүкөн куруунун удулу келип туру. Себеби коомчулукта азыр саясый кырдаалдагы кара булут […]

Людмила МОЛДАЛИЕВА: «Демон» на кыргызской сцене

Спектакль «Демон» в жанре этническая саундрама по мотивам одноименной поэмы и романа «Герой нашего времени» М.Ю.Лермонтова поставлен в Государственном национальном русском театре драмы им. Ч.Айтматова приглашенным режиссером Владимиром Панковым. Саундрама – это смешение жанров, стирание границ между различными видами искусств для создания инновационных, необычных творческих процессов. «Самое важное в саундраме – это то, что совместный творческий процесс без канонов, каждый участник которого вносит свой «вклад», фантазирует, импровизирует – все это вырастает в результате в «готовые» проекты», — пишет В.Панков о […]

Олжобай ШАКИР: Опера жана балет искусствосунун жаңы жылдыздары

Эл театрга барган жолду унуткан жылдар болду. Өнөр өстөнү өксүгөн жылдары А.Малдыбаев атындагы опера-балет театрында хордун солисти болуп да, театр администратору болуп да иштеп жүргөн жылдарымда сценадагы эң кейиштүү жагдайларга далай жолу күбө болгон жалын жаштыгыбыз өттү. Азыркы таптагы театр турмушу менен мындан 15-20 жыл мурунку кездин асман-жердей айырмасы кыйла өзгөргөнүнө бул мерте көз сүйүнүп кайттык… Театр репертуарынан түшпөй келген П.Чайковскийдин айтылуу «Аккуу көлү» («Лебединое озеро») балетин көңүл кушун көкөлөтүп көрүп келүүгө атайын бир күн чыгындым. Буга дейре жаш муун, […]

Людмила МОЛДАЛИЕВА: О театральном сезоне 2017 года

Интерес и любовь к театру были всегда. Как писал В.Г.Белинский в «Литературных мечтаниях» в 1834 году, люди идут в театр, где они могут жить «не своей жизнью, страдать не своими скорбями, радоваться не своим блаженством, трепетать не за свою опасность». Просмотрев поставленные за год спектакли  в театрах республики, видишь, что хоть они и  различные по своим творческим результатам, но в равной мере говорят о развитии кыргызского театра. Самая яркая постановка ушедшего года – это, безусловно, спектакль «Томирис» Б. Калчабевой  в […]

Людмила МОЛДАЛИЕВА: Тунжер Жүдженоглунун «Көчкү» пьесасы

Бакен Кыдыкеева атындагы Кыргыз мамлекеттик жаш көрүүчүлөр театры жаңы жылды түрк драматургу Тунжер Жүдженоглунун «Көчкү» пьесасы боюнча коюлган ошол эле аталыштагы драмасы менен баштады. Оюнду эки таланттуу адам – театр режиссеру Эльвира Ибрагимова жана театр сүрөтчүсү Юлдаш Нурматов коюшкан. Пьеса автордун журналист досунун бийик тоодо жашаган бир эл жөнүндөгү аңгемесинин таасири менен жазылган. …Жылдын тогуз айы бою адамдар такай коркунучта жашайт: шыбырашып сүйлөшүүгө туура келет, күлүшпөйт, анткени катуу добуштан көчкүлөр ордунан козголушу мүмкүн. Калган үч айда толук кандуу жашоо сүрүшөт: […]

Сарман АСАНБЕКОВ: Улуу өнөрдүн уюткусунда

Кыргыздын чыгаан режиссёру Жалил Абдыкадыровдун ысмы тарыхтын энчисине тийген күндөн канча убакыт өтсө да, улам барган сайын инсандык касиети менен ал койгон спектаклди көргөндөрдүн көз алдына бараандуу тартылат. Жакең чыгармачылык ийгиликке ынтаасын койгон иштемчилдигинен мезгилдин талабын аркалап, окуп да, изденип да адистик режиссуранын терең жана татаал сырларын мыкты өздөштүрсө да, өз учурунда алчу сыйлыктарга, наамдарга келгенде тагдыры алгач ыраазы кылгандай болсо, бара-бара кыйчалыш тартып туруп алды. Жалилди акыркы сапарына узатып жатканда казактын көрүнүктүү режиссёру Азербайжан Мамбетовдун: «Кайран Жакем, жарык дүйнөгө […]